|
(1) Hazinenin özel
mülkiyetindeki taşınmazların satılması görev ve
yetkisi, 10/12/2003 tarihli, 5018 sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununun 46 ncı maddesi ve
14/12/1983 tarihli, 18251 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13
üncü maddesinin (b) bendine göre Bakanlığımıza ait
olup bu işlemler, esas olarak 8/9/1983 tarihli, 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü
maddesine istinaden çıkarılan ve 19/6/2007 tarihli,
26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre yürütülmektedir.
(2) Buna
göre, Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan
taşınmazların satış işlemleri ilgili mevzuat
hükümleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen
esaslara göre yürütülecektir.
I.
TANIMLAR
(1)
Tebliğde geçen,
a)
Bakanlık; Maliye Bakanlığını,
b)
Hazineye ait taşınmaz; Hazinenin özel mülkiyetinde
bulunan taşınmazları,
c)
Yönetmelik; Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında
Yönetmeliği,
ifade
eder.
II.
SATILAMAYACAK TAŞINMAZLAR
(1) Satışı
mümkün olmayan taşınmazlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Kamu
hizmetlerine tahsisli bulunan taşınmazlar,
b)
Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup tescili
mümkün olmayan taşınmazlar,
c)
4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu
kapsamında bulunan taşınmazlar,
ç)
21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür
ve Turizm Bakanlığınca satılması uygun görülmeyen
taşınmazlar,
d)
9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu
uyarınca milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve
tabiatı koruma alanları içinde kalması nedeniyle
Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisi gereken
taşınmazlar,
e)
22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında
Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununa
göre uygulama alanı ilan edilen bölgelerde kalan ve
Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce satışı uygun
görülmeyen taşınmazlar,
f)
18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak
Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında
kalıp Genelkurmay Başkanlığınca satılması uygun
görülmeyen taşınmazlar,
g)
31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu
kapsamında kalan taşınmazlar ile 17/10/1983 tarih ve
2924 sayılı Kanun gereğince Çevre ve Orman Bakanlığı
emrine geçen taşınmazlar,
ğ)
12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik
Kanunu kapsamında kalması nedeniyle Kültür ve Turizm
Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar (Hazineye
ait olmayanlarla tevhit şartı olanlar ile Hazinenin
hissedar olduğu taşınmazlar hariç),
h)
24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu
Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler
ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin
Değiştirilmesi Hakkında Kanuna göre tapu tahsis
belgesi verilen taşınmazlar,
ı)
15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata
Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında kalması
nedeniyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığına tahsisi
gereken taşınmazlar,
i)
25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu
kapsamında kalan taşınmazlar,
j)
Teferruğ yoluyla edinilen ve edinme tarihinden
itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazlar,
k)
Kamulaştırma yoluyla edinilip 4/11/1983 tarihli ve
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü
maddesinde yazılı süresi dolmamış taşınmazlar,
l) Özel
kanun hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarına
tahsisi, devri, terki ve kullanım hakkı verilmesi
gereken taşınmazlar,
m)
Elbirliği halindeki mülkiyet durumu paylı mülkiyete
dönüştürülmemiş taşınmazlar,
n) İmar
planlarında bir kamu hizmeti için ayrılmış olan
taşınmazlar (ilgili idare tarafından bu hizmette
kullanılmayacağı belirtilen taşınmazlar hariç),
o) Kısmi
satın alma talebi olan ancak, ifrazı Hazine lehine
olmayan taşınmazlar,
III.
SATIŞA ÇIKARMA YETKİSİ
(1) Tahmin
edilen satış bedeli yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununun (İ) cetvelinde 2886 sayılı Kanunun 76 ncı
maddesi için belirlenen parasal sınırların dört
katına kadar olan taşınmazların satışa çıkarılmasına
ilgili Valilikler (Defterdarlıklar) yetkilidir.
İlçelerden gelen satış talepleri Valiliklerce
(Defterdarlık) incelenerek yukarıda belirtilen yetki
çerçevesinde en geç 1 ay içinde karara
bağlanacaktır.
(2)
16/2/1995 tarihli ve 4070 sayılı Kanunun 5, 6 ve 7
nci maddelerine göre yapılacak doğrudan satışlar ile
29/6/2001 tarih ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz
Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi
Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 4
üncü maddesinin ( c ), ( d ), ( e ) ve ( g )
bentlerine göre yapılacak doğrudan satın alma
talepleri yukarıda belirtilen parasal sınırlar göz
önünde bulundurularak ilgili Valiliklerce
(Defterdarlık), ( a ), ( b ), ( f ), ( h ) ve ( i )
bentleri ile ikinci ve diğer fıkralarına göre
yapılacak doğrudan satın alma talepleri ise
Bakanlıkça sonuçlandırılacaktır.
IV.
TAHMİN EDİLEN BEDELİN TESPİTİ
(1) Tahmin
edilen bedel, Yönetmelikte belirtilen esaslar
çerçevesinde tespit edilir.
(2) Bu
bedelin tespitinde ayrıca;
a)
Taşınmaz üzerinde Hazineye ait bina bulunması
durumunda bina değerinin, 29/7/1970 tarihli ve 1319
sayılı Emlak Vergisi Kanununun uygulanmasında esas
alınan bina inşaat metrekare maliyet bedelleri
dikkate alınarak tespit edilmesi,
b) 4706
sayılı Kanunun 19/7/2003 tarihinde yürürlüğe giren 5
inci maddesinin son fıkrasının "Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten sonra Hazineye ait
taşınmazlar üzerinde yapılan her türlü yapı ve
tesisler, başka bir işleme gerek kalmaksızın
Hazineye intikal eder. Yapı ve tesisleri yapanlar
herhangi bir hak ve tazminat talep edemezler." hükmü
gereğince bu tarihten sonra Hazine taşınmazları
üzerine yapılan her türlü yapı ve tesisin mülkiyeti
Hazineye ait olacağından, bu yapı ve tesislerin
bedelinin de değerlendirmeye dahil edilmesi,
c)
Uygulama imar planı yapılmayan ancak nazım imar
planı içinde bulunan taşınmazların; ilgili
belediyelerin yerleşim alanının devamında yer
alması, alt yapı hizmetlerinden henüz yararlanmıyor
olsa dahi imara açılabilecek ve bunlardan
yararlanabilecek konumda bulunması, belediyenin
nüfus ve yapılaşma yoğunluğundaki artış itibariyle
uygulama imar planının düzenlenebileceği aşamaya
gelinmiş olması durumlarının değerleme sırasında
dikkate alınması,
ç)
Taşınmazın bulunduğu bölgede, Hazine ve diğer kamu
kurum veya kuruluşları tarafından gerçekleştirilen
satış, kamulaştırma, satın alma ve kiralama
işlemlerinde oluşan bedellerin dikkate alınması ve
bunların "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar
Formu"nun (Ek-3) "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde
gösterilmesi,
d)
Taşınmazın imar durumu, bina ve inşaat sahası
büyüklüğü, işyerlerine, meskun yerlere yakınlığı ve
ulaştırma durumu, belediye hizmetlerinden yararlanıp
yararlanmadığı, bitki örtüsü, toprak cinsi ve yapısı
vb. itibariyle en iyi kullanım alternatiflerinin göz
önünde bulundurulması,
e)
Belediye ve mücavir alan içinde her ölçekli imar
planında; yerleşik alan (meskun alan) ile gelişme
alanının tümünü kapsayan iskan sahasında kalan
parsellenmemiş arazilerin yerleşik (meskun) halde
olup olmadığına bakılmaksızın arsa,
Belediye
ve mücavir alan içinde bulunup da her ölçekli imar
planında iskan sahası olarak ayrılmamış olmakla
beraber fiilen yerleşik (meskun) alanda bulunan ve
belediye hizmetlerinden
en az ikisinden faydalanmakta olan (yol-ulaşım,
su-yol, su-ulaşım, ulaşım-temizlik,
yol-temizlik vb.) parsellenmemiş araziler arsa,
Belediye
ve mücavir alan sınırları içinde bulunup yukarıda
belirtilen kapsamda kalmayan araziler ile bu
sınırlar dışında bulunan arazi vasfındaki
taşınmazların zirai faaliyete (Arazinin; hububat,
sanayi ve yem bitkileri, baklagiller, sebze ve diğer
tarla bitkileri ile bağ, bahçe, çay, meyve, kavak ve
sair ağaç türlerinin yetiştirilmesinde kullanılması
zirai faaliyet olarak nitelendirilecektir.) konu
edilmeyerek başka bir amaçla (mesken, akaryakıt
istasyonu, restaurant, sanayi tesisi v.b)
kullanıldığının belirlenmesi durumunda arsa, mevcut
durumunda vasfı arsa olarak belirtilmiş ise arsa,
olarak
değerlendirilmesi gerektiğinden buna uygun asgari
metrekare birim bedelinin belirlenmemiş olması
durumunda,
4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 72 nci
maddesine göre oluşturulacak
takdir komisyonu vasıtasıyla asgari metrekare birim
bedelinin belirlenmesinin istenilmesi,
f)
Üzerinde bina bulunan Hazineye ait taşınmazın asgari
metrekare birim bedelleri farklı olan iki veya daha
fazla caddeye/sokağa cephesinin bulunması durumunda,
inşaat ruhsatına esas inşaat istikamet rölevesindeki
ön cephe durumu tespit edilerek ön cephenin
bulunduğu cadde veya sokağa göre,
Üzerinde
bina bulunmayan taşınmazların ise ilgili
belediyesince imar planında aynı ada içerisindeki
diğer parsellerin durumu dikkate alınarak
belirlenecek ön cephenin bulunduğu cadde/sokağa
göre,
asgari
metrekare birim bedelinin belirlenmesi,
Taşınmazın
bir tarafının cadde bir tarafının ise sokağa
cephesinin bulunması durumunda ise cadde tarafı için
belirlenen asgari metrekare birim bedelinin dikkate
alınması,
gerekmektedir.
g) Tarım
arazisi olarak kullanılan Hazine taşınmazlarına
"Gelirlerin Kapitalizasyonu Kriteri" dikkate
alınarak yapılacak değer tespiti "Satış İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın
Değerini Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde
gösterilecektir.
"Gelirlerin Kapitalizasyonu Kriteri"; bir mala bu
yöntemle değer biçmede, malın saptanan ortalama
gelirinin kapitalizasyonunun esas alınmasından
ibarettir. Diğer bir ifadeyle, bu kritere göre bir
malın değeri, o maldan ileride elde edilebileceği
varsayılan bütün gelirlerin değer biçilen zamana
biriktirilmesi olarak kabul edilmektedir. Bu durum
genellikle taşınmazlara ait bir husus olduğu için
kapitalleştirme kriteri özellikle tarım arazilerinin
değerlerinin belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Bu yönteme
göre yapılacak değer tespitinde öncelikle arazinin
rantı ve kapitalizasyon faiz oranının tespit
edilmesi durumunda arazinin değeri;
K = R/f
förmülü uygulanarak bulunacaktır.
Burada; K
= Arazinin değeri (YTL),
R = Arazinin rantı
(YTL),
f = Kapitalizasyon
faiz oranını (%) ifade etmektedir.
Kapitalizasyon faiz oranı; tarım faaliyetinin
yapıldığı bölge için ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından belirlenmesi mümkün olduğundan bu oranın
tespiti için idaremizce herhangi bir hesaplama
yapılmayacak, değeri tespit edilecek arazinin
bulunduğu bölgenin kapitalizasyon faiz oranının
Tarım İl Müdürlüğünden temin edilmesi yoluna
gidilecektir.
Arazinin
Rantı ise; arazinin üretim hedefi ile onun idare
sistemine göre değişiklik gösterecektir. Diğer bir
anlatımla, rantın hesap ediliş şekli, arazinin
senelik gelir sağlayan (tarla ziraatı gibi) veya
periyodik gelir temin eden (meyvelik gibi) üretim
sahalarına tahsis edilmiş olmasına ve idaresinin
kiracılık, ortakçılık, mal sahipliği gibi usullerle
yapılmasına göre değişiklik gösterecektir. Hazine
taşınmazlarının değer tespitinde mal sahipliği usulü
dikkate alınarak arazi rantı hesaplanacaktır.
Mal
sahipliği tarafından işletilen arazilerde arazi
rantı aşağıdaki formül esas alınarak
hesaplanabilecektir.
Arazinin
Rantı (R) = Gayrisafi Hasıla (GH) – Yapılan
Masraflar (YM) şeklindedir.
Söz konusu
arazi rantının hesabında kullanılacak olan ve
giderleri oluşturan hususlar arazi üzerinde alınacak
ürün türüne göre değişiklik gösterebilecektir. Bu
nedenle arazi üzerinden alınacak ürün türlerine göre
geçerli olan giderlerin belli bir standartta
olabileceği dikkate alındığında bu masrafların da
her bir ürün çeşidi için hangi tutarda olduğu hususu
ilgili Tarım İl Müdürlüklerinden sorularak tespit
edilebilecektir.
Ancak,
taşınmazların gerek kapitalizasyon oranının, gerekse
arazi üzerinde bir dönemde alınabilen ürün çeşidine
karşılık gelen masrafların temini parsel bazında her
defasında ilgili kurumdan sorulmak yerine, köy ve
mevkii için belirlenmiş olan kapitalizasyon oranı
esas alınacak ve ürün türüne göre belirlenmiş olan
masraflar taşınmazlardan elde edilebilen ürünlere
uygulanarak gerekli hesaplamalar yapılacaktır.
İlgili
kurumlardan, kapitalizasyon oranının, arazi üzerinde
bir dönemde alınabilen ürün çeşidinin, bu ürünlerin
satış fiyatının ve bu ürünlerin üretiminde yapılan
masrafların temininden sonra arazinin aşağıda
belirtilen formül yardımıyla değeri hesaplanacaktır.
Örnek: (A)
İlinin, (X) ilçesinin, (Y) Köyünde Hazineye ait
araziden bir hasat dönemi içerisinde elde edilen
ürünler ile yan ürün çeşitlerine ilişkin veriler
aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|
SIRA NO |
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN TÜRÜ |
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN
VERİMİ (Kg/Dönüm) |
*ÜRÜNÜN
FİYATI (YTL/Kg) |
ÜRÜNDEN
ELDE EDİLEN GAYRİ SAFİ HASILA
(YTL) |
*ELDE
EDİLEN ÜRÜN İÇİN YAPILAN MASRAFLAR (YTL) |
ÜRÜNDEN
ELDE EDİLEN NET GELİR
(ARAZİNİN
RANTI)
(YTL) |
|
1
|
BUĞDAY |
|
|
213,00 |
53,00 |
160,00 |
|
Dane |
300 |
0,50 |
150,00 |
|
|
|
Saman |
350 |
0,18 |
63,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
BOSTAN |
1400 |
0,40 |
560,00 |
100,00 |
460,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
YULAF |
|
|
180,00 |
62,00 |
118,00 |
|
Dane |
350 |
0,40 |
140,00 |
|
|
|
Saman |
400 |
0,10 |
40,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
TOPLAM |
|
|
953,00 |
215,00 |
738,00 |
|
*
İşaretli veriler ilgili kurumdan temin
edilecektir. |
Yukarıda yer alan veriler ışığında;
Net Gelir 738,00
Arazi Değeri =
---------------------- = -------------- = 14.760
YTL/Dönüm
**
Kap. Faizi **0,05
** işaretli oran, (X) ilçesine münhasır olmak üzere
ilgili kurumdan temin edilmiştir.
Arazi Metrekare Değeri= 14.760/1000
= 14,76 YTL/m2 olarak hesaplanmış
olacaktır.
İmar
planında konut veya ticaret alanı olarak ayrılan
Hazine taşınmazları için ise "Karşılaştırma Yöntemi"
dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış
İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun
"Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek Diğer Hususlar"
bölümünde gösterilecektir.
Karşılaştırma yönteminde; emsal olabilecek
taşınmazlar ile değeri tespit edilecek taşınmazın,
aynı bölgede, imar planı ile aynı kullanım amacını
ihtiva etmesi ve emsal taşınmazların son bir yıl
içinde satışa konu edilmesi koşullarını taşıyor
olması gerekmektedir. Aksi durumda bu değerlendirme
yöntemi kullanılmayacaktır.
Ayrıca,
karşılaştırma yönteminde, taşınmazların bulunduğu
alanın imar planı içerisinde yer alması ve her bir
taşınmazın imar durumlarının açık ve net bir şekilde
ilgili idare tarafından belirlenmiş olması
gerekmektedir.
Taşınmazların değerleri, taşınmazlara ait TAKS,
KAKS,
Hmax
veya "Emsal Oran (E)" dikkate alınarak
hesaplanacaktır.
Örnek: (A)
İlinin, (X) ilçesinde bulunan Hazineye ait ve imar
planında konut ya da ticaret alanı olarak ayrılan
taşınmazın değer tespitinin "Karşılaştırma Yöntemi"
kullanılarak hesaplanmasındaki veriler aşağıdaki
gibidir.
A) İmar
Planı ile Ticaret veya Konut Alanı Olarak Kullanıma
Ayrılan Taşınmazlara Ait TAKS, KAKS,
Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ
HESAPLANACAK
TAŞINMAZA
AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
A |
B |
C |
D |
|
Yüzölçümü
(m2) |
600 |
500 |
800 |
700 |
|
Emsal
Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu
Verileri |
|
|
|
|
|
Hmax
(m) |
9,50
(3 Kat) |
12,50 (4
Kat) |
9,50
(3 Kat) |
12,50
(4 Kat) |
|
TAKS |
0,25 |
0,25 |
0,30 |
0,20 |
|
KAKS |
0,75 |
1,00 |
0,90 |
0,80 |
Karşılaştırma Yöntemine göre kıymet takdiri
yapılacak Hazine taşınmazının değerinin hesabında,
emsal taşınmazlara ait veriler üzerinden
hesaplanarak bulunacak değerlerden
faydalanılacaktır.
Bu
durumda, emsal taşınmazların satış bedellerinin;
emsal taşınmazların yüzölçümünün KAKS oranı veya
TAKS, KAKS/TAKS oranı ya da TAKS, Kat Adedi ile
çarpılması sonucu bulunacak toplam inşaat alanına
bölünmek suretiyle emsal taşınmazların metrekare
birim bedelleri hesaplanacaktır.
Daha
sonra, emsal taşınmazların metrekare birim
bedellerinin aritmetik ortalaması, değeri
hesaplanacak taşınmazın toplam inşaat alanı ile
çarpılmak suretiyle Hazine taşınmazının tahmini
bedeli bulunacaktır.
Bu
durumda, yukarıdaki verilere göre belirtilen
hususlar çerçevesinde yapılacak hesaplamalara göre
Hazine taşınmazının değeri aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.
1. Adım:
Emsal taşınmazlara ait toplam inşaat alanı
hesaplanacaktır:
Toplam
inşaat alanının hesaplanması aşağıdaki formüllerden
herhangi birinin kullanılmasıyla yapılacaktır.
1. Formül:
A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x KAKS
2. Formül:
A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x TAKS x
(KAKS/TAKS)
3. Formül:
A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x TAKS x
(Kat Adedi)
Bu
durumda;
A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x 0,75=450 m2
olacaktır.
(A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x 0,25 x
(0,75/0,25)=450 m2)
(A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x 0,25 x 3=
450 m2 )
Buna göre;
B
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 500 m2,
C
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 720 m2,
D
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=560 m2 olarak
bulunacaktır.
2. Adım:
Emsal taşınmazların bilinen satış değerleri
üzerinden toplam inşaat alanları dikkate alınarak
metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 27.000/450=60
YTL/m2,
B
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 32.000/500=64
YTL/m2,
C
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 50.400/720=70
YTL/m2, olacaktır.
3. Adım:
Emsal taşınmazların metrekare birim bedellerinin
aritmetik ortalaması alınarak değeri hesaplanacak
hazine taşınmazının tahmini satış bedeli
hesaplanacaktır.
Buna göre;
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri=
(60+64+70)/3x560=36.213 YTL,
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Metrekare Değeri=36.213/700=51,7 YTL/m2
olacaktır.
B) İmar
Planı ile Ticaret veya Konut Alanı Olarak Kullanıma
Ayrılan Taşınmazlara Ait "Emsal Oran" Dikkate
Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ
HESAPLANACAK
TAŞINMAZA
AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
X |
Y |
Z |
T |
|
Yüzölçümü
(m2) |
300 |
250 |
400 |
700 |
|
Emsal
Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu |
|
|
|
|
|
Emsal (E) |
0,5 |
0,8 |
1 |
1,5 |
1. Adım:
Emsal taşınmazlara ait toplam inşaat alanı
hesaplanacaktır.
Buna göre;
X
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 300 x 0,50(Emsal)=
150 m2,
Aynı
yöntemlerle yapılacak hesaplamalarda;
Y
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 200 m2,
Z
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 400 m2,
T
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=1050 m2 olarak
bulunacaktır.
2. Adım:
Emsal taşınmazların bilinen satış değerleri
üzerinden toplam inşaat alanları dikkate alınarak
metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
X
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 27.000/150=
180YTL/m2,
Y
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 32.000/200=160
YTL/m2,
Z
Taşınmazının Metrekare Birim Değeri= 50.400/400=126
YTL/m2 olacaktır.
3. Adım:
Emsal taşınmazların metrekare birim bedellerinin
aritmetik ortalaması alınarak "değeri hesaplanacak
hazine taşınmazının" tahmini değeri bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri=
(180+160+126)/3 x 1050=163.100 YTL,
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Metrekare Değeri=163.100/700=233 YTL/m2
olacaktır.
İmar
planında sanayi alanı olarak ayrılan Hazine
taşınmazları için ise "Karşılaştırma Yöntemi"
dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış
İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun
"Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek Diğer Hususlar"
bölümünde gösterilecektir.
Taşınmazların değerleri, taşınmazlara ait TAKS ve
Hmax
verileri dikkate alınarak hesaplanacaktır.
Örnek: (B)
İlinde bulunan Hazineye ait ve imar planında sanayi
alanı olarak ayrılan taşınmazın değer tespitinin
"Karşılaştırma Yöntemi" kullanılarak
hesaplanmasındaki veriler ise aşağıdaki gibidir.
İmar Planı
ile Sanayi Alanı Olarak Kullanıma Ayrılan
Taşınmazlara Ait TAKS ve
Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ
HESAPLANACAK
TAŞINMAZA
AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
A |
B |
C |
D |
|
Yüzölçümü
(m2) |
600 |
500 |
800 |
700 |
|
Emsal
Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu
Verileri |
|
|
|
|
|
Hmax
(m) |
9,50
|
12,50
|
9,50
|
12,50 |
|
TAKS |
0,25 |
0,25 |
0,30 |
0,20 |
Bu
durumda, emsal taşınmazların toplam inşaat hacmi;
yüzölçümünün, TAKS ve
Hmax
ile çarpılması sonucu metreküp cinsinden bulunacak
ve taşınmazın değeri bu inşaat hacmine bölünmek
suretiyle metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Bu
bedellerin aritmetik ortalaması, değeri hesaplanacak
taşınmazın toplam inşaat hacmi ile çarpılmak
suretiyle Hazine taşınmazının tahmini bedeli
bulunacaktır.
Bu
durumda, yukarıdaki verilere göre ve belirtilen
hususlar çerçevesinde Hazine taşınmazının değeri
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
1. Adım:
Emsal taşınmazlara ait toplam inşaat hacmi
hesaplanacaktır.
A
Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi: (Yüzölçüm x TAKS)
x Hmax
şeklinde
hesaplanacaktır.
Bu
durumda;
A
Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi = (600 x 0,25) x
9,50=1.425 m3,
Aynı
yöntemlerle yapılacak hesaplamalarda;
B
Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:= 1.562,5 m3,
C
Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:= 2.280 m3,
D
Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:=1.750 m3 olarak
bulunacaktır.
2. Adım:
Emsal taşınmazların bilinen satış değerleri
üzerinden toplam inşaat hacimleri dikkate alınarak
metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A
Taşınmazının Metreküp Birim Değeri= 27.000/1.425=
18,95 YTL/ m3,
B
Taşınmazının Metreküp Birim Değeri= 32.000/1.562,5=
20,48 YTL/ m3,
C
Taşınmazının Metreküp Birim Değeri= 50.400/2.280=
22,11 YTL/ m3 olacaktır.
3. Adım:
Emsal taşınmazların metreküp birim bedellerinin
aritmetik ortalaması alınarak değeri hesaplanacak
Hazine taşınmazının tahmini değeri bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri=
(18,95+20,48+22,11)/3 x 1.750=35.898 YTL,
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Metrekare
Değeri=35.898/700=51,30 YTL/m2 olacaktır.
V.
TAŞINMAZ SATIŞ ŞARTNAMESİ
(1)
Taşınmaz satış işlemlerinde bu genel tebliğin ekinde
yer alan "Satış Şartnamesi" (Ek-1) düzenlenecek ve
taşınmazın niteliği dikkate alınarak şartnameye
ayrıca ilave edilmesi istenilen şartlar "özel
şartlar" bölümünde gösterilecektir.
VI.
GEÇİCİ TEMİNAT
(1)
Taşınmaz satış ihalelerinde, tahmin edilen bedelin
yüzde onundan az olmamak üzere yüzde otuzuna kadar,
işin niteliğine göre ihale yetkilisince belirlenecek
miktarda geçici teminat alınır ve Taşınmaz Satış
Şartnamesinde belirtilir.
(2) Geçici
teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda
gösterilmiştir:
a)
Tedavüldeki Türk Parası,
b) Mevduat
ve katılım bankalarının verecekleri süresiz teminat
mektupları,
c) Hazine
Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma
Senetleri veya bu senetler yerine düzenlenen
belgeler (Nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç
edilmiş ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden
satış değerleri esas alınır.),
(3)
Taşınmaz satış ihalelerinde, dışarıda yerleşik
kişiler ile geçimini yurt dışında temin eden Türk
vatandaşlarından, teminat olarak Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasınca belirlenen konvertibl döviz
alınabilir.
(4)
Mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş teminat
mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit
edilen teminat mektupları, gerekli kovuşturma
yapılması için Bakanlığa intikal ettirilir. Her
teminat mektubunda daha önce ilgili banka şubesince
verilen teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin
limitlerinin de gösterilmesi zorunludur. Yabancı
bankaların ve benzeri kredi kuruluşlarının
kontrgarantilerine dayanarak bankaların verecekleri
teminat mektupları, yukarıdaki miktarlara dâhil
değildir.
(5)
Mevduat ve katılım bankalarınca verilen teminat
mektupları dışındaki teminatların istekliler
tarafından ilgili muhasebe birimine yatırılması
zorunlu olup, bunlar ihale komisyonlarınca teslim
alınamaz. Üzerlerine ihale yapılanların teminat
mektupları ihaleden sonra, ilgili muhasebe birimine
teslim edilir ve üzerlerine ihale yapılmayan
isteklilerin geçici teminatları hemen geri verilir.
(6) 2886
sayılı Kanunun 26 ncı maddesi gereğince her ne
suretle olursa olsun idarece alınan teminatlar
haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
(7) Alınan
geçici teminatın, peşin satışlarda satış bedelinin,
taksitli satışlarda ise peşinat tutarının
ödenmesinden sonra iade edilmesi gerekmektedir.
Ancak, peşinatın geçici teminat tutarından az olması
durumunda sadece peşinat tutarı kadar olan kısım
iade edilecektir. Alıcısı tarafından yeni bir taksit
ödenmesi veya taşınmazın ferağının verilmesi halinde
geçici teminat olarak kalan kısım da iade
edilecektir.
VII.
SATIŞ İZİN TALEPLERİNDE BAKANLIĞA VEYA VALİLİĞE
GÖNDERİLECEK BİLGİ VE BELGELER
(1)
Bakanlığa veya Valiliğe gönderilecek satış talep
yazılarına tebliğin ekinde yer alan "Hazineye Ait
Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu" (Ek-2) ile
aşağıda yer alan belgeler eklenecektir.
a) Tapu
kayıt örneği,
b) İmar
planı içinde ise; belediyesince onaylı imar durum
belgesi veya üzerinde kadastro yahut imar parseli
işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar plan
örneği,
c)
Taşınmazın mahallinde düzenlenmiş krokisi, işgal ve
kullanım durumu ile muhdesat ve benzeri fiili
durumları konusunda bilgiler ihtiva eden tespit
tutanağı,
ç) "Satış
İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu" (Ek-3 ),
d) Satışı
istenilen taşınmazın kadastro görmemiş yerlerde
bulunması durumunda; yüzölçümünde hata olup
olmadığına ilişkin teknik rapor.
VIII.
İHALE ONAYINA YETKİLİ MERCİLER
(1) Tahmin
edilen bedeli, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 76
ncı maddesi gereğince yılı bütçe kanununun (İ)
cetvelinde belirtilen parasal sınırların dört katına
kadar olan satış ihaleleri, Yönetmeliğin 41 inci
maddesinde belirtilen ihale yetkilileri tarafından
onaylanacaktır.
(2) Bu
yetki çerçevesinde satılan taşınmazların
ihalelerinin onaylanması, mahalli ihale yetkilisinin
parasal yetki sınırı üzerinde ise onay için
Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir. Bakanlığa
gönderilecek ihale onay formlarına (Ek-4) taşınmazın
satışı hususunda Valilikçe (Defterdarlık) talimat
verilmiş ise "Hazineye Ait Taşınmaz Satış İşlemi
Bilgi Formu", "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir
Karar Formu" ile ihale tutanağı eklenecektir. Satış
talimatı Bakanlık tarafından verilmiş ise sadece
ihale tutanağı eklenecektir.
(3)
Bakanlığa gönderilmesi gereken ihale onay yazıları,
Valilik araya girmeksizin doğrudan kaymakamlıklarca
öncelikle telefaks ve bilahare yazı ile
bildirilecektir.
IX.
ÖZEL ÖDEME ARAÇLARI VE SATIŞ BEDELİNİN TAHSİLİ
(1) Satış
bedellerinin tedavüldeki Türk Parası ile ödenmesi
esastır. Ancak;
a) Hazine
Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma
Senetleri veya bu senetler yerine düzenlenen
belgeler nominal değeri üzerinden (Bu senet ve
belgelerin nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç
edilmiş olması hâlinde, bu işlemlerde anaparaya
tekabül eden satış değerleri esas alınır.),
b) Kesin
inşaat yasağı getirilen sit alanlarında taşınmazı
bulunan gerçek veya tüzel kişilere taşınmazların
değerini göstermek üzere verilen belgeler, kıymet
takdir tarihinden işleme tabi tutulacağı tarihe
kadar hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte,
ödeme
aracı olarak kabul edilir.
(2)
Taşınmazların satış bedeli, ihale kararının veya
satışın uygun görüldüğünün bildirilmesini izleyen
günden itibaren onbeş gün içinde peşin veya taksitle
ödenebilir. Satış bedelinin taksitle ödenmesi
halinde, bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en
fazla iki yılda, eşit taksitlerle ve üçer aylık
dilimler halinde kanunî faizi ile birlikte tahsil
edilir. Bedelin taksitle ödenmesi halinde idare ile
alıcı arasında örneği (Ek-5) de yer alan "Taksitli
Satış Sözleşmesi" düzenlenir, sözleşmenin bir örneği
alıcıya verilir.
(3)
Taşınmazın satış bedeli tamamen ödenmedikçe tapuda
ferağ verilmeyecek ancak, kalan taksit tutarı ile
kanunî faizleri karşılayacak miktarda kesin ve
süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya ipotek
tesis edilmesi durumunda idarenin örneği (Ek-6/A-B)
de yer alan yazılı istemi ile tescil işleminin
yapılması sağlanacaktır.
(4)
Bilindiği üzere, 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı
Türk Medeni Kanununun 888 inci maddesine göre, aksi
kararlaştırılmış olmadıkça, ipotekli taşınmazın
devrinin borçlunun sorumluluğunda ve güvencede bir
değişiklik meydana getirmeyeceği, yeni malik borcu
yüklendiği takdirde alacaklının, kendisine başvurma
hakkını saklı tuttuğunu bir yıl içinde yazılı olarak
önceki borçluya bildirmezse, borçlunun borcundan
kurtulacağı, hüküm altına alınmıştır.
(5) Buna
göre; ipotekli taşınmazların başkasına devredilmesi
halinde, sözleşme hükümleri gereğince borçludan
taksit ve faizlerin tahsiline devam edilmesi, yeni
malik noter tasdikli taahhütname ile borcu
yüklendiği takdirde, idarece, önceki borçluya borcu
yüklenen yeni malikin borcu ödememesi halinde
kendisine başvurma hakkının saklı tutulacağının
yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.
(6) 4706
sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yapılan düzenleme
ile taksitli satışlarda, taksitlendirme dışında
bırakılacak bedel ile taksit süresi ve sayısını köy
sınırları veya belediye ve mücavir alan sınırları
itibariyle belirlemeye Bakanlık yetkili kılınmıştır.
Buna göre bedelin taksitle ödenmek istenilmesi
halinde, satış tutarı belediye ve mücavir alan
sınırları içerisinde 5.000,00 YTL, bu sınırlar
dışında ise 1.000,00 YTL’ sını geçtiği takdirde,
alıcının belirteceği tarihler de dikkate alınarak
taksitlendirme yapılabilecektir. Taksitlerin
vadesinden önce ödenmesi durumunda, tahsil tarihi
itibariyle faiz hesaplanacaktır.
(7) Satış
bedelinin taksitle ödenmesinin talep edilmesi ve üst
üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi halinde,
idarece, alıcıya borcunu onbeş gün içerisinde
ödemesi, borcunu bu süre içinde de hesaplanacak
faizi ile birlikte ödememesi durumunda, sözleşmenin
feshedileceği bildirilecektir. Tebligata rağmen
borcun ödenmemesi halinde, taşınmaz Hazine
mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek, ihale ile
yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş
tutar, doğrudan satışlarda ise satış bedelinin yüzde
onu, bütçeye irat kaydedilecek ve satış bedeli
olarak tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek
kalanı faizsiz olarak alıcıya iade edilecektir.
Taşınmaz, banka teminat mektubu veya ipotek tesis
edilerek alıcı adına tescil edilmiş ise teminat
mektubu veya ipotek paraya çevrilerek, kalan borç
faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
(8)
Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye
ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen
kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen
yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla yüzde
onu, ilgili belediyelerin 20/7/1966 tarihli ve 775
sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon
hesabına aktarılacak ve kalan kısmından ise ilgili
belediyeye yüzde otuz, varsa büyükşehir belediyesine
yüzde on oranında pay verilecektir. Belediye mücavir
alan sınırları dışındaki köylerde bulunan Hazine
taşınmazlarının satış bedellerinin tahsil edilen
kısmından, yüzde yirmibeş oranında; dörtte biri
ilgili köy tüzel kişiliğine ödenmek ve kalanı diğer
köylere götürülecek hizmetlerde kullanılmak üzere,
il özel idarelerine pay verilecektir. Bu paylar
tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili
idarelerin hesaplarına aktarılacaktır. Belediyelere
veya köy tüzel kişiliklerine yapılan satış ve
devirlerden elde edilen gelirler ile kamu kurum ve
kuruluşları adına özel ödenek kaydedilmesi gereken
satış gelirlerinden pay verilmeyecektir. Herhangi
bir sebeple sözleşmenin feshedilmesi durumunda
aktarılan payların iadesi talep edilecek, payların
iade edilmemesi halinde daha sonra aktarılacak
paylardan mahsubu yoluna gidilecektir.
X.
İHALEDEN YASAKLAMA
(1) 2886
sayılı Devlet İhale Kanununun 83 üncü maddesinde
belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar
ile;
a) Üzerine
ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme
yapmayanlar,
b)
Sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçenler,
c) Mücbir
sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname
hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyenler,
hakkında
bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama
kararı verilecektir.
XI.
SATIŞ USULLERİ
A) 2886
SAYILI DEVLET İHALE KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
(1) Tahmin
edilen satış bedeli yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununun (İ) cetvelinde 2886 sayılı Kanunun 45 inci
maddesi için belirlenen parasal sınıra kadar olan
taşınmazların satış işlemleri açık teklif usulüyle,
tahmin edilen satış bedeli bu sınırı aşan
taşınmazların satış işlemleri kapalı teklif usulüyle
yapılacaktır.
B)
DOĞRUDAN SATIŞ
1)
Rayiç Bedel Üzerinden Doğrudan Satış
(1)
Aşağıda belirtilen taşınmazlar 4706 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre, bu Tebliğin
IV üncü bölümünde belirtilen şekilde tespit edilecek
rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir.
(2) Rayiç
bedel üzerinden doğrudan satılabilecek Hazineye ait
taşınmazlar ve satışa ilişkin esaslar aşağıda
belirtilmiştir.
a)
Yabancı Devletlere Taşınmaz Satışı
(1)
Hazineye ait taşınmazlar, karşılıklı olmak ve
Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak
suretiyle, diplomatik amaçla kullanılmak üzere
yabancı devletlere doğrudan satılabilecektir.
b)
Üzerlerinde Sınırlı Ayni Hak Tesis Edilen
Taşınmazların Hak Lehtarlarına Satışı
(1)
Üzerlerinde sınırlı ayni hak tesis edilmiş Hazineye
ait taşınmazların, (orman vasıflı olup; 6831 sayılı
Orman Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve
2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca kesin izin
verilmiş veya kesin tahsis yapılmış ya da sınırlı
ayni hak tesis edilmiş yerler hariç) zemini ile
üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi
gereken kısmı, talep edilmesi halinde doğrudan
satılabilecektir.
(2) Bedel
tespiti, zemin için bu Tebliğin IV üncü bölümünde
belirtilen esaslara göre tespit edilen bedele,
üzerindeki yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi
gereken kısımları için takdir edilen bedel ilave
edilmek suretiyle yapılacaktır. Yapı ve tesislerin
rayiç bedellerinin hesabında; Bayındırlık ve İskân
Bakanlığınca belirlenen yapı yaklaşık birim
maliyetleri esas alınacak, eğer taşınmaz üzerinde
turizm tesisi bulunuyor ise Türkiye Kalkınma
Bankasınca belirlenen tesis türlerine göre alınacak
yatak başı birim fiyatlarından da yararlanılacaktır.
Yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmının
hesabında ay kesirleri dikkate alınmayacaktır.
(3) Örnek:
10 yıl 4 ay 9 gün önce üzerinde 49 yıl süreyle
sınırlı ayni hak tesis edilmiş bir taşınmazın satış
bedeli;
Sınırlı
ayni hakkın toplam süresi: 49 yıl x 12 ay = 588 ay
Hakkın
başlangıcından itibaren geçen süre: (10 yıl x 12 ay)
+ 4 ay = 124 ay
Bina ve
tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı = {(Bina
ve tesislerin toplam bedeli)-(Yıpranma
payı)}x124/588
Taşınmazın
Satış Bedeli = Bina ve Tesislerin Hazineye Geçmesi
Gereken Kısmı + Zemin Bedeli
olacaktır.
(4) Bina
ve tesislerin bir kısmı Hazineye bir kısmı hak
lehtarına ait ise Hazineye ait bina ve tesislerin
tamamına, hak lehtarına ait bina ve tesislerin ise
yukarıda örnekte olduğu gibi Hazineye geçmesi
gereken kısım için değer takdiri yapılacaktır.
(5) 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre Kültür ve Turizm
Bakanlığınca yapılan kesin tahsise dayalı olarak
Bakanlıkça tesis ve tapuya tescil edilen sınırlı
ayni hakkın tapuya tescil tarihinin tahsis
tarihinden sonra olması halinde, irtifak hakkının
başlangıç tarihi (kesin tahsis tarihi) esas
alınacaktır.
(6)
Sınırlı Ayni Hak (irtifak) sözleşmesinde yer alan
yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve üzerindeki
yapıyı projesine uygun olarak tamamlamayan hak
lehtarlarının doğrudan satın alma talepleri
değerlendirilmeyecektir.
(7) Turizm
yatırımı yapılmak üzere irtifak hakkı tesis edilmiş
yerlerde 3/7/2003 tarih ve 4916 sayılı Kanunun
Geçici 2 nci maddesi dikkate alınacaktır.
(8)
Üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı
sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazların hak
lehtarının vakıf üniversitesi veya Bakanlar
Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf olması ve
hak lehtarına satışının yapılması halinde tapu
kütüğüne taşınmazların satış amacı dışında
kullanılamayacağına dair örneği (Ek-7/A-B) de yer
alan yazılar ile şerh konulacak ve örneği (Ek-8) de
yer alan "Taşınmaz Satış Sözleşmesi"
düzenlenecektir.
c)
Hazinenin Hissedar Olduğu Taşınmazların Diğer
Hissedar veya Hissedarlara Satışı
(1)
Çeşitli nedenlerle hisseli hale gelmiş
taşınmazlardaki Hazine hissesi, uygulama imar planı
sınırları içinde dörtyüz, dışında ise dörtbin
metrekareyi ve her iki durumda da taşınmazın yüzde
kırk hissesini aşmamak kaydıyla talep sahibi
hissedar veya hissedarlarına doğrudan
satılabilecektir.
(2) Birden
fazla hissedar olması ve Hazine hissesini satın
almak istemeleri durumunda, bu hissedarlara
hisseleri oranında satış yapılacaktır.
(3) Birden
fazla hissedarın bulunması ve hissedarlardan birinin
talep etmesi halinde, idarece diğer hissedarlara
Hazine hissesinin hisseleri oranında kendilerine
doğrudan satılabileceğine ilişkin (Ek-9) da yer alan
yazı tebliğ edilecektir. Adlarına tebligat yapıldığı
halde, en geç otuz gün içinde satın alma talebinde
bulunmayan hissedarın hissesi oranına düşen Hazineye
ait miktar diğer hissedarlara satılabilecektir.
Diğer hissedar veya hissedarların adreslerinin
tespit edilememesi ve tebligat yapılamaması halinde
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu
hükümlerine göre ilanen tebligat yapılacak ve süresi
içerisinde satın alma talebinde bulunulmadığı
takdirde, hissedarın hissesine düşen miktar diğer
hissedarlara satılabilecektir.
(4)
Tebligat yapıldığı halde süresi içinde satın
alınamayan Hazine hissesinin, hissedarı tarafından
yeniden talep edilmesi ve geçerli bir mazereti
bulunması halinde satış talebi bir defaya mahsus
olmak üzere değerlendirilebilecektir.
(5) Hazine
ile hisseli taşınmazların, hissedarlarına satışına
ilişkin işlemler aşağıda örneklerle açıklanmıştır;
Örnek 1 -
Uygulama imar planı içinde tamamı 800 m2 olan bir
taşınmazdaki Hazine hissesi 400 m2 dir. Buradaki
Hazine hissesi oranı yüzde elli olup, taşınmazın
yüzde kırkından fazla olduğundan, doğrudan
satılamayacaktır.
Örnek 2 -
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde, uygulama
imar planı yapılmamış 10.000 m2 büyüklüğündeki bir
taşınmazın, 4.000 m2 si Hazineye aittir. Bu durumda
Hazine hissesinin miktarı 4.000 m2 yi, hisse oranı
da yüzde kırkı geçmediğinden doğrudan satış mümkün
olabilecektir.
Örnek 3 -
Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, 17.000
m2 büyüklüğündeki bir taşınmazın, 5.000 m2 si
Hazineye aittir. Bu durumda Hazine hissesinin oranı
yüzde kırkı geçmediği halde, miktarı 4.000 m2 den
fazla olduğundan doğrudan satış yapılamayacaktır.
Örnek 4 -
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde, uygulama
imar planı yapılmamış taşınmazın yüzölçümü 12.000 m2
dir. Taşınmazın, Hazine de dahil olmak üzere dört
hissedarı olup, her birinin pay oranı dörtte birdir.
Hazine hissesini (3.000 m2) sadece bir hissedar
satın almak isterse hissenin tamamı bu hissedara;
iki hissedar satın almak isterse her birine
(3.000/2) 1.500 m2, üç hissedar da satın almak
isterse her birine (3.000/3) 1.000 m2 doğrudan
satılabilecektir.
Örnek 5 -
Hazine dahil beş hissedarı olan taşınmazın yüzölçümü
500 m2 olup, Hazine payı 36/100, yani 180 m2 dir.
Diğer hissedarların payları sırası ile 23/100 (115
m2), 20/100 (100 m2), 17/100 (85 m2), 4/100 (20 m2)
dir.
Hazine
payını sadece bir hissedar satın almak isterse,
Hazine hissesinin tamamı olan 180 m2 bu hissedara
satılacaktır. Hazine payı iki veya üç hissedar
tarafından satın alınmak istenirse, Hazine payı (180
m2) satın almak isteyen hissedarların payları
toplamına bölünecek, çıkan rakam satın alma
talebinde bulunan hissedarların payları ile
çarpılarak, her bir hissedara satışı yapılacak
taşınmaz miktarı bulunacaktır.
Örneğimizde; Hazine payını 23/100 ve 17/100 paylı
hissedarlar satın almak isterlerse;
Hissedarların payları; 23 + 17 = 40
180 m2
(Hazineye ait miktar) / 40 = 4.5 m2
23/100 pay
sahibine satılacak miktar; 23 x 4.5 m2 = 103.5 m2
17/100 pay
sahibine satılacak miktar; 17 x 4.5 m2 = 76.5 m2
dir.
ç) Köy
ve Mezra Yerleşme Alanlarında Kalan Taşınmazların
Satışı
(1)
Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve
mezraların yerleşme alanı içinde bulunan ve
yüzölçümü beşbin metrekareye kadar (bu miktar dahil)
olan Hazineye ait taşınmazlar kullanıcılarına,
bunların kanuni veya akdi haleflerine doğrudan
satılabilecektir.
(2) Köy ve
mezra yerleşme alanlarında kalan Hazineye ait
taşınmazların doğrudan satışı için;
1) Köy ve
mezra yerleşme alanının, 30/6/2001 tarihli ve 24448
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile
değiştirilen Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4
üncü maddesine göre tespit edilmiş olması,
2) Satın
alma talebinde bulunanların taşınmazın kullanıcısı
veya bunların kanuni veya akdi halefleri olması,
3) Satın
alma talebinde bulunanların 4706 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği 18/7/2001 tarihinde, o köy
nüfusuna kayıtlı veya 31/12/2000 tarihinden beri o
köyde ikamet ediyor olması,
4)
Taşınmazların köy ve mezra yerleşme alanı sınırları
içinde bulunması,
5) Her bir
kullanıcıya veya bunların kanuni veya akdi
haleflerine beşbin metrekareye kadar (bu miktar
dahil) doğrudan satış yapılması, bu miktarı aşan
kısmın ise ifrazı yapılarak genel hükümlere göre
değerlendirilmesi,
gerekmektedir.
d)
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa
Göre Kurulan Vakıflara Taşınmaz Satışı
(1)
Hazineye ait taşınmazlar, 29/5/1986 tarihli ve 3294
sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik
Kanununa göre kurulan vakıflara doğrudan
satılabilecektir. Satılan taşınmazın, vakfın amacı
dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne,
ilgilisine göre (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile şerh
konulacak ve (Ek-8) de yer alan sözleşme
düzenlenecektir.
e)
Kanunla Kurulmuş Kurum ve Kuruluşlar ile Kamu Kurumu
Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarına Taşınmaz Satışı
(1)
Hazineye ait taşınmazlar, kuruluş amaçlarında
kullanılmak, ticari faaliyete konu edilmemek ve imar
planında talep edilen amaca ayrılmış olmak kaydıyla;
kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarına rayiç bedel
üzerinden doğrudan satılabilecektir. Bu satış
talepleri Bakanlık tarafından değerlendirilerek
sonuçlandırılacaktır.
(2)
Satılan taşınmazın, amacı dışında
kullanılamayacağına ve ticari faaliyete konu
edilemeyeceğine ilişkin olarak tapu kütüğüne
ilgisine göre örneği (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile
şerh konulacak ve örneği (Ek-8) de yer alan satış
sözleşmesi düzenlenecektir.
f) Tapu
Fazlalıklarının Satışı
(1) Tapuda
Hazine dışındaki kişiler adına tescilli olup,
"...metrekareden fazlası Hazineye aittir" şerhi
bulunan taşınmazlardaki fazlalıklar tapu malikine
veya mirasçılarına doğrudan rayiç bedel üzerinden
satılabilecektir. Bu satışlarda başvuru süresi ve
miktar sınırlaması aranmayacaktır.
(2)
Taşınmazın birden fazla hissedarının bulunması
durumunda, Hazinenin sahip olduğu hisse miktarına
ilişkin bu Tebliğin XI-B/B.1-c bölümünde belirtilen
sınırlamalar dikkate alınmaksızın hissedarlara
hisseleri oranında satılacaktır.
(3)
Taşınmazların imar uygulamasına konu edilmesi
halinde, Hazine fazlalığının satış bedelinin
hesabında, düzenleme ortaklık payı düşülerek kıymet
takdir edilecektir.
(4)
Yapılan işlem taşınmaz satışı olmayıp şerhin
kaldırılması işlemi olduğundan, elde edilen bedelden
4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 5 inci
fıkrasına göre pay verilmeyecektir.
g)
Serbest Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda Kalan
Taşınmazlarının Satışı
(1)
6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler
Kanunu uyarınca serbest bölge olarak belirlenen
alanlarda bulunan Hazine taşınmazları, serbest bölge
olarak kullanılmak kaydıyla (4916 sayılı Kanunun
yürürlük tarihi olan 19/7/2003 tarihinden önce bu
amaçla tahsis edilmiş olanlar da dahil olmak üzere),
gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine rayiç bedel
üzerinden doğrudan satılabilecektir. Yapılacak satış
talepleri Bakanlık tarafından değerlendirilerek
sonuçlandırılacaktır.
ğ)
Konut Yapılmak Amacıyla Rayiç Bedel Üzerinden Konut
Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine veya
Bu Birliklerin Oluşturduğu Üst Birliklere, Bunlar
Arasında Yapılacak İhale ile Taşınmaz Satışı
(1)
Hazineye ait taşınmazlar konut yapılmak amacıyla
rayiç bedel üzerinden konut yapı kooperatiflerine,
kooperatif birliklerine veya bu birliklerin
oluşturduğu üst birliklere, 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu hükümlerine göre, sadece bunlar arasında
yapılacak ihale ile satılabilecektir.
(2)
Plansız alanda kalan taşınmazlar ile imar
planlarında konut dışı amaçlara ayrılmış veya imar
planı davalı olan yerlerde konut alanı olarak bölge
planındaki emsaller de dikkate alınmak suretiyle
değer tespiti yapılacaktır.
(3) Konut
yapı kooperatiflerinin, kooperatif birliklerinin
veya bunların oluşturduğu üst birliklerin ihaleye
katılabilmeleri için, ihale konusu taşınmazın
tahmini bedelinin dörtte birini bir bankada adlarına
açılan hesapta bloke etmeleri gerekmektedir.
(4) Örneği
(Ek-10) da yer alan "4706 sayılı Kanunun 7/B
Maddesine Göre Konut Yapı Kooperatiflerine,
Kooperatif Birliklerine Veya Kooperatif Üst
Birliklerine Taşınmaz Satış Şartnamesini"
imzalayarak idareye vermeleri gerekmektedir.
(5) İhale
üzerine kalan alıcıdan örneği (Ek-11) de yer alan
"4706 sayılı Kanunun 7/B Maddesine Göre Konut Yapı
Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine Veya
Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz Satış
Taahhütnamesi" alınacaktır.
(6) 2886
sayılı Devlet İhale Kanununun 32 nci maddesine göre
ihale kararının alıcıya tebliğini izleyen günden
itibaren onbeş gün içinde, örneği (Ek-12) de yer
alan "4706 sayılı Kanunun 7/B Maddesine Göre Konut
Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine Veya
Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz Satış
Sözleşmesi" düzenlenecektir.
(7) Bu
taşınmazların satış amacı dışında
kullanılamayacağına, amacı dışında kullanıldığının
tespiti halinde, satılan taşınmazın satış bedelinin
faizsiz iade edilerek Hazinece geri alınacağına, bu
maddeye göre satılan taşınmazlarla ilgili olarak
yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmet
alanlarına ayrılan yerlerin bedelsiz ve müstakil
parsel olarak Hazine adına resen tescil edileceğine
ilişkin hususlar, ilgisine göre örneği (Ek-7/C-D) de
yer alan yazı ile tapu kütüğünün beyanlar hanesine
belirtme yapılması istenilecektir.
(8) 4706
sayılı Kanunun 7/B maddesine göre satın alma
talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek
sonuçlandırılacaktır.
2)
Harca Esas Değer Üzerinden Doğrudan Satış
(1) 4706
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası
gereğince Hazineye ait taşınmazlar;
a) Küçük
sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş
kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına,
b) Borsa
yapılmak üzere ticaret borsalarına,
c) Serbest
bölge olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis
edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarına, teknoloji geliştirme bölgelerinde
yönetici şirkete,
ç) Üzerine
en az onmilyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası
tutarında ve en az elli kişi istihdam sağlayacak
yatırım gerçekleştireceklere,
d) Toplu
konut üretmek amacıyla, Toplu Konut İdaresi
Başkanlığına,
2/7/1964
tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü
maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden
doğrudan satılabilecektir.
2.1 -
Satışta Uygulanacak Esas ve Usuller
a) Küçük
Sanayi Sitesi İçin Yapılacak Satışlar
(1) İmar
planlarında (1/5000 veya 1/1000 ölçekli) bu amaca
ayrılmış Hazineye ait taşınmazların; küçük sanayi
sitesi kurulmak üzere bu amaçla kurulmuş
kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına satışı
yapılabilecektir.
(2) Küçük
sanayi sitesi kurmak amacıyla talepte bulunan
kooperatiflerin kuruluş ana sözleşmelerinin
değerlendirilmesi sonucunda;
1) Küçük
sanayi sitesi kurmaya yönelik amaç ve faaliyet
konularını kapsaması,
2)
Kurulması planlanan küçük sanayinin tek bir faaliyet
alanına yönelik olması durumunda, (Demirciler,
Ayakkabıcılar, Dericiler v.b.) bu durumun ilgili
kooperatifin mevcut ortaklık/üye yapısı dikkate
alınarak üyelerinin küçük sanayinin ilgili faaliyet
alanları ile iştigal ettiğinin ilgili oda ve diğer
kurumlar (vergi dairesi, ticaret sicili kaydı vb.)
nezdinde de belgelendirmesi,
3) İmar
planı ile küçük sanayi amacına ayrılmış bir
taşınmazın, imar planı notlarında sadece tek bir
faaliyet alanına yönelik olarak kullanılması
zorunluluğu getirilmiş ise bu durumda plan notlarına
uygun faaliyeti gerçekleştirecek ihtisas kooperatifi
niteliği taşıyan kooperatiflerin taleplerinin
değerlendirilmesi,
gerekmektedir.
(3) Küçük
sanayi sitesi yapımı için aynı taşınmaza birden
fazla talepte bulunulması halinde; öncelikle, kamu
kurum ve kuruluşlarının talepleri değerlendirilecek,
bu amaçla kurulmuş kooperatiflerin taleplerinin
değerlendirilmesinde ise imar planı notlarına
bakılacak, faaliyet alanının aynı olması durumunda
ise müracaat tarihleri dikkate alınacaktır.
b)
Borsa Yerleri İçin Yapılacak Satışlar
(1)
Emtiaların alınıp satılması ve serbest rekabet
ortamında emtianın piyasa fiyatlarının
oluşturulmasını sağlamaya yönelik faaliyetlerin
gerçekleştirileceği imar planlarında (1/5000 veya
1/1000 ölçekli) bu amaca ayrılmış alanların (tahıl
borsası, canlı hayvan borsası vs.), bu faaliyeti
gerçekleştirecek ticaret borsalarına satışı
yapılacaktır.
(2)
Ticaret borsaları tarafından hizmet binası ve borsa
yeri olarak birlikte kullanılmak üzere satışı talep
edilen taşınmazların, esaslı unsurun borsa yeri
olması durumunda, satış talepleri bu kapsamda
değerlendirilebilecektir.
c)
Serbest Bölge ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri İçin
Yapılacak Satışlar
(1) Hazine
taşınmazları; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa
göre, bölgenin işleticisi olarak belirlenen kamu
kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarına, 6/7/2001 tarihli ve 4691
sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre,
bölgenin işleticisi olarak belirlenen yönetici
şirkete, harca esas değer üzerinden
satılabilecektir.
(2) Bu
kapsamda, Hazineye ait taşınmazlardan Bakanlar
Kurulu Kararı ile serbest bölge veya teknoloji
geliştirme bölgesi ilan edilmiş veya edilecek
alanların satışı yapılabilecektir. Teknoloji
geliştirme bölgesi kurulacak yerlerde yönetici
şirketin önceden ilgili kanun hükümlerine göre
tüzelkişilik kazanması gerekmektedir.
(3) Satışı
yapılan taşınmazlardan henüz Bakanlar Kurulu Kararı
ile serbest bölge veya teknoloji geliştirme bölgesi
ilan edilmemiş yerlerde kamu kurum ve kuruluşları
ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından
veya yönetici şirketten, Kanunların öngördüğü
şartların yerine getirilmemesi ya da bu şartları
taşımadığının sonradan anlaşılması durumunda,
taşınmazın satış bedelinin faizsiz olarak Hazine
tarafından aynen iade edileceğine ve herhangi bir
hak, tazminat, faiz v.s. talebinde bulunulmayacağına
dair, örneği (Ek-13) de yer alan taahhütname
alınacaktır.
(4)
Taahhütname alınmadan taşınmazın satış bedeli tahsil
edilmeyecek, taahhütname alındıktan sonra satış
bedeli tahsil edilecektir.
(5)
Alınacak taahhütname çerçevesinde; bu Kanunlarda
öngörülen şartların yerine getirildiğinin,
ilgilileri tarafından belgelendirilmesi ve bu
durumun idarece belirlenmesinden sonra tapuda ferağ
işlemi gerçekleştirilecektir.
ç) En
Az Onmilyon ABD Doları Karşılığı Yeni Türk Lirası
Tutarında ve En Az Elli Kişi İstihdam Sağlayacak
Yatırımlar İçin Yapılacak Satışlar
(1)
Üzerine en az onmilyon ABD Doları karşılığı Yeni
Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi istihdam
sağlayacak yatırım yapacak gerçek veya özel hukuk
tüzel kişilerinin satın alma talepleri, aşağıda
belirtilen esaslar çerçevesinde harca esas değer
üzerinden sonuçlandırılacaktır. Ancak, satışa konu
taşınmazın üzerinde kamuya ait, ihtiyaç duyulmayan
bina ve müştemilatının bulunması durumunda, bina ve
müştemilatın değeri, bu Tebliğin IV üncü bölümünün
(a) bendine göre belirlenecektir.
(2)
Yatırım talepleri;
a) Yatırım
tutarının talep edilen taşınmazın rayiç değerinin 3
katından az,
b) Talep
edilen taşınmazın imar planı içinde ancak, başka bir
amaca ayrılmış,
olması
halinde değerlendirilmeyecektir.
(3)
Taşınmazın, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
çerçevesinde satışı talep edilmiş ise öncelikle
ihaleye çıkarılacaktır.
(4) Bu tür
yatırımlarda birden fazla talep olması halinde,
talep sahiplerinin mali yapıları (bilanço, gelir
tablosu, yatırımın finansman tablosu), yatırımın
toplam tutarı ve istihdam sayısı değerlendirmede
esas alınacaktır. Yatırım tutarı ve istihdam
sayısının aynı olması halinde ise müracaat tarihleri
dikkate alınarak ilk müracaat sahibinin talebi
değerlendirilecektir.
(5)
Hazineye ait taşınmazlar üzerinde bu tür yatırım
yapacak gerçek veya tüzel kişilerin ilk müracaatları
sırasında talep yazılarına eklenecek Yatırım Talep
Formuna, yatırımı oluşturan her birimin fiyat
tutarının hesap edilip belirtildiği yatırım miktarı
ile yatırım türünü içeren avan proje eklenecektir.
Yatırımın türü itibarıyla, ilgili kurum veya
kuruluşlarca belirlenmiş birim maliyetler olması
halinde, yatırım tutarının hesabında bu maliyetler
dikkate alınacaktır.
(6)
Başvurular, örneği (Ek-14) da yer alan dilekçe ile
taşınmazın bulunduğu yerdeki idareye veya Bakanlığa
yapılabilecektir. Ayrıca, (Ek-14/A) da belirtilen
bilgi ve belgeler ile (Ek-14/B) de yer alan Yatırım
Bilgi Formu talep yazılarına eklenecektir.
(7)
Taşınmazın devrinden önce, örneği (Ek-15) de yer
alan "Yatırım Taahhütnamesi" noter tasdikli ve iki
nüsha olarak yatırımcı tarafından ilgili idareye
verilecektir. Taahhütnamenin bir örneği dosyasında
muhafaza edilecek, bir örneği de devir sırasında
tapu sicil müdürlüğüne gönderilecektir.
d)
Toplu Konut Üretmek Amacıyla Toplu Konut İdaresi
Başkanlığına Yapılacak Satışlar
(1) Toplu
Konut İdaresi Başkanlığına, ilgili Kanunları
uyarınca toplu konut yapmak göreviyle ilgili olarak
ihtiyaç duyulan Hazine taşınmazlarının 492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre harca esas
değer üzerinden satışı yapılabilecektir.
(2) Satışı
yapılacak taşınmazların imar planlarında toplu konut
alanlarına ayrılmış olması şartı aranmayacaktır.
(3) 4706
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası hükmü
uyarınca tapu kaydına işlenecek şerhin "taşınmaz
toplu konut üretmek amacıyla Toplu Konut İdaresi
Başkanlığına satılmış olup satış amacı dışında
kullanılmayacaktır." şeklinde işlenmesi, ferağ
işlemi için ilgili tapu sicil müdürlüklerine
yazılacak (Ek-7/A-B)’deki yazılarda belirtilecektir.
(4) Bu
kapsamda yapılacak satışlarda, 2.2 bölümünde ifade
edildiği üzere; tapu kaydının beyanlar hanesine
ayrıca işlenmesi öngörülen belirtme yapılmayacaktır.
2.2 -
Tapu Kaydına Şerhler ve Beyanlar Hanesine İşlenecek
Hususlar
(1) 4706
sayılı Kanunun 4 ücü maddesinin son fıkrasında
belirtilen ve bu kapsamda satışı yapılan Hazine
taşınmazlarının ferağ işlemleri sırasında tapu
kütüğüne, bu yerlerin amacı dışında
kullanılamayacağına dair örneği (Ek-7/A-B) de yer
alan yazı ile şerh konulması sağlanacaktır.
(2) 4706
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası
uyarınca yapılacak satış (Serbest Bölge ve Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri kurulmak üzere yapılacak
satışlar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığına
yapılacak satışlar hariç) işlemine konu taşınmaz ile
ilgili olarak, "Bu taşınmaz, 29/6/2001 tarihli ve
4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası
uyarınca projesine uygun olarak ………….. faaliyeti
yapılmak ve bu amaçta kullanılmak üzere satılmış
olup, ipotek tesis edilemez ve teminat olarak
gösterilemez. Öngörülen yatırım için belirlenen
sürelerde yatırımın faaliyete geçirilmesi
zorunludur. Projeye süresi içinde başlanmaması veya
tamamlanmaması ya da satış amacı dışında
kullanılması durumunda, taşınmaz Hazinece geri
alınacak ve tahsil edilen satış bedelinin yüzde beşi
mahrum kalınan gelire karşılık olarak bütçeye irat
kaydedilecektir. Geriye kalan satış bedeli faizsiz
olarak iade edilecektir. Taşınmaz üzerine ilgili
tüzelkişilik tarafından yapılmış olan muhdesatlar
için Hazineden herhangi bir hak veya tazminat
talebinde bulunulmayacak ve taşınmaz genel hükümlere
göre tahliye edilecektir. Projede öngörülen yatırım
faaliyete geçmeden üçüncü kişilere hiç bir şekilde
devredilemeyecektir." şeklinde ilgililerinden noter
tasdikli taahhütname alınması ve bu taahhütname
hükümlerinin tapu kütüğünün beyanlar hanesine de
işlenmesi, ferağ işlemi için ilgili tapu sicil
müdürlüklerine yazılan yazılarda belirtilecektir.
2.3 -
Yatırım Projelerinin Faaliyete Geçmesi ve
Denetlenmesi
(1) Küçük
sanayi sitesi, borsa yerleri ve en az on milyon ABD
Doları karşılığı Yeni Türk Lirası tutarında ve en az
elli kişi istihdam sağlayacak yatırımlar kapsamında
gerçekleştirilecek projelerde aşağıda belirtildiği
şekilde işlem yapılacaktır.
(2) İlgili
tüzel kişilikler tarafından, projeye başlandığı
tarih idareye bildirilecektir. İdarece bildirimi
takiben onbeş gün içinde mahallinde yapılacak tespit
ile projeye başlandığı, bir tutanak ile yatırımcı
veya temsilcisi ile müştereken imza altına
alınacaktır. Tutanak iki örnek olarak düzenlenecek
bir örneği ilgilisine imza karşılığı verilecek bir
örneği de dosyasında muhafaza edilecektir.
(3)
Yapılacak yatırımlara ilişkin projeler, satışın
yapıldığı yatırımcısı tarafından bizatihi
gerçekleştirilecek ve Bakanlık satış yazısı
tarihinden itibaren en geç bir yılın sonunda projeye
başlanılacak ve dördüncü yılın sonunda tamamlanarak
faaliyete geçirilecektir.
(4)
Belirlenen süreler içerisinde yatırıma başlanıp da
mücbir sebepler nedeniyle tamamlanamaması ve bu
durumun belgelendirilmesi ile taşınmazların imar
planında satış amacına ayrılması taahhüdüyle yapılan
satış işlemlerinde, projeye başlanılmadan önce imar
planı çalışmalarına başlanılmış ancak ilgilisinin
iradesi dışında sonuçlandırılamayan plan
çalışmalarının tamamlanması amacıyla ilgilisinin
talebini müteakip bir yılı geçmemek üzere ek süre
verilebilecektir.
(5)
Projenin tamamlanmasından sonra ilgilileri
tarafından idareye projenin tamamlandığı ve
faaliyete geçeceği tarih bildirilecek ve idarece de
bu bildirimi takip eden onbeş gün içinde mahallinde
yapılacak tespit ile projenin satın alma amacına
uygun olarak tamamlandığının tespit edilmesi
durumunda tapu kütüğünün beyanlar hanesinde yer alan
belirtme terkin edilecektir.
(6)
Taşınmazın satış işlemlerini müteakip tapuda ferağ
aşaması sırasında tapu kaydına amacı dışında
kullanılamayacağına ilişkin olarak işlenen şerhe
istinaden projenin tamamlanmasından sonra taşınmazın
satış amacına uygun olarak kullanılıp
kullanılmadığı, yılda bir kez gerektiğinde ilgili
kuruluşlardan da teknik eleman alınmak suretiyle
idare tarafından denetlenecektir.
2.4 -
Amacında Kullanılmayan Taşınmazların Geri Alınmasına
Yönelik İşlemler
(1)
İdarece 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında harca esas değer üzerinden yapılan satış
işlemleri nedeniyle satışa konu taşınmazların satış
amacı dışında kullanıldığı, yapılan tespitler
sonucunda belirlenirse, bu taşınmazların herhangi
bir bildirime gerek kalmaksızın tapu kaydının
şerhler hanesine istinaden öncelikle idari yoldan
Hazine adına tescili ilgililerinden talep edilecek,
talebi müteakip bir ay içerisinde Hazine adına
tesciline muvafakat verilmez ise ihtiyati tedbir
talepli olarak tapu iptal ve tescil davası
açılacaktır.
C) ÖZEL
KANUN HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
1 - 4070
sayılı Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı
Hakkında Kanun Hükümlerine Göre Satış
(1) 4707,
4916 ve 5228 sayılı Kanunlarla değişik 16/2/1995
tarihli ve 4070 sayılı Hazineye Ait Tarım
Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun uygulanmasına
ilişkin esas ve usuller aşağıda açıklanmıştır.
a)
Kanunun Amacı
(1) 4070
sayılı Kanun, Hazineye ait tarım arazilerinin
kullanıcılarına, kiracılarına, hissedarlarına ve
taşınmazın bulunduğu köy veya belde ile
sosyo-ekonomik ilişkisini kesmemiş olanlara satışına
ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
b)
Kanun Kapsamında Kalan Taşınmazlar
(1) Kanun
kapsamına sadece Hazineye ait tarım arazileri
girmektedir. Ancak, tapu kütüğündeki cinsi tarım
arazisi olmamakla birlikte, imar ve ihya edilerek
tarımsal nitelik kazandırılan ve tarımsal amaçla
kullanılan taşlık, kayalık, çalılık vb. yerlerin de
Kanun kapsamında değerlendirilmesi mümkündür.
(2) 4070
sayılı Kanunda adı geçen tarım arazisi; "Toprak,
topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim
için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan
veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah
edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale
dönüştürülebilen arazilerdir."
(3) Tarım
arazisi olarak kullanılan taşınmazın bir kısmında
konut, ahır ve kümes vb. yapıların bulunması
halinde, burada esaslı unsur tarım arazisinin
kullanılması olacağından, herhangi bir ifraz işlemi
yapılmaksızın taşınmazın tümünün bu Kanun kapsamında
değerlendirilmesi, tarım arazisi olarak kullanılan
taşınmazın bir kısmında fabrika, işyeri,
ticarethane, atölye, imalathane, depo, mandıra, besi
çiftliği vb. bulunması halinde ise bu kısımların hak
sahipleri tarafından ifraz ettirilmesinden sonra,
tarımsal amaçla kullanılan kısmının bu Kanun
kapsamında değerlendirilmesi, diğer kısımlarının ise
2886 sayılı Kanun hükümlerine göre satışlarının
yapılması sağlanacaktır.
c)
Kanun Kapsamında Kalmayan Taşınmazlar
1)
Kadastrosu yapılmamış olan yerler,
(1)
Kadastrosu yapılmamış olan yerler; 21/6/1987 tarihli
ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu ya da bu Kanundan
önceki mevzuat gereğince hiç çalışma yapılmamış olan
köy ya da mahalle çalışma alanı içindeki yerler ile
kadastro çalışmaları halen devam eden, tespit ve
tahdit işlemleri tamamlanmadığı için askı ilanları
yapılmamış olan yerlerdir.
(2) 3402
sayılı Kadastro Kanunu çerçevesinde tespit ve tahdit
işlemleri tamamlanarak, askıya çıkmış olan yerler,
Kanunun başvuru süresi içinde askıya çıkma işleminin
yapılmış olması şartıyla, 4070 sayılı Kanun
kapsamında değerlendirilir. Askı süresinin başvuru
süresinden sonra bitmiş olması, Kanunun
uygulanmasına engel teşkil etmez, ancak uygulama
askı ilanının kesinleşmesinden sonra yapılır.
(3)
Kadastro gören yerlerden iken tescil harici
bırakılan yerler ile Hazine veya şahıslar tarafından
kadastro tespitine yapılan itiraz ve açılan davalar
sonucu Hazine adına tescil edilecek taşınmazlar da
bu Kanun kapsamında değerlendirilecektir.
2) Kamu
hizmetine tahsis edilmiş veya fiilen bu amaçla
kullanılan taşınmazlar,
3)
Belediye imar planları sınırları içinde kalan
alanlar ile büyükşehir belediyelerinin bulunduğu
illerin, bu belediye ve mücavir alan sınırları
içinde bulunan yerler; Büyükşehir belediyeleri
dışındaki belediyelerde 1/5000 ölçekli nazım imar
planları sınırları içinde kalan yerler esas
alınacaktır.
4) Kamu
kurum ve kuruluşlarının hazırladıkları planlarda
tarım dışı kullanıma ayrılmış alanlar,
5) Bir
veya birbirine bitişik parsellerde yüzölçümü, sulu
arazide en az altıyüz, kuru arazide en az ikibin
dönüm olan ve ilgili kamu kuruluşlarınca ihtiyaç
duyulan taşınmazlar,
6) Deniz
kıyı kenar çizgisine ikibin metre, tabiî ve sun'î
göl kenar çizgisine beşyüz metreden az mesafede
bulunan taşınmazlar,
7) 6831
sayılı Orman Kanununa göre orman sayılan alanlar ile
17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Kanun gereğince
Çevre ve Orman Bakanlığı emrinde bulunan
taşınmazlar,
8) 2565
sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri
Kanununa göre 1 inci derecede askerî yasak bölge
kapsamına giren yerler,
9) 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında olan
alanlar,
10) 2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
kapsamında olup da Kültür ve Turizm Bakanlığınca
satılmasına izin verilmeyen taşınmazlar,
11) 1164
sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında
Kanun amaçlarında kullanılacak taşınmazlar,
12) Maliye
Bakanlığınca belirlenecek bölge, il ve ilçelerde
bulunan taşınmazlar ile çeşitli kamu kurum ve
kuruluşlarının faaliyetlerinden doğan ihtiyaçlar ve
zorunluluklar nedeniyle kapsam dışı tutulacak
yerlerdeki taşınmazlar,
(1) Bu
kapsamda; Hatay ve Şanlıurfa İllerinin tamamı,
Çanakkale İlinin Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri,
Mersin İlinin Silifke İlçesinin Altınkum, Keban,
Kurtuluş, Hasanaliler ve Cılbayır Köyleri, Siirt
İlinin Kurtalan İlçesinin Yakıttepe ve Çalıdüzü
Köyleri, Erzurum İlinin Horasan İlçesinin Muratbağı,
Gerek Köyleri, Karaçoban İlçesinin Merkez, Binpınar
Köyleri, Çat İlçesinin Tuzluca Mahallesi, Karaşeyh,
Yarmak, Yukarı Çat Köyleri, Hınıs İlçesinin Kolhisar
Mahallesi, Karabudak, Kızmusa Köyleri 4070 sayılı
Kanunun uygulama alanı dışında tutulacaktır.
13) 3202
sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanunun 12
nci maddesi uyarınca toplulaştırma yapılan yerlerde
bulunan taşınmazlar.
ç)
Başvuru Süresi
(1) Bu
Kanunun 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerine göre taşınmaz
satın almak isteyenlerin taleplerinin
değerlendirilebilmesi için Kanunun müracaat tarihi
olan 19/3/1995 ve 19/3/1997, 13/7/2001 ve 13/7/2003
ile 19/7/2003 ve 19/7/2006 tarihleri arasında ilgili
defterdarlık veya malmüdürlüğüne başvuruda bulunmuş
olmaları gerekmektedir.
d)
Satış Yöntemleri
1)
Doğrudan Satış
(1)
Doğrudan satış yöntemi, Hazineye ait tarım
arazilerinin hissedarlarına, topraksız ya da yeterli
toprağı olmayan kiracılarına veya kullanıcılarına
satışında uygulanacaktır.
(2) 4916
sayılı Kanun ile 4070 sayılı Kanunda belirtilen sulu
arazide kırk dönüm, kuru arazide yüz dönüm
sınırlaması kaldırıldığından, daha önce bu miktar
sınırlaması nedeniyle kullandıkları arazinin
tamamını doğrudan veya ihale ile satın alamayan
kişilerin başvuru süresi içerisinde talepte bulunmuş
olmaları halinde, talepleri
değerlendirilebilecektir.
1.1 -
Öngörülen Koşul
(1)
Hazineye ait tarım arazilerinin Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrasına göre kiracılarına,
hissedarlarına ve tarımsal amaçla kullanıcılarına
doğrudan satılabilmesi için; bu kişilerin birikmiş
kira ve ecrimisil borçlarının asıllarını yüzde yirmi
fazlası ile ödemeleri gerekmektedir. Bu şekilde
ödeme yapıldığı takdirde ayrıca gecikme zammı ve
faiz tahsil edilmeyecektir.
1.2 -
Doğrudan Satış Yapılabilecek Kişiler
1.2.1 -
Kiracılara Satış
(1) 4070
sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre, topraksız ve
yeterli toprağı olmaması nedeni ile 31/12/2002
tarihinden önce 6/10/1994 tarih ve mülga 198 sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca kendilerine
Hazineye ait tarım arazisi kiraya verilen ve
31/12/2002 tarihi itibariyle kiracılık sıfatı devam
eden kiracılara, başvurmaları durumunda rayiç bedel
üzerinden doğrudan satış yapılabilecektir. Topraksız
ve yeterli toprağı olmaması nedeni ile kiracı
olanlara doğrudan satışta, bu taşınmazların
31/12/2002 tarihinden önce beş yıl süre ile kullanım
şartı aranmayacaktır.
1.2.2 -
Hissedarlara Satış
(1)
Kanunun 6 ncı maddesine göre, Hazinenin tarım
arazilerindeki hissesi, diğer hissedarlara rayiç
bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir.
(2)
Hisseli taşınmazın, hissedarların dışında kiracı
veya başka bir şahıs tarafından kullanılması
halinde, öncelik hissedarlara tanınacaktır.
Hissedarlar tarafından satın alınmaması halinde,
taşınmaz hak sahibi kiracıya veya kullanan şahsa
satılabilecektir.
(3)
Taşınmazın birden fazla hissedarının bulunması
durumunda, Hazinenin sahip olduğu hisse miktarına
ilişkin bu Tebliğin XI-B/1-c bölümünde belirtilen
sınırlamalar dikkate alınmaksızın başvuruda bulunan
hissedarlara hisseleri oranında satılacaktır. Kalan
Hazine hissesinin satışı, hissedarlar arasında
eşitsizlik yaratmamak bakımından Kanunun öngördüğü
başvuru süresi bittikten sonra başvuruda bulunan
hissedarlara hisseleri oranında yapılacaktır. Ancak,
diğer hissedarlar kendisine düşen Hazine hissesini
almak istemediklerini noter onaylı belge ile
bildirmeleri halinde, bu süre beklenmeksizin Hazine
hissesi yine hisseleri oranında diğer hissedarlara
satılabilecektir.
1.2.3 -
Tarımsal Amaçla Kullananlara Satış
(1)
Hazineye ait tarım arazilerinin kullanıcılarına
doğrudan satılabilmesi için bu taşınmazların
31/12/2002 tarihinden önce beş yıl süre ile fiilen
tarımsal amaçla kullanıldığının İdarece belirlenmiş
olması ve taşınmazın halen tarımsal amaçla
kullanılması gerekmektedir.
(2) Mülga
198 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği dışında
kendilerine Hazineye ait tarım arazisi kiraya
verilen ve 31/12/2002 tarihi itibariyle kiracılık
sıfatı devam eden kiracıların talepleri, kullanıcı
olarak değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
(3)
Taşınmazların 31/12/2002 tarihinden önce beş yıl
süre ile fiilen tarımsal amaçla kullanıldığının
belirlenmesi, millî emlâk veya muhakemat
kayıtlarındaki birbirini doğrulayan bilgi veya
belgeler (taşınmazın dosyasındaki tespit tutanağı,
ecrimisil ihbarnamesi, mahkeme kayıtları, idari
yoldan tahliye kayıtları, muhtar ve bilirkişi yazılı
beyanları, ecrimisil tahsilat makbuzları, taşınmazın
dosyasındaki kadastro veya tapulama tutanağı, tapu
kütüğündeki şerhler gibi) üzerinden yapılacaktır.
(4) Milli
Emlak Servislerince, 31/12/2002 tarihinden önceki
tarımsal amaçla kullanımın tespitinin bu tarihten
sonra da yapılması mümkündür. Bu tarihten sonra
yapılacak tespitte, taşınmazın 31/12/2002 tarihinden
önce kullanıldığının, sadece muhtar ve bilirkişi
beyanları ile belirlenmesi halinde, herhangi bir
itiraza mahal vermeyecek şekilde taşınmazın
mahallinde ve köyde yaşayan bilirkişilerden detaylı
şekilde araştırma yapılarak kullanımın tespit
edilmesi gerekmektedir.
(5)
Hazineye ait bir parselin tamamının birden fazla
şahıs tarafından kullanılması halinde, parsel fiilî
kullanım durumuna göre ifraz edildikten sonra
satılacaktır. Ancak, kullananlar kendi aralarında
anlaştıkları takdirde parselin tamamının hisseli
olarak satılması da mümkündür. Hazineye ait parselin
bir kısmının kullanılması halinde, kullanılmayan
kısmın Hazinece müstakil olarak değerlendirilmesi
mümkün ise veya ifrazında Hazine yararı varsa bu
kısmın ifrazı yapılacak, aksi takdirde parselin
tamamı satışa sunulacaktır.
(6)
Taşınmazın doğrudan satışının yapılamaması halinde,
öncelikle bu Kanuna göre ihaleye çıkartılacak,
satılmadığı takdirde ise genel hükümlere göre satışı
değerlendirilecektir.
1.2.4 -
Mülga 766 sayılı Kanunun 37 nci Maddesi Gereğince
Tapuda Adına Şerh Bulunanlara Satış
(1) 4070
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası
gereğince, Hazineye ait taşınmazlardan, mülga
28/6/1966 tarihli ve 766 sayılı Kanunun 37 nci
maddesine göre üzerine şerh konulmuş ve 21/6/1987
tarihli ve 3402 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi
kapsamında ilgililerince talep ve dava edilmemiş
olanlar ile davaları devam edenlerden davadan
vazgeçenlere, tapuda adına şerh bulunanlara veya
bunların kanuni mirasçılarına, 31/12/2002 tarihinden
önce 5 yıl süre ile fiilen tarımsal amaçla
kullanılması ve bu hususun idarece belirlenmesi
şartına bağlı olmaksızın, doğrudan satılabilecektir.
Şerhlere ilişkin olarak 11/2/1989 tarih ve 151 sıra
numaralı Milli Emlak Genel Tebliğinin II/C-a
bölümünde yer alan açıklamalar dikkate alınacaktır.
(2) Bu
taşınmazlar üzerindeki şerhlerin, taşınmazın hak
sahipleri tarafından başvuru süresi içerisinde satın
alınmak üzere talep edilmemesi veya talep edilip de
üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemeleri
nedeniyle satılamaması halinde, tapu idarelerince
resen kaldırılması sağlanacaktır.
2)
İhale Yolu İle Satış
(1) 4070
sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre ihale yolu ile
satış, Hazineye ait tarım arazilerini
kullananlardan, doğrudan satış yönteminden
yararlanamayacak durumda olup da, Kanunda belirtilen
diğer şartları taşıyanlara yapılan satışlarda
uygulanacaktır.
(2) Bu
satış, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda öngörülen
satıştan, ihaleye katılım ve ilan yönünden
farklıdır. İhale yöntemi ile satılacak tarım
arazilerinin, doğrudan satıştan farklı olarak, köy
veya belde sınırları içinde olması gerekmektedir. Bu
nedenle il veya ilçe belediye sınırları içinde kalan
tarım arazilerinin satışında 8 inci madde hükümleri
uygulanmayacaktır.
2.1 -
İhalelere Katılabilecek Kişiler
(1) 4070
sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre tarım
arazilerinin satışı ile ilgili ihalelere;
a)
Taşınmazın bulunduğu köy veya belde nüfusuna kayıtlı
ve o köy veya beldede oturmakta olan, veya
b)
31/12/2002 tarihinden önce o köy veya beldede bir
taşınmazı malik veya zilyet olarak tasarruf eden,
gerçek
kişiler katılabileceklerdir.
2.2 -
İhale Yolu İle Yapılan Satışlarda İlan
(1) Tarım
arazilerinin satışına ait ilan, köy veya belde
muhtarlıklarına bildirilerek, köyde alışılmış
usullere göre duyurularak yapılacaktır. Gerekli
görülen durumlarda, bunlara ek olarak belirlenecek
başka yollarla da ilan yapılabilecektir.
2.3 -
Geçici Teminat
(1) 4706
sayılı Kanunun 7/A maddesi genel hüküm niteliğinde
olduğundan, 4070 sayılı Kanuna göre ihale yoluyla
yapılacak satışlarda, ihale yetkilisinin onayı ile
tahmin edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere
yüzde otuzuna kadar geçici teminat alınabilecektir.
Alınan geçici teminatın peşin satışlarda ihale
bedelinin ödenmesinden, taksitli satışlarda ise
peşinat tutarının ödenmesinden sonra iade edilmesi
gerekmektedir.
2.4 -
Öncelikli Alım Hakkı
(1)
Kanunun 8 inci maddesi hükmüne göre; 31/12/2002
tarihinden önce Hazineye ait tarım arazilerini
kullananlardan, doğrudan satış hakkından
yararlanamamış olanlar veya bunların kanuni
mirasçıları taşınmazı fiilen kullanmaları ve bu
hususun İdarece belirlenmiş olması koşuluyla, ihale
yoluyla satışa çıkarılan tarım arazilerini öncelikli
alım hakkına sahiptirler.
(2) 4070
sayılı Kanunun 9 ve geçici 2 nci maddeleri uyarınca
tarım arazilerinin satışı sırasında öncelikli alım
hakkının kullanılabilmesi için, hak sahibi kişinin
başvuru süresi içinde, ilgili defterdarlık veya
malmüdürlüğüne müracaat etmiş olması gerekmektedir.
(3) Kanuni
mirasçılardan birinin öncelikli alım hakkından
faydalanmak üzere başvurusu, taşınmazın satışa
çıkarılması için yeterli olup, ihaleye çıkılmadan
önce taşınmazın hangi kanuni mirasçılar tarafından
fiilen kullanıldığı idarece tespit edilerek,
öncelikli alım hakkına sahip kanuni mirasçılar
belirlenecektir. İhaleye ilişkin bilgiler, ihale
yapılmadan önce öncelikli alım hakkına sahip kanuni
mirasçılara yazı ile bildirilerek, ihaleye iştirak
etmeleri istenecektir.
(4)
Öncelikli alım hakkı olan kişiler ihaleye katılsın
veya katılmasın, ihale; ihale yetkilisince
onaylanmadan önce kendilerine yedi gün içinde
yapılacak tebligat üzerine, onbeş gün içinde ihale
bedelinin tamamını veya en az dörtte birini
yatırmaları, kalan tutarı ise peşinatın ödenmesini
izleyen en çok iki yıl içinde taksitle
ödeyeceklerini örneği (Ek- 16) da yer alan "4070
Sayılı Kanun Uyarınca Taksitle Satışı Yapılan Hazine
Taşınmazlarına Ait Satış Sözleşmesi" ile taahhüt
etmeleri halinde, ihale öncelikli alım hakkı
sahibine, öncelikli alım hakkı sahibinin birden
fazla olması halinde ise satış veraset ilamında
gösterilen hisseleri oranında yapılacak ve bu durum
üzerinde ihale kalan istekliye bildirilecektir.
(5)
Öncelikli alım hakkı sahibi, bu süre içinde üzerine
düşen yükümlülükleri yerine getirmez ise üzerinde
ihale kalan istekliye 2886 sayılı Kanun hükümlerine
göre tebligat yapılarak işlemler tamamlanacaktır.
(6)
İhalede istekli bulunmadığı takdirde, ikinci ve
izleyen ihalelerde öncelikli alım hakkı
kullandırılmayacaktır.
(7) Örnek:
10.000 m2 Hazineye ait taşınmazı 25/9/1999
tarihinden itibaren kullanan kişi, 31/12/2002
tarihinden sonra vefat etmiştir. Bu kişinin dört
kanuni mirasçısı olup, her birinin hisse oranı
eşittir. Kanuni mirasçılardan biri 5/8/2003
tarihinde Kanundan faydalanmak üzere başvurmuştur.
Taşınmazı üç mirasçı fiilen kullanmaktadır.
(8) İdare
öncelikle, veraset ilamında gösterilen öncelikli
alım hakkına sahip kanuni mirasçılardan hangisinin o
taşınmazı fiilen kullandığını tespit edecektir.
İdarece yapılan tespitte, taşınmazın üç mirasçı
tarafından fiilen kullanıldığı anlaşılmıştır. İdare,
ihale işlemlerini tamamlayarak, ihale gün ve saatini
öncelikli alım hakkına sahip üç mirasçıya bildirecek
ve yapılacak ihaleye iştirak etmelerini
isteyecektir.
(9) İhale
yapılmış ve ihaleye iki mirasçı katıldığı halde,
ihale başka bir şahıs üzerinde kalmış ise idarece,
ihaleye katılıp katılmadıklarına bakılmaksızın
öncelikli alım hakkı sahibi kanuni mirasçıların
üçüne, bu hakkın kullanılabilmesi bakımından onbeş
gün içinde ihale bedelinin tamamını veya en az
dörtte birini yatırmaları, kalan tutarı ise
peşinatın ödenmesini izleyen en çok iki yıl içinde
taksitle ödeyeceklerini 4070 Sayılı Kanun Uyarınca
Taksitle Satışı Yapılan Hazine Taşınmazlarına Ait
Satış Sözleşmesi ile taahhüt etmelerine ilişkin
tebligat yapılacaktır. Yapılan tebligata iki mirasçı
icabet etmiştir. Bu durumda iki mirasçıya veraset
ilamında gösterilen hisselerine, diğer mirasçıların
hisseleri de eklenmek suretiyle bulunacak hisseleri
oranında satış yapılacaktır. Örneğimizde, taşınmaz
10.000 m2 ve hisse oranları eşit olduğundan her bir
mirasçı, 5.000 m2 satın alabilecektir.
e)
Satış Bedelinin Tespiti, Tahsili, Tescil ve Taksitle
Ödeme
(1) 4070
sayılı Kanuna göre yapılacak olan satış
işlemlerinde; taşınmazın satış bedeli bu tebliğin IV
üncü bölümünde belirtilen esaslar göz önünde
bulundurularak tespit edilecektir.
(2) 4070
sayılı Kanuna göre yapılacak satışlarda satış bedeli
peşin ödenebileceği gibi taksitle de ödenebilir.
Taksitli satışlarda satış bedeli, herhangi bir
parasal sınıra tabi olmaksızın ve faizsiz olarak en
az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yıl içinde
faizsiz olarak eşit taksitle ödenecektir. İlk
taksit, peşinatın ödenmesinden sonra altı ay içinde
kalan taksitler ise ilk taksidi takip eden en fazla
üçer aylık dönemler halinde tahsil edilebilecektir.
(3) Satış
bedelinin taksitle ödenmesinin talep edilmesi ve üst
üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi halinde,
idarece, alıcıya borcunu onbeş gün içerisinde
ödemesi, ödenmeyen taksitlerin vade tarihleri ile
tahsil tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz
uygulanacağı, borcunu bu süre içinde hesaplanacak
faizi ile birlikte ödememesi durumunda, sözleşmenin
feshedileceğini bildirecektir. Tebligata rağmen
borcun ödenmemesi halinde, taşınmaz Hazine
mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek, ihale ile
yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş
tutar, doğrudan satışlarda ise satış bedelinin yüzde
onu, bütçeye irat kaydedilecek ve satış bedeli
olarak tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek
kalanı faizsiz olarak alıcıya aynen iade
edilecektir. Taşınmaz, banka teminat mektubu veya
ipotek tesis edilerek alıcı adına tescil edilmiş ise
teminat mektubu veya ipotek paraya çevrilerek, kalan
borç tahsil edilecektir.
(4) Satış
bedelinin taksitle ödenmesi halinde, müşteri ile
idare arasında örneği (Ek-16) de yer alan sözleşme
düzenlenecektir. Sözleşmenin noter tarafından
tasdikine gerek bulunmamaktadır. Düzenlenen
sözleşmenin bir örneği müşteriye verilecektir.
(5)
Taşınmazın bedelinin tamamı ödenmeden tapuda ferağ
verilmeyecek ancak, taksitli satışlarda, taksit
tutarlarını karşılayacak miktarda kesin ve süresiz
banka teminat mektubu verilmesi veya ipotek tesis
edilmesi durumunda idarenin örneği (Ek-17/A-B) de
yer alan yazılı istemi ile tescil işleminin
yapılması bildirilecektir.
(6) İpotek
tesis edilen taşınmazların başkasına devredilmesi
halinde bu Tebliğin IX uncu bölümünde
belirtilen hususlara göre işlem yapılacaktır.
f)
Tarım Dışı Kullanımın Yasaklanması
(1) 4070
sayılı Kanuna göre gerek doğrudan, gerekse ihale ile
satılan tarım arazileri, on yıl süre ile tarım dışı
amaçlarla kullanılamayacaktır. Bu husus tapu
kütüğünün beyanlar hanesine yazılacaktır. Bu süre
sonunda tarım dışı amaçla kullanım Tarım ve
Köyişleri Bakanlığından alınacak izne tabi
olacaktır.
(2) Satış
işleminin tamamlanmasından sonra tapu sicil
müdürlüğüne örneği (Ek-17/A-B) de yer alan yazı
yazılarak, taşınmazın müşteri adına tescili ile
belirtilen beyanın konulması istenecektir. Beyan,
taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılmamasına
yönelik olup, tarımsal amaçlarla kullanılmak üzere
mülkiyetin devrine engel teşkil etmemektedir.
g) 2886
sayılı Devlet İhale Kanununun Uygulanacağı Haller
(1) 4070
sayılı Kanun kapsamına giren arazilerin gerek
doğrudan, gerekse ihale yolu ile satışında öncelikle
bu Kanunda yer alan hükümler uygulanacak, hüküm
bulunmayan hallerde ise 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu hükümleri uygulanacaktır.
ğ)
Yetki Devri
(1) 4070
sayılı Kanuna göre hak sahiplerine doğrudan veya
ihale yoluyla yapılacak satışlarda, bu tebliğin III.
Satışa Çıkarma Yetkisi ve VIII. İhale Onayına
Yetkili Merciler başlıklı bölümünde belirtilen
esaslar dahilinde yetki devri yapılmıştır.
(2) 4070
sayılı Kanuna göre Bakanlığa gönderilecek satış izni
veya ihale onay taleplerine ilişkin yazılara; örneği
(Ek-18) de yer alan "4070 Sayılı Kanuna Göre
Düzenlenen Taşınmaz Bilgi Formu", kıymet takdir
kararı ile hak sahipliğinin tespitine yönelik her
türlü bilgi ve belgelerin (tespit tutanağı,
ecrimisil ihbarnamesi, mahkeme kayıtları, idari
yoldan tahliye kayıtları, muhtar ve bilirkişi yazılı
beyanları, ecrimisil tahsilat makbuzları, taşınmazın
kadastro veya tapulama tutanağı, tapu kütüğündeki
beyanlar gibi) eklenmesi gerekmektedir.
h)
Diğer Hususlar
(1) 4070
sayılı Kanuna göre yapılacak satış işlemlerinde,
ayrıca aşağıda belirtilen hususlara da uyulması
gerekmektedir.
1) 5216
sayılı Kanun gereğince, büyükşehir belediyeleri
mücavir alan ve belediye sınırları içerisinde kalan
yerlerde bulunan taşınmazlar hakkında, 5216 sayılı
Kanunun yürürlük tarihi olan 23/7/2004 tarihine
kadar, 4070 sayılı Kanuna göre müracaat süresi
içinde yapılan başvuruların değerlendirilmesi, bu
tarihten sonra yapılan başvuruların ise reddedilmesi
gerekmektedir.
2) 4070
sayılı Kanun uygulaması, 3083 sayılı Kanun
kapsamında tarım reformu uygulama alanı ilan edilmiş
yerlerde ilgili Tarım Reformu Bölge Müdürlüklerinden
köy ve parsel bazında uygun görüş alınarak
sonuçlandırılacaktır.
3) Mülga
216 sıra sayılı Genel Tebliğ çerçevesinde, uygulama
kapsamı dışında olması nedeniyle reddedilen
başvuruların resen dikkate alınarak yeniden
değerlendirilmesi, mülga 216 sıra sayılı Genel
Tebliğ kapsamında olmamakla birlikte 286 sıra sayılı
Genel Tebliğ ile 4070 sayılı Kanunun uygulama alanı
dışına çıkarılan yerlerde 10/11/2004 tarihinden önce
yapılmış başvuruların değerlendirilmesi, bu tarihten
sonra yapılacak başvuruların ise reddedilmesi
gerekmektedir.
4) İfraz
işlemleri; Tescile Konu Olan Harita ve Planlar
Yönetmeliğine uygun olarak yapılacak haritalara göre
yapılır.
4070
sayılı Kanuna göre yapılacak ifrazlarda, 3194 sayılı
İmar Kanunu ve Uygulama Yönetmelikleri hükümleri
uygulanmayacaktır.
5) Bu
Kanununa göre süresi içerisinde başvuran talep
sahiplerinin hak sahibi olduklarının idarece
belirlenmesi üzerine, taşınmazın satın alınması
yönünde yapılacak tebligatta bu haktan yararlanmak
üzere 30 gün içerisinde idareye başvurulması, aksi
takdirde bu Kanun hükümlerine göre ihale suretiyle
satış yapılacağı belirtilecektir.
2 -
4071 sayılı Kanuna Göre 3 Mart 1340 (1924) Tarihli
431 Sayılı Kanunla Hazineye Kalan Taşınmazlardan
Bazılarının Zilyetlerine Devri
(1)
16/2/1995 tarihli ve 4071 sayılı "3 Mart 1340 (1924)
Tarihli 431 Sayılı Kanunla Hazineye Kalan
Taşınmazlardan Bazılarının Zilyedlerine Devri
Hakkında Kanun" 19 Şubat 1995 tarih ve 22207 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
(2) Bu
Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usuller
aşağıda açıklanmıştır.
a)
Kanunun Amaç ve Kapsamı
(1) 3 Mart
1340 (1924) tarihli ve 431 sayılı Hilafetin İlgasına
ve Henadanı Osmanî'nin
Türkiye
Cumhuriyeti Memalîki Haricine Çıkarılmasına Dair
Kanun gereğince Osmanlı İmparatorluğu'nda
padişahlık yapmış kişilerin Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde kalan tapuya kayıtlı tüm
taşınmazları Devlete intikal etmiştir.
(2) 4071
sayılı Kanunun amacı, Hazineye intikal eden söz
konusu yerlerin Hazine adına tapuda intikal
işlemleri yapılmış veya yapılmamış olsun bu tapu
kayıtları sınırları içinde kalan taşınmazların
zilyedlerine devrine ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
(3)
Kanunun uygulanması süreklilik arz etmektedir. Çünkü
hem Hazine adına tapu sicilinde intikal işlemleri
tamamlanmış taşınmazlara uygulanırken, diğer yandan
bugün için bilinmeyen fakat ileride ortaya çıkacak
431 sayılı Kanun kapsamına girip de Hazineye
intikali gereken taşınmazlara uygulanacaktır.
(4) 4071
sayılı Kanun özel nitelikte Kanun olup, bu Kanun
kapsamında kalan yerler 2886 sayılı Kanun
hükümlerine göre satışa çıkarılmayacaktır. Ayrıca,
Kanun kapsamındaki yerler 4071 sayılı Kanunda
belirtilen başvuru süresi içinde tahsis, devir,
terk, irtifak hakkı ve benzeri bir işleme de konu
edilmeyecektir.
b)
Kanunun Uygulama Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar ve
Yerler
(1)
Aşağıda belirtilen taşınmazlar devre konu
edilmeyecektir.
1)
Herhangi bir nedenle Hazine mülkiyetinden çıkmış
olanlar,
2) Bir
kamu hizmetine tahsisli olan veya tahsisli olmamakla
beraber fiilen kamu hizmetinde kullanılanlar,
3) İmar
planları ile kamu hizmetine ayrılanlar,
4) 3402
sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinin (B) ve
(C) bendlerinde belirtilen yerler,
5) Kıyı
çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasında kalan
yerler,
6) 6831
sayılı Orman Kanununa göre orman sayılan yerler,
7)
Hazinece, on yıldan uzun süreli kiraya verilen
yerler ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen
yerler,
8) 2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
kapsamında olup, Kültür ve Turizm Bakanlığınca
satılmasına izin verilmeyen yerler,
9) 2924
sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının
Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamına giren yerler,
10) İçme
suyu amaçlı barajların mutlak koruma alanları
içerisinde bulunan yerler.
c) 4071
sayılı Kanundan Yararlanacak Kişiler
1)
Kadastro Gören Yerlerde Kanundan Yararlanacak
Kişiler
(1)
Kadastro gören yerlerde, kadastro veya tapulama
tutanaklarına göre adlarına tespit veya tescil
edilen, ancak 431 sayılı Kanuna dayanarak, Hazinenin
yaptığı itiraz nedeniyle kadastro veya tapulama
komisyonu kararları yahut mahkeme ilamları sonucu
Hazine adına tescil edilen taşınmazların
tutanaklarında gösterilen tespit veya tescil malîki
veya bunların akdî veya kanunî halefleri 4071 sayılı
Kanundan yararlanacaktır.
(2)
Ayrıca, zilyedi belirtilerek 431 sayılı Kanun
uyarınca doğrudan Hazine adına tespit ve tescil
edilen taşınmazların tutanakta belirtilen zilyetleri
veya bunların akdî veya kanunî halefleri de bu
Kanundan faydalanacaklardır.
(3)
Malikin, zilyedin, kanunî veya akdi halefin birden
fazla olması durumunda, Kanundan yararlanmak için
başvuru zorunluluğu getirildiğinden, başvuranın
kendisi dışında diğerleri adına da hareket etmesi
halinde, temsil yetkisi olup olmadığı hususu noter
onaylı vekâletnameye bakılarak kontrol edilecektir.
Temsil etmiyor ise, sadece başvuran kişinin
hissesine ilişkin işlemler yapılacaktır.
Başvurmayanların hisseleri Hazine mülkiyetinde
bırakılacaktır.
(4)
Mirasçı birden fazla ise yukarıda açıklandığı
şekilde ve veraset belgesindeki miras hisseleri
oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya vekâleten
temsil edilmeyen mirasçı hakkında işlem
yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar
saklı kalacaktır.
(5) İdare,
başvuranların malik, zilyed, akdi veya kanunî halef
olup olmadıklarını araştıracaktır.
2)
Kadastro Görecek Yerlerde Kanundan Yararlanacak
Kişiler
(1) 4071
sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra, yapılacak
kadastro çalışmaları sırasında 431 sayılı Kanuna
göre Hazineye intikal etmesi gereken bir taşınmaz
ortaya çıktığı takdirde, bu taşınmazın
zilyedlerinden 3402 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesinde belirtilen zilyedlik şartlarını
taşıyanların isimleri kadastro tutanağında
belirtilerek taşınmaz öncelikle Hazine adına tespit
ve tescil edilecektir.
(2) Ancak,
kadastro tutanağında isimleri belirtilmiş olan
zilyedler, tutanakların kesinleşmesinden itibaren
bir yıl içinde başvurdukları takdirde, bu Kanundan
yararlanacaklardır.
(3)
Tutanakta ismi geçen zilyed, tutanağın
kesinleşmesinden önce veya sonra ölmesi veya
taşınmazı satması durumunda başvuru hakkı
mirasçılara ya da akdi halefe geçecektir. Maddede
öngörülen süre içinde mirasçılar veya akdi halefler
yukarıda açıklandığı şekilde başvurabileceklerdir.
ç)
Geçerli Sayılan Tapu Kayıtları
(1) 3 Mart
1340 (1924) tarih ve 431 sayılı Kanun yürürlüğe
girdikten sonra, bu Kanun kapsamına girdiği
bilinmeyen birçok yer çeşitli Kanunlara göre
Devletçe satılmış, iskanen veya toprak dağıtımı
yoluyla verilmiş yahut açılan tescil davaları
sonucunda kişiler adına tescil edilmiştir. Daha
sonra bu taşınmazların büyük bir kısmı el
değiştirmiştir.
(2) Bu
Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendindeki amaç, söz
konusu tapu senetlerinin geçerliliğini korumaktır.
(3) Buna
göre; padişah adına tapu kaydı oluşturulmadan önce
veya oluşturulduktan sonra, herhangi bir yolla
edinilmiş tapu senedine dayanılarak tasarruf edilen
taşınmazlar, 3402 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine
göre ilgilileri adına tespit ve tescil edilecektir.
(4) Bu
hüküm her ne kadar "Kadastro Görecek Yerlerde
Yapılacak İşlem"leri gösteren 5 inci maddede yer
almış ise de genel niteliktedir. Çünkü kadastro
görecek yerlerde geçerli sayılacak bir kaydın
kadastro görmüş veya halen gören yerlerde geçerli
sayılmaması eşitlik ilkesine ve hukuk devleti
anlayışına aykırı olacaktır. Bakanlığın bu güne
kadarki uygulaması da söz konusu tapu kayıtlarının
geçerli sayılması yönündedir. Dolayısıyla, anılan
madde ile, kadastro görmüş, halen gören ve görecek
yerlerde kişiler adına daha önceden herhangi bir
yolla oluşturulmuş tapu kayıtlarından doğan haklar
müktesep hak olarak kabul edilmiş ve geçerli
sayılmıştır. Bu kişilerin mülkiyet hakları
korunmuştur.
(5) 431
sayılı Kanun kapsamına giren bir taşınmaza ilişkin
mükerrer kayda rastlandığı takdirde kişi adına olan
tescil geçerli sayılacak ve 4071 sayılı Kanunun 5
inci maddesinin (a) bendine göre bu tür taşınmazlar
için idarece bir işlem yapılmayacaktır.
(6) Ancak,
kadastro görmemiş yerlerde sadece zilyedliğe
dayanılarak alınan tapuların kadastro tutanaklarının
kesinleşme tarihînden itibaren on yıl geçmemiş
olanların iptali için dava açılması gerektiğinden,
4071 sayılı Kanundan yararlanmak isteniyorsa
taşınmazın bedelinin peşin ya da taksitle ödenmesi,
ödemeler için idareye yazının tebliği tarihinden
itibaren onbeş gün (Zaman aşımı dikkate alınarak
daha az süre belirlenebilir.) içinde başvurulması
hususları ilgilisine bildirilecektir. Verilen süre
içinde bir başvuru olmadığı takdirde dava
açılacaktır.
(7) Dava
açıldıktan sonra yapılacak başvurularda bu Kanunun
geçici 2 nci maddesine göre işlem yapılacaktır.
d)
Başvuruların Değerlendirilmesi
1)
Başvurunun Şartı, Şekli ve Yeri
(1)
Kadastro görmüş yerlerdeki hak sahiplerinin bu
Kanundan yararlanabilmeleri için başvuru süresi olan
19/2/1995 ve 19/2/1996 tarihleri ile 4707 sayılı
Kanunun 7 nci maddesi ile getirilen düzenleme
çerçevesinde 13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri
arasında başvuruda bulunmuş olmaları gerekir. Ancak
davası devam eden taşınmazlar için başvuru süresi
devam etmekte olup, bu Kanundan yararlanmak
isteyenler bir dilekçe ile başvurmak zorundadırlar
(Ek-20). Dilekçeler posta ile de
gönderilebilecektir. Dilekçeye devri istenilen
taşınmazın tapu kayıtlarına ilişkin bilgiler ve
başvuranın tebligat adresi yazılacaktır. Başvuru
olmadan idare kendiliğinden işlem yapmayacaktır.
(2)
Başvuru dilekçesine tapulama veya kadastro tutanağı,
varsa komisyon kararı, mahkeme ilamı, başvuran
mirasçı ise veraset belgesi, akdî veya kanunî halef
ise bunu kanıtlayan belgelerle vekil ise
vekâletnamesi ve gerekli olabilecek diğer belgelerin
noterce onaylı örnekleri eklenecek ve idare bu
belgelerin geçerliliğini araştıracaktır.
(3) Bu
Kanundan yararlanmak isteyenler, taşınmazın
bulunduğu yerdeki defterdarlık veya malmüdürlüğüne
başvuracaklardır.
1.1 -
Davası Devam Eden Yerlerde Başvuru Zamanı
1.1.1 -
Tapu İptal Davalarında
(1) 4071
sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin (a) bendi
gereğince, devam eden tapu iptal davalarında
ödemeye, teminata ve ipoteğe ilişkin belgeler
idarece mahkemeye sunulacaktır.
1.1.2 -
Tespite İtiraz Davalarında
(1) 4071
sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin (b) bendi
gereğince, Kadastro mahkemelerinde devam eden
tespite itiraz davalarında bedelin tümünün peşin
ödendiğine dair belgenin, taksitle ödemelerde ise,
idare ile hak sahipleri arasında (Ek-21) de yer alan
"4071 Sayılı Kanuna Göre Düzenlenecek Taahhütname"
düzenlenerek idarece mahkemeye sunulacak ve hak
sahipleri adına tescil kararı beklenecektir.
(2)
Ayrıca, mahkeme, kalan borç için tescille birlikte
Hazine lehine ipotek tesisine de kararında yer
verecektir.
(3)
Davalar devam ederken, bu Kanundan yararlanmak için
kişilerce yapılacak başvurularda her türlü mahkeme
masrafları, avukatlık ücretleri ve harçlar mahkeme
kararı üzerine kişilerden tahsil edilecektir.
İdarece herhangi bir bedel ödenmeyecektir.
(4) Eğer
kişiler davaya devam etmek isterler ise; dava
süresince başvuru süresi işlemeyecektir. Mahkeme
kararı kesinleştikten sonra başvuru süresi işlemeye
başlayacaktır. Bu durumda, mahkeme kararı
kesinleştikten sonra başvuru süresi, kesinleşme
tarihinden itibaren bir yıl olacaktır.
1.2 -
Kadastro Görecek Yerlerde
(1)
Kadastro görecek yerlerde başvuru süresi Kanunun 5
inci maddesinin (b) bendinin son cümlesinde hükme
bağlanmıştır. Buna göre, kadastro tutanağında
belirtilmiş olan zilyedler, tutanakların kesinleşme
tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurmaları
halinde bu Kanundan yararlanabileceklerdir.
e)
Başvuru Tarihinin Saptanması
(1)
Kanunun 7 nci maddesinin 2 nci bendi gereğince posta
ile yapılan başvurularda, dilekçenin taşınmazın
bulunduğu yerdeki defterdarlık veya malmüdürlüğünde
kayda geçtiği tarih başvuru tarihi olarak kabul
edilecektir.
f)
Bedelin Hesaplanması, Ödenmesi ve Tescil
1) Bedelin
Hesaplanması
(1)
Kanunun 8 inci maddesi uyarınca, devre konu
taşınmazın bedeli, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre
hesaplanacak harca esas değerdir.
(2) Bu
maddede belirtilen "...492 sayılı Harçlar Kanununun
63 üncü maddesine göre hesaplanacak değer..."
taşınmaz devir (satış) bedelidir. Bu bedel, peşin
ödemelerde tahsilatın yapıldığı, taksitli ödemelerde
ise bedelin dörtte birinin tahsil edildiği yıldaki
değerler dikkate alınarak hesaplanacaktır.
(3) Genel
beyan yılından sonraki yıllarda taşınmazın bedeli
Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen
yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde
artırılmak suretiyle tespit edilecektir.
(4) Ancak,
31/12/1992 tarihli ve 21452 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan 19/12/1992 tarih, 92/3899 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının ve 23/12/1994 tarihli ve 22150
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "26 Seri No'lu
Harçlar Kanunu Genel Tebliği"nin göz önünde
bulundurulması gerekmektedir. Söz konusu Bakanlar
Kurulu kararına göre, kalkınmada öncelikli yörelerde
ve arazilerde (tarım arazilerinde) yeniden değerleme
oranı:
-
Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde
yüzde yirmibeşi,
-
Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde yüzde
ellisi;
- Emlâk
Vergisi Kanununa göre arazi olarak vergilendirilen;
.Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki
tarım arazilerinde yüzde sıfır,
.Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki
tarım arazilerinde yüzde onu,
.Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım
arazilerinde yüzde yirmibeşi,
nispetinde
uygulanacaktır.
(5)
29/6/2001 tarihli ve 4707 sayılı Kanunun 6 ve 8 inci
maddeleri ile 4071 sayılı Kanunun 8 inci, 4072
sayılı Kanunun 1 inci maddeleri değiştirilmiş ve
devir bedelinin hesaplanmasında harca esas değere,
yılı içerisinde her ay için Türkiye İstatistik
Kurumu Başkanlığınca belirlenen Üretici Fiyat
Endeksi (ÜFE) kadar bedel farkı ilave edileceği
hüküm altına alınmıştır.
(6) Bu
nedenle; harca esas değer Türkiye İstatistik Kurumu
Başkanlığınca her ay için belirlenen Üretici Fiyat
Endeksi (ÜFE) oranında arttırılacaktır. Ancak,
satışın yapıldığı aya ait oran dikkate
alınmayacaktır.
2) Bedelin
Ödenmesi
(1) Satış
bedeli peşin veya taksitle ödenebilir.
(2)
Başvuru sahibinden, kendisine hak sahibi olduğunu
bildiren yazının tebliğinden itibaren otuz gün
içinde bedelin tamamı veya en az dörtte birini peşin
olarak yatırması istenecektir.
(3)
Taksitler, peşin ödemeyi izleyen en çok yirmidört
ayda ve hasat mevsimi dikkate alınmak suretiyle dört
eşit taksitte ve kanunî faizi ile birlikte
ödenecektir. Bedelin dörtten az taksitle ödenmesi de
mümkündür.
(4)
Taksitlerin vadeleri peşinat yatırılırken birlikte
tutanakla belirlenecek ve tutanağın bir örneği
başvuru sahibine verilecektir.
3)
Tescil İşlemleri
(1)
Kanunun 9 uncu maddesinin 2 nci bendi gereğince
bedelin tamamı ödenmedikçe, mahkeme kararıyla tescil
hariç olmak üzere kişi adına tapuda devir işlemi
yapılmayacaktır.
(2) 4706
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 4 üncü bendi
gereğince, Hazineye ait taşınmazların devir
işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen
belgeler vergi, resim ve harca tabi değildir.
g)
Ecrimisil
1)
Peşin Ödemelerde
(1)
Kanunun 10 uncu maddesinde, "Bu Kanundan yararlanmak
amacıyla başvuruda bulunanlardan, taşınmazın
bedelini ödemeleri şartıyla, ayrıca ecrimisil
alınmaz; alınmış ecrimisiller iade edilmez ve henüz
tahsilatı gerçekleşmemiş olanlar tahsil edilmez."
hükmü yer almaktadır.
(2)
Maddede geçen "...taşınmazın bedelini ödemeleri
şartıyla..." ifadesi, taşınmazın bedelinin tamamının
peşin ödenmesi durumunu anlatmaktadır. Bedelin
tamamı peşin ödendiği takdirde, anılan madde
uyarınca ecrimisil alınmayacak, alınmış olanlar iade
edilmeyecektir.
2)
Taksitle Ödemelerde
(1) Taksit
tutarları ve faizleri ödeninceye kadar,
taşınmazların mülkiyeti Hazine üzerinde
kalacağından, bu Kanundan yararlanacak olanlar ile
satış tarihinde taşınmazı kullananların farklı
kişiler olması durumunda; Kanunun amacı da göz
önünde tutularak, konunun her iki hal için ayrı ayrı
değerlendirilmesi gerekmektedir.
2.1 -
Kanundan Yararlanmayacak Olanların Taşınmazı
Kullanmaları Durumu
(1)
Taşınmazı, satış tarihinde Kanundan yararlanacak
olanlardan başkaları kullanıyorsa, tapuda tescil
yapılıncaya kadar ecrimisil alınacaktır.
2.2 -
Kanundan Yararlanacak Olanların Taşınmazı Kullanıyor
Olmaları Durumu
(1)
Kanundan yararlanacak olanlar satış tarihinde
(peşinatın ödendiği tarih) taşınmazı kullanıyor ise,
satış şartlarının düzenlenmesine ilişkin taahhüt
senedinin alındığı tarihe kadar ecrimisil
alınacaktır.
(2)
Taahhüt senedinin düzenlenmesinden tapuya tescil
tarihine kadar geçecek süre için Kanundan
kaynaklanan kullanma nedeniyle fuzulî işgalden söz
edilemeyeceğinden ecrimisil isteminin dayanağı
kalmayacaktır.
ğ) Hak
Kaybı
(1)
Kanunun 11 inci maddesinde "Durumları 5, 9, geçici 1
ve geçici 2 nci madde hükümlerinden birine
uymayanlar, bu Kanundan doğan haklarını kaybederler.
Ancak, ödeme yapılmış ise, faizsiz olarak ilgilisine
iade edilir." denilmektedir.
(2) Söz
konusu hükme göre, kadastro görmüş ve görecek
yerlerde süresinde başvurmayanlar ile taksit
tutarlarını zamanında ödemeyenler bu Kanundan doğan
haklarını kaybedeceklerdir.
(3)
Kanunun 11 inci maddesinin son cümlesine göre, hak
kaybı durumunda idarece alınan taşınmaz bedeli ve
faizlerin, faizsiz olarak ilgilisine iade edileceği
belirtilmiştir. Diğer bir anlatımla, geri ödeme
sırasında tahsil edilen bedel ve faizlere, idarece
ayrıca bir faiz ödemesi yapılmayacaktır.
h)
Uygulama Yetkisi
(1) Bu
Kanunun uygulanmasında defterdarlıklar yetkilidir.
(2)
Defterdarlıklar başvuruların kayda geçtiği tarihten
itibaren iki ay içinde işlemleri
sonuçlandıracaklardır.
3 -
4072 sayılı Kanuna Göre Mülga 2613 ve 766 Sayılı
Kanunlarla Hazine Adına Tescil Edilen Miktar
Fazlalıklarının İlgililerine Devri
(1)
16/2/1995 tarihli ve 4072 sayılı "Mülga 2613 ve 766
Sayılı Kanunlarla Hazine Adına Tescil Edilen Miktar
Fazlalıklarının İlgililerine Devrine Dair Kanun"
19/2/1995 tarihli ve 22207 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak, 21/3/1995
tarihli ve 22234 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
9/3/1995 tarihli ve 4088 sayılı Kanun ile 4072
sayılı Kanunun 1 inci maddesinin son fıkrası
19/2/1995 tarihi itibariyle yürürlükten
kaldırılmıştır. Söz konusu mülga son fıkraya göre
yapılan tüm işlemler yapıldıkları tarih itibariyle
geçersiz olacaktır.
a)
Kanunun Amacı ve Kapsamı
(1) Mülga
2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu ve 766
sayılı Tapulama Kanunu ile halen yürürlükte olan
3402 sayılı Kadastro Kanununun uygulamasında
kişilerin senetsizden zilyedlik yoluyla taşınmaz
edinmesinde yüzölçüm yönünden farklılıklar ortaya
çıkmıştır. Diğer bir değişle, 2613 ve 766 sayılı
Kanunların uygulandığı yerlerde kişiler aleyhine
durum meydana gelmiştir. Şöyle ki;
(2)
Bilindiği üzere, 766 sayılı Tapulama Kanununun 33
üncü maddesine göre, senetsizden zilyedlik yoluyla
taşınmaz edinilmesinde azamî miktar yüz dönüm olarak
belirlenmiş, ancak anılan madde 19/7/1972 tarihli ve
1617 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve bir tapulama
bölgesinde parsel bazında yirmi dönüm, toplamda ise
elli dönüm sınırlamaları getirilmiştir. Uygulamada
bu yüzölçümleri aşan kısımlar miktar fazlası olarak
ifraz edilerek Hazine adına tespit ve tescil
edilmiştir. Bu hüküm genel nitelikte olduğu için,
2613 sayılı Kanun kapsamındaki yerlerde de
uygulanmıştır.
(3)
9/10/1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı
Kadastro Kanunu ile yukarıda belirtilen yüzölçümler,
sulu arazide kırk dönüme, kuru arazide yüz dönüme
yükseltilmesi sonucunda, 9/10/1987 tarihinden
sonraki döneme kıyasla 26/7/1972-9/10/1987 tarihleri
arasında tapulaması yapılan taşınmazların zilyedleri
aleyhine durum ortaya çıkmıştır. 16/2/1995 tarihli
ve 4072 sayılı Kanun, bu haksızlığı gidermek için
çıkarılmıştır.
(4) Diğer
taraftan, öncesi itibariyle mülkiyeti Hazineye ait
olan veya olması gereken yerlerden iken çeşitli
Kanunlarla kişilere dağıtımı veya satışı yapılan
taşınmazlarda kadastro sırasında çıkan miktar
fazlalıklarının Hazineye ait olması gerektiğinden,
Hazinece dağıtımı veya satışı yapılan bu
taşınmazlarda çıkan fazlalıklar tapu kütüğünün
beyanlar hanesinde "... fazlası Hazineye aittir"
şerhi konularak gösterilmiştir. Daha sonra bu
fazlalıklar ayrı parsel olarak Hazine adına tescil
edilmiştir. Bu nedenle, gerek "... fazlası Hazineye
aittir" şerhi bulunan taşınmazlardaki miktar
fazlalıkları, gerekse Hazinece yapılan dağıtım ya da
satıştan sonra kadastro sırasında ortaya çıkan ve
Hazine adına ayrı parsel olarak tescil edilen miktar
fazlalıkları hakkında 4072 sayılı Kanun hükümleri
uygulanmayacaktır.
(5) 4072
sayılı Kanunda konu edilen fazlalıklar; öncesi
itibariyle Hazine ile ilişiği olmayan, kazandırıcı
zamanaşımı (zilyedlik) yoluyla edinilebilecek iken
26/7/1972-9/10/1987 tarihleri arasında mülga 2613 ve
766 sayılı Kanunlardaki miktar sınırlamaları
nedeniyle Hazine adına tescil edilen yerlerdir.
Dolayısıyla 3402 sayılı Kadastro Kanununun
uygulandığı yerlerde 4072 sayılı Kanun
uygulanmayacaktır.
(6) 4072
sayılı Kanun özel nitelikte bir Kanun olup,
uygulanma alanı içinde kalan taşınmazlarda 4070
sayılı "Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı
Hakkında Kanun" ile diğer kanunların bu Kanuna
aykırı hükümleri uygulanmayacaktır.
(7) Bu
nedenle, 4072 sayılı Kanunda belirtilen başvuru
süresi içerisinde başvuruda bulunulması halinde,
anılan Kanun kapsamında kalan taşınmazların devir
işlemleri sonuçlandırılmadan ihale ile satışlarının
yapılmaması gerekmektedir.
b)
Kanunun Uygulama Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar
(1)
Aşağıda belirtilen taşınmazlar devre konu
edilmeyecektir.
1)
Herhangi bir nedenle Hazine mülkiyetinden çıkmış
taşınmazlar,
2)
Üzerinde sınırlı aynî hak kurulan taşınmazlar,
3) Kamu
hizmetine tahsis edilmiş veya fiilen bu amaçla
kullanılan taşınmazlar,
4) Deniz
kıyı kenar çizgisine 1.000 metre, tabiî ve sun'î göl
kıyı kenar çizgisine 300 metreden az mesafede
bulunan alanlar,
5) 2565
sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri
Kanununa göre 1 inci derecede askerî yasak bölge
kapsamına giren yerler,
6) 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında olan yerler,
7) 6831
sayılı Orman Kanununa göre orman sayılan alanlar,
8) 2924
sayılı Kanun gereğince Çevre ve Orman Bakanlığının
emrinde bulunan taşınmazlar,
9) 2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
kapsamında olup da, Kültür ve Turizm Bakanlığınca
satılmasına izin verilmeyenler,
10)
Sayılanların dışında kalan, ancak özel nitelikli
başka Kanunların kapsamı içinde bulunması nedeniyle,
bu yasalar tarafından öngörülen amaçlarda
kullanılması zorunluluk gösteren taşınmazlar (Örnek:
15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı, 20/7/1966 tarihli
ve 775 sayılı, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı,
24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı, 27/6/1984 tarihli
ve 3030 sayılı, 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı ve
3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Kanunlar gibi...),
(2) Diğer
taraftan, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B
maddesinde sayılan yerlerden olması sebebiyle,
miktar fazlası olarak tapu siciline tescil
edilmemesi gerekirken, herhangi bir sebeple Hazine
adına tescil edilmiş olan yerler Kanun kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
c)
Devredilebilecek Taşınmaz Miktarı
(1) Bir
kişinin bu Kanundan yararlanarak devrini
isteyebileceği taşınmazın miktarı sınırlıdır.
Kişinin daha önceden 2613 ve 766 sayılı Kanunlara
dayanılarak senetsizden adına tescil edilen
miktarlar da göz önünde tutulacaktır. Bunun için de,
tapulama ve kadastro tutanakları incelenecek, bu
konuda tapulama ya da kadastro müdürlüklerinde
tutulan defterlere bakılacak, başvuran kişinin bir
tapulama bölgesinde senetsizden edindiği taşınmaz
miktarı saptanacaktır. Saptanan bu miktarlar da
dahil olmak üzere, 9/7/1987 tarihli ve 3402 sayılı
Kadastro Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen
sulu arazide toplam kırk dönüme, kuru arazide ise
toplam yüz dönüme kadar taşınmaz verilebilecektir.
(2) 2613
ve 766 sayılı Kanunlarda sulu-kuru arazi ayırımı
yapılmadığı için, başvuranın senetsizden adına
tescil edilen taşınmazların niteliğine bakılacaktır.
Niteliğe bakılırken, tescil tarihindeki durumu göz
önünde tutulacaktır. Kuru ve sulu arazi ayırımı 3402
sayılı Kanuna göre değerlendirilecektir. Bundan
sonra devredilecek arazi miktarı hesaplanacaktır.
Bir dönüm sulu arazi ikibuçuk dönüm kuru araziye
karşılık gelmektedir. Devir, zilyedin veya
mirasçılarının gösterdiği taşınmazlardan ve istediği
taraftan yapılacaktır. İfrazı gerektiren durumlarda,
ilgililere "Tescile Konu Olan Harita ve Planlar
Yönetmeliği"ne uygun olarak harita yaptırılması
sağlanacaktır.
(3) 4072
sayılı Kanun özel nitelikte olduğundan ve bir
anlamda tapulama sırasındaki haksızlığın giderilmesi
amacını taşıdığından, ifraz işlemi sırasında 3194
sayılı İmar Kanunu ve Yönetmeliklerindeki
sınırlayıcı hükümler uygulanmayacaktır.
ç)
Kanunun Uygulama Şekli
1)
Kanundan Yararlanacak Olanlar
(1) Bu
Kanundan yararlanacak kişiler, Kanunun 1 inci
maddesinin 2 nci bendinde belirtilmiştir. 2613 ve
766 sayılı Kanunlar uygulanırken miktar fazlası
olarak Hazine adına kaydedilen taşınmazın kadastro
veya tapulama tutanağındaki zilyedi veya zilyedi
ölmüş ise mirasçıları bu Kanundan yararlanacaktır.
Miktar fazlası kesintisi yapılan taşınmazı satış,
bağış, trampa vb. yollarla sonradan edinen malikler
bu Kanundan yararlanamayacaktır.
(2) Miktar
fazlası kesilen taşınmazın birden fazla zilyedi veya
mirasçısı olabilir. Zilyedin birden fazla olması
durumunda, Kanundan yararlanmak için başvuru
zorunluluğu getirildiğinden, başvuru sahibinin
sadece kendi adına mı, yoksa diğerleri adına da mı
başvurduğu noter onaylı vekâletnameye bakılarak
kontrol edilecektir. Temsil etmiyor ise, sadece
başvuran kişinin hissesine ilişkin işlemler
yapılacaktır. Başvurmayanların hisseleri Hazine
üzerinde tutulacaktır.
(3)
Mirasçı birden fazla ise, yukarıda açıklandığı
şekilde ve veraset belgesindeki miras hisseleri
oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya vekâleten
temsil edilmeyen mirasçı hakkında işlem
yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar
saklıdır.
(4) İdare
başvuranın zilyed veya mirasçı olup olmadığını
inceleyecektir.
2)
Başvurunun Şartı, Şekli, Yeri ve Ekleri
(1) 4072
sayılı Kanundan yararlanacak olanların, başvuru
süresi olan 19/2/1995 ve 16/2/1997 tarihleri ile
13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri arasında başvuruda
bulunmuş olmaları gerekmektedir
3)
Devir Bedeli
(1) Miktar
fazlalığının devir bedeli bu Tebliğin XI-C-2-f.1
bölümünde belirtilen esaslara göre tespit
edilecektir.
4)
Bedelin Tahsili
(1) Miktar
fazlalığının devir bedeli bu Tebliğin XI-C-2-f.2
bölümünde belirtilen esaslara göre tahsil
edilecektir.
5)
Tescil İşlemleri
(1)
Kanunun 2 nci maddesinin 3 üncü bendi gereğince
bedelin tamamı ödenmedikçe, kişi adına tapuda devir
işlemi yapılmayacaktır.
(2) 4706
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 4 üncü bendi
gereğince Hazineye ait taşınmazların devir işlemleri
ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi,
resim ve harca tabi değildir.
6)
Ecrimisil
(1)
Ecrimisil işlemleri hakkında bu Tebliğin XI-C-2-g
bölümünde belirtilen esaslara göre işlem
yapılacaktır.
7)
Uygulama Yetkisi
(1) Bu
Kanunun uygulamasında defterdarlıklar yetkilidir.
Defterdarlıklar başvurunun kendilerine ulaştığı
tarihten itibaren bir ay içinde kendilerine düşen
görevleri yerine getireceklerdir.
4 -
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu Maddesine
Göre Satış
(1) Kamu
hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla, Hazineye ait
taşınmazlar 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 4650
sayılı Kanun ile değişik 30 uncu maddesine göre kamu
kurum ve kuruluşlarına rayiç bedel üzerinden
satılabilmektedir.
(2) 2942
sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi
kapsamında yapılan satış işlemlerinde;
a) Kamu
kurum ve kuruluşlarınca talep edilecek taşınmazların
satış işlemine başlanılmadan önce; bu tebliğin II
nci bölümünde belirtilen taşınmazlardan olup
olmadığı tespit edilecektir.
b) Satışa
konu taşınmazın tahsisli olması durumunda, öncelikle
tahsisli olduğu idarenin uygun görüşü alınarak
tahsisi kaldırılacaktır. Tahsisin kaldırılmasının
uygun görülmemesi halinde durum talep sahibi kamu
kurum ve kuruluşuna bildirilecektir.
c)
Taşınmazın bir kısmının talep edilmesi halinde; bu
kısım ifraz edilerek müstakil parsel olarak tescil
edilecektir. İfraz ve tescil işleminde 4706 sayılı
Kanunun 4916 sayılı Kanun ile değişik 7 nci maddesi
uyarınca işlem yapılacaktır.
ç)
Taşınmazın imar planında satış amacına uygun olarak
ayrılmış olması gerekmektedir. Plansız alanda kalan
veya imar planında başka amaca ayrılan taşınmazlar,
imar planının yapılması veya değiştirilmesi
durumunda değerlendirilebilecektir. Ancak, köy
sınırları içerisinde köy tüzel kişiliklerinin veya
plansız alanda trafo, direk (pilon), elektrik ve gaz
dağıtım merkezi gibi imar planı gerektirmeyen
yerlerde ilgili kurum tarafından talep edilen
taşınmazların satışında plan şartı aranmayacaktır.
d) Satışa
konu taşınmazın bedel tespiti, bu tebliğin IV üncü
bölümünde belirtilen esaslara göre 2886 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca oluşturulan
komisyonca yapılacaktır.
e) Satış
işlemlerinde, Kamulaştırma Kanununda belirtilen
sürelere dikkat edilecektir.
f)
Taşınmazın satış işlemi sırasında, tapu kütüğüne
2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin son
fıkrasında belirtilen hususlarda şerh konulması
sağlanacaktır.
g) Satışın
uygun görüldüğüne ilişkin izin yazısının talepte
bulunan idareye tebliğinden sonra, 2942 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
bedele ilişkin dava açma hakkı, devralan idareye
tanındığından; aynı maddenin dördüncü fıkrasının son
cümlesine istinaden ilgili defterdarlık veya
malmüdürlüğünce, sadece bedele ilişkin mahkeme
kararının temyiz edilip edilmeyeceği hususu 8/1/1943
tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre
değerlendirilecektir.
ğ) Satış
işlemlerinde tereddüt edilen hususlarda Bakanlıktan
alınacak cevaba göre işlem yapılacaktır.
h) Bedeli,
2886 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi gereğince yılı
bütçe kanununun (İ) cetvelinde tespit edilen parasal
sınırı aşan taşınmaza ilişkin devir talepleri
Bakanlıkça sonuçlandırılacaktır.
(3)
Belediyelerin devir talepleri parasal sınırlara
bakılmaksızın Bakanlıkça değerlendirilecektir. Bu
nedenle belediyelerce devri talep edilen
taşınmazlara ilişkin bu tebliğin VII nci bölümünde
belirtilen bilgi ve belgeler ile talep yazısı ve
ekleri valilik (defterdarlık) görüşü ile birlikte
Bakanlığa gönderilecektir.
5 -
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa Göre
Satış
(1)
12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi
Bölgeleri Kanunu uyarınca, Hazineye ait
taşınmazların bu Kanun kapsamında satışa konu
edilebilmesi için;
a)
Taşınmazların; imar planında organize sanayi bölgesi
alanı olarak ayrılan veya Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı koordinatörlüğünde oluşturulan "Organize
Sanayi Bölgesi Yer Seçimi Komisyonunca" yer seçimi
kesinleşen ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca OSB
sınırları belirlenmiş alanlarda kalması,
b) Satış
talebinin; Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliğince
veya anılan Kanuna göre oluşturulan müteşebbis
heyetin tek iştirakçisinin bulunması durumunda yüzde
yüz iştirak payına sahip tüzel kişilikçe yapılması,
gerekmektedir.
(2) Satış
bedeli, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri
Kanununun 4916 sayılı Kanun ile değişik 4 üncü
maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 492 sayılı Harçlar
Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas
değer üzerinden hesaplanacaktır.
(3) Satış
talepleri parasal sınırlara bakılmaksızın Bakanlıkça
değerlendirilecektir. Bu nedenle satışı talep edilen
taşınmazlara ilişkin bu tebliğin VII nci bölümünde
belirtilen bilgi ve belgeler ile ilgili kurumca
onaylanmış Organize Sanayi Bölgesinin sınırlarını
gösteren ve üzerinde talep konusu taşınmazların
mülkiyet sınırları işaretlenmiş ve onaylanmış kroki
talep yazısı ve eklerine ilave edilerek valilik
(defterdarlık) görüşü ile birlikte Bakanlığa
gönderilecektir.
6 -
15/6/1987 Tarihli ve 3385 sayılı Küçük Sanayi
Bölgeleri İçinde Devletçe İnşa Edilmiş Örnek Sanayi
Sitesi İş Yerlerinin Mülkiyetinin Devredilmesine
Dair Kanununa Göre Satış
(1) Küçük
sanayi bölgeleri içerisinde Hazineye ait arsa veya
arazi üzerinde Devletçe inşa edilen örnek sanayi
siteleri işyerlerinin mülkiyeti, talepleri halinde,
bu yerleri en az beş yıl süre ile kiracı olarak
kullanan, belirtilen yatırımları gerçekleştiren ve
üretim yapmakta olan sanayicilere, rayiç bedel
üzerinden satılabilecektir.
(2) Satışa
konu edilecek işyerinin arsası ile üzerindeki
yapıların rayiç bedelleri, 2942 sayılı Kanuna göre
tespit edilecektir. Satış bedeli peşin ödenebileceği
gibi altı yıl içinde oniki eşit taksitle de
ödenebilecektir. Taksitle mülkiyeti iktisap edenler,
taksitlerini mücbir sebep olmaksızın zamanında ve
tam ödemedikleri takdirde, idarenin talebi üzerine
tapu kaydı Hazine adına düzeltilecektir.
(3) Küçük
sanayi işletmecisi devir işleminden sonra işyerini,
üzerindeki yapı ve tesislerini, Kanun ve
Yönetmelikler uyarınca örnek teşkil edecek şekilde
işletmediği veya amacına aykırı işletildiği ve
yapılan yazılı bildirime rağmen altı ay içinde
durumunu düzeltmediği takdirde Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının talebi ile tapu kaydı Hazine adına
düzeltilecektir. Bu durumda, ilgilinin ödediği
bedel, takdir edilecek emsal kira bedeli tutarı
düşüldükten sonra kendisine iade edilecektir.
7 -
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 72 nci Maddesine
Göre Kamu Yararına Çalışan Derneklere Satış
(1)
Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu yararına çalışan
dernek statüsünde olduğu belirlenen derneklere,
kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere,
Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan ve kamu
hizmetlerine tahsisli olmayan taşınmazlar, satış
tarihindeki alım satım rayici dikkate alınarak, 2886
sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında
belirtilen komisyonca takdir edilen bedel üzerinden
satılmaktadır.
(2) Bu
şekilde satılan taşınmazların tapu kütüğüne de
veriliş amacı dışında kullanılamayacağı ve
satılamayacağına dair şerh konulacaktır.
(3) Beş
yıl içerisinde veriliş amacına uygun olarak
kullanılmayan taşınmazlar, satış bedeli üzerinden
idarece geri alınacaktır.
XII.
BAZI SATIŞLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLERİN ÖZEL ÖDENEK
KAYDEDİLMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER
(1)
Çeşitli Kanunlar uyarınca yapılan taşınmaz
satışlarından elde edilecek satış bedellerinin özel
ödenek kaydedilmesi hususunda aşağıda belirtilen
şekilde işlem yapılması gerekmektedir.
(2) Buna
göre;
a)
28/12/1960 tarihli ve 189 sayılı Milli Savunma
Bakanlığı İskan İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası ve
Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerden Lüzumu
Kalmayanların Satılmasına Salahiyet Verilmesi
Hakkında Kanunun 1 inci maddesi,
b)
14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel
Kanununun, 3/12/2003 tarih ve 5005 sayılı Kanunun 1
inci maddesi ile değişik 51 inci maddesi,
c)
7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri
Temel Kanununa 14/7/2004 tarih ve 5220 sayılı Kanun
ile eklenen ek 2 nci maddesi,
ç)
12/4/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet Genel
Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin
Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile
Hizmet Satışına Dair Kanuna 8/2/2006 tarih ve 5455
sayılı Kanun ile eklenen Ek 1 inci maddesi,
d)
19/11/2003 tarihli ve 5003 sayılı Karayolları Genel
Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşasında
Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun, 5279 ve
5437 Kanunlar ile 26/12/2006 tarih ve 5565 sayılı
2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 11 inci
maddesinin 5 inci fıkrası,
kapsamında
satışı yapılan Hazineye ait taşınmazların satış
bedellerinin, 189 sayılı Kanuna göre yapılanların
Milli Savunma Bakanlığı bütçesine özel ödenek, diğer
Kanunlara göre yapıların ise bütçeye gelir
kaydedildikten sonra ilgili kamu idareleri bütçesine
ödenek kaydedilmesi hususu ilgili muhasebe birimine
bildirilecektir.
(3) 189
sayılı Kanuna göre yapılacak satış işlemleri bu
tebliğin III üncü bölümünde Valiliklere
(Defterdarlık) devredilen yetki çerçevesinde, diğer
Kanunlara göre yapılacak satış işlemleri ise
Bakanlıkça yürütülecektir.
(4) 5565
sayılı Kanun hükümlerinin 31/12/2007 tarihinde sona
ermesi nedeniyle müteakip yıllarda bu konuda
yapılacak kanuni düzenlemelerin takip edilmesi
gerekmektedir.
XIII. 4706 SAYILI KANUNUN 5 İNCİ
MADDESİNE GÖRE SATIŞI AMACIYLA
BELEDİYELERE TAŞINMAZ DEVİR İŞLEMLERİ
(1)
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup,
Bakanlıkça tespit edilen Hazineye ait
taşınmazlardan, 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde
yapılanma olanlar; öncelikle yapı sahipleri ile
bunların kanunî veya akdi haleflerine satılmak ya da
genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili
belediyelere bedelsiz olarak devredilebilecektir.
A)
Devir Talebi
(1)
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup,
üzerinde 31/12/2000 tarihinden önce yapılanma
bulunan taşınmazın ilgili belediyeye devri için
belediyelerce, tebliğin XIII-C bölümünde belirtilen
belgeler ile birlikte taşınmazın bulunduğu yerdeki
defterdarlığa veya malmüdürlüğüne müracaat
edilecektir.
(2) Bu
maddeye göre, şahıslardan gelecek devir talepleri
değerlendirilmeden ilgili belediyeye
yönlendirilecektir.
B)
Belediyelere Devredilmeyecek Taşınmazlar
(1)
Tebliğin II nci bölümünde Satılamayacak Taşınmazlar
başlığı altında belirtilenler ile aşağıda belirtilen
taşınmazlar Belediyeye devredilmeyecektir.
a)
31/12/2000 tarihinden önce boş iken, bu tarihten
sonra üzerine inşa edilen yapıların bulunduğu
taşınmazlar,
b)
Belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan
taşınmazlar,
c)
Üzerinde hissedarı dışında üçüncü kişilere ait yapı
bulunan veya Hazine dışında birden fazla hissedarı
olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan ve
hissedarından muvafakat alınamayan hisseli
taşınmazlar,
ç)
Üzerinde kamuya ait bina ve müştemilatı bulunan
taşınmazlar,
d) Medeni
Kanun hükümleri uyarınca, üzerinde irtifak hakkı
kurulan ve hak süresi dolmayan taşınmazlar,
e)
Mülkiyeti ihtilaflı olan taşınmazlar,
f) 2872
sayılı Çevre Kanunu uyarınca tespit edilen içme ve
kullanma sularının koruma alanlarında kalan
taşınmazlar,
g) Özel
çevre koruma bölgelerinde kalan ve Özel Çevre Koruma
Kurumu Başkanlığınca uygun görülmeyen taşınmazlar,
ğ) 2981
sayılı Kanun gereğince muhafazası mümkün olmayan
yapıların bulunduğu alanlar ile 2981 sayılı Kanuna
göre hak sahibi olup, hak lehtarının muvafakatı
olmayan taşınmazlar,
h)
Bakanlıkça devri uygun görülmeyen taşınmazlar,
C)
Belediyelerin Devir Talepleri Ekinde Yer Alacak
Bilgi ve Belgeler
(1)Belediye ve mücavir alan sınırları içinde
31/12/2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan
Hazineye ait taşınmazların, ilgili belediyece
devrinin talep edilmesi halinde, talep yazısı ekinde
aşağıdaki belgelerin aslı veya onaylı örnekleri
belediyece defterdarlık veya malmüdürlüklerine
verilecektir.
a) Devri
talep edilen taşınmazların üzerinde 31/12/2000
tarihinden önce yapılanma olduğunu ispatlayacak
nitelikte her türlü belgeden en az birisinin (hava
fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil veya kaçak
inşaat zaptı, idari ve adli yargı mercilerince
verilmiş kararların, seçmen kütük kayıtları, devri
talep edilen taşınmaz üzerindeki yapıya ait
elektrik, su, telefon, doğalgaz faturaları veya
benzeri aboneliklerin tesis tarihlerini gösteren ve
ilgili birimlerden alınacak yazıların) aslı veya
onaylı örneği,
b) Devre
konu taşınmazın bulunduğu yerin imar planının
bulunup bulunmadığı, parselasyon planlarının yapılıp
yapılmadığının belirtilmesi, varsa onaylı imar durum
belgesinin ve mevcut yapıların işaretlendiği onaylı
imar planı örneği veya devri istenilen
taşınmazın/taşınmazların imar planı sınırları
dışında ise kadastral sınırları ve mevcut yapıların
işaretlendiği halihazır haritası,
c)
Yapılanmayı gösterir fotoğrafları,
ç) Devri
talep edilen taşınmazın/taşınmazların pafta, ada,
parsel numarası, yüzölçümü, imar durumu, işgal
durumu ve işgalcisine ilişkin bilgilerin yer aldığı
liste, disket veya cd,
d)
Üzerinde hissedarı dışında üçüncü kişilere ait yapı
bulunan veya Hazine dışında birden fazla hissedarı
olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan
taşınmazlar için hissedarından alınmış
muvafakatnameleri,
Ç)
Defterdarlıklar veya Malmüdürlüklerince Yapılacak
işlemler
(1)
Öncelikle talep konusu taşınmazın belediyeye
devredilebilecek yerlerden olup olmadığı, taşınmazın
belediyeye devrinde sakınca olmaması halinde ise
belediyece verilen belgelerin eksik veya devre konu
taşınmazın üzerindeki yapı/yapılara ait olup
olmadığı hususları incelenecektir.
(2)
Belgelerdeki eksikliklerin tamamlanması ve adres
değişikliği varsa buna ilişkin numarataj değişikliği
belgesi ilgili belediyeden istenilecektir.
(3)
Defterdarlık veya Malmüdürlüğünce, mahallinde
Taşınmaz Tespit Tutanağı, düzenlenerek, taşınmazın
üzerinde bulunan binanın açık adresinin, üzerindeki
her bir yapının
veya çok katlı
ise her bir katın elektrik ve su tesisat
numaralarının tespit edilmesi sağlanacaktır.
(4)
Belgelere ilişkin eksikliklerin tamamlanmasından
sonra devir konusundaki Valilik görüşü de eklenerek
aşağıdaki bilgi ve belgeler Bakanlığa
gönderilecektir.
a) Bu
tebliğin ekinde yer alan "Hazineye Ait Taşınmaz
Satış İşlemi Bilgi Formu",
b) İlgili
Belediyesinden alınan belgeler,
c) Şerh ve
beyanları içerir tapu kayıt örneği,
ç) İmar
planı içinde ise; belediyesince onaylı imar durum
belgesi veya üzerinde kadastro yahut imar parseli
işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar planı
örneği,
d)
Taşınmazın mahallinde düzenlenmiş krokisi, işgal ve
kullanım durumu ile taşınmazın üzerinde 31/12/2000
tarihinden önce yapılanma olduğunu belirtir,
muhdesat ve benzeri fiili durumları konusunda
bilgiler ihtiva eden ve belediyece gönderilen bilgi
ve belgelerdeki adres, abone bilgileri ve kapı
numaralarının taşınmazın üzerindeki yapıya ait olup
olmadığı hususlarını da içeren tespit tutanağı,
ecrimisil ihbarnamesi ve tahsilat makbuzu vb.
belgeler,
D)
Devir
(1)
Belediyeye devri uygun görülen taşınmazlar,
belediyeye yapılacak tebliğ tarihinden itibaren otuz
gün içerisinde belediye başkanlığı ile defterdarlık
veya malmüdürlüğü arasında düzenlenecek ve örneği
(Ek- 23) de yer alan protokol ile belediyeye
devredilecektir.
(2)
Taşınmazların belediyeye devri sırasında, devredilen
taşınmazların tapu kütüğünün beyanlar hanesine
örneği (Ek- 24) de yer alan yazı ile,
haczedilemeyeceğine, üzerinde üçüncü kişiler lehine
herhangi bir sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceğine,
devredilen taşınmazların, belediyece satışı halinde,
satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcısı
adına tapuda devir işleminin yapılamayacağına,
taşınmazın belediye adına tapuya tescil edildiği
tarihten itibaren üç yıl içinde satılamadığı
takdirde, belediyenin muvafakatine ve hükme gerek
olmaksızın Hazine adına resen tescil edileceğine
dair şerh konulacaktır.
(3)
Belediyeye devredilen taşınmazlar MEOP programında
"Belediyelere Satış Amaçlı Devirler" programında
izlenecektir.
(4)
Devredilen taşınmazlardan gerekli olanlar için
belediyece öncelikle imar planları veya imar
uygulaması yapılacaktır. Belediyelerce imar planı
ve/veya imar uygulaması yapılmadan kadastral parsel
üzerinden yapılan satışlarda, taşınmazın imar
uygulaması sırasında düzenleme ortaklık paylarına
ilave olarak, satışı yapılan arazinin düzenlemeden
önceki yüzölçümünün yüzde yirmisinin, satış
bedelinden aynı oranda düşülmek kaydıyla eğitim ve
sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları için
ayrılabileceğine ve bu amaçla ayrılan alanların
bedelsiz ve müstakil parsel şeklinde Hazine adına
resen tescil edileceğine dair tapu kütüğüne
belediyece şerh koydurulacaktır. Bu hizmetlere
ayrılan kısmın yüzde yirminin altında kalması
halinde eksik ayrılan kısma isabet eden bedele,
kanuni faiz uygulanarak tahsil edilecektir.
Belediyece, taşınmazın kadastral parsel olarak
satışı sırasında bu hususa ilişkin örneği (Ek-25) de
yer alan taahhütname alınarak, bir örneği
defterdarlık veya malmüdürlüğüne gönderilecektir. Bu
husus, defterdarlık veya malmüdürlüklerince uygulama
imar planları üzerinden titizlikle takip
edilecektir.
(5) Örnek:
Belediye mücavir alan sınırları içinde plansız
alanda kalan, üzerinde yapılanma olan 10.000 m2
yüzölçümlü taşınmaz belediyeye devredilmiş olup,
belediye tarafından da imar uygulaması yapılmadan,
kadastral parsel üzerinden kullanıcısına
satılmıştır. Taşınmazın belediyece tespit edilen
metre kare rayiç bedeli 2,00. YTL dir.
(6)
Taşınmazın belediye tarafından üçüncü kişiye devri
sırasında, tapu kaydına yukarıda belirtilen şerh
konulacak; tahsil edilecek satış bedelinin
hesaplanmasında, taşınmazın toplam değeri olan
20.000,00. YTL den, imar uygulaması sonucu Hazine
adına tescil edilecek eğitim ve sağlık tesisleri ile
diğer resmî tesis alanlarının değeri olan yüzde
yirmilik kısma ait 4.000,00.YTL düşülerek, sadece
16.000,00.YTL tahsil edilecektir. İmar uygulamasında
eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis
alanları olarak ayrılacak alanlar, Hazine adına
bedelsiz ve müstakil parsel olarak tescil
edilecektir.
(7) İmar
uygulaması sonucunda eğitim ve sağlık tesisleri ile
diğer resmî tesis alanları olarak düzenlemeden
önceki yüzölçümünün yüzde yirmisinin altında,
örneğin yüzde on oranında pay ayrılması durumunda;
eksik ayrılan yüzde onluk kısma isabet eden
2.000,00.YTL, satış tarihinden tahsil tarihine kadar
geçecek süre için hesaplanacak kanuni faizi ile
birlikte alıcısından ayrıca tahsil edilecektir.
E)
Belediyece Yapılacak Satışlar
(1)
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup
Bakanlıkça tespit edilecek Hazineye ait
taşınmazlardan, 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde
yapılanma olanlardan, ilgili belediyesine bedelsiz
olarak devredilebilecek taşınmazlara; 2886 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca, Defterdarlıkça
görevlendirilecek iki, taşınmazın bulunduğu yer
belediyesince görevlendirilecek üç kişinin
katılımıyla beş kişiden oluşturulacak takdir
komisyonu tarafından kıymet takdir ettirilecektir.
(2) Beş
kişilik komisyonca oyçokluğu ile takdir edilecek
bedel üzerinden belediyelerce öncelikle talepleri
üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi
haleflerine doğrudan, bunların satın almak
istememesi halinde ise genel hükümlere göre satışı
yapılacaktır. Kıymet takdir bedelleri bir yıl süre
ile geçerli olacaktır.
(3)
Belediyece yapılacak satışlarda satış bedeli, en az
dörtte biri peşin ödenmek üzere, üç yıla kadar
taksitlendirilebilecektir. Taksit tutarlarına kanuni
faiz oranının yarısı uygulanacaktır. Üç yılı aşmamak
üzere taksit süresi ve sayısı ile taksitlendirme alt
sınırını belirlemeye ilgili belediyeler yetkilidir.
(4) Satış
bedelleri Belediyeler tarafından tahsil edilmeyecek,
satış bedellerinin tamamı alıcısı tarafından ilgili
defterdarlık veya malmüdürlüğü hesabına
yatırılacaktır. Hesap numaraları devir aşamasında
ilgili belediyeye bildirilecek, belediye tarafından
de vatandaşlara duyurulacaktır. Tahsil edilen bu
bedeller hiçbir şekilde haczedilemeyecektir.
F)
Belediyece Satıştan Sonra Gönderilecek Bilgi ve
Belgeler
(1)
Devredilen taşınmazların belediyece satılması
halinde; taşınmaza, satın alan kişiye ve bedele
ilişkin bilgiler ile bedelin ödenme şekli, taksitle
ödeme halinde taksitlerin sayısını, tutarını
gösteren satış sözleşmesi, satış bedelinin
yatırıldığını gösteren makbuzun bir örneği,
kadastral parsel üzerinden yapılan satışlarda tapu
kütüğüne şerh konulduğunu gösteren tapu kaydı veya
tapu senedi örneği ile alıcıdan alınan örneği
(Ek-25) da yer alan taahhütname, defterdarlık veya
malmüdürlüğüne gönderilecektir.
(2)
Devredilen taşınmazlar, belediye adına tapuya tescil
edildiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde yapı
sahipleri ile bunların kanuni ve akdi halefleri
tarafından satın alınmaması ya da belediyece genel
hükümlere göre değerlendirilememesi halinde,
belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın
Hazine adına resen tescil edilecektir.
XIV.
SİT ALANLARINDA KALAN TAŞINMAZLAR İLE DÜZENLENEN
BELGELERİN SATIŞ İHALELERİNDE KULLANILMASINA İLİŞKİN
İŞLEMLER
(1) 2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
uyarınca, sit alanı ilan edilmiş ve onanlı koruma
amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilmiş
arsa ve arazilerin, Hazineye ait taşınmazlarla
değiştirilmesi işlemlerinde, taşınmaz maliklerinin
kabul etmeleri halinde, Hazineye ait taşınmazların
satış işlemlerinde ödeme aracı olarak kabul edilmek
üzere, taşınmazın bedelini gösteren bir belge
verilir.
(2) Belge
düzenlenmeden önce, taşınmaz için tespit edilen
bedel, taşınmaz maliklerine bildirilir ve
itirazlarının olmaması halinde, bedelin kabul
edildiğine ve itirazlarının bulunmadığına dair noter
tasdikli belge istenilir.
(3)
Belgenin işleme tabi tutulacağı tarihteki bedeli,
belgede yazılı bedele kıymet takdir tarihinden
itibaren kanuni faiz uygulanmak suretiyle tespit
edilir.
(4) Ancak;
3573 sayılı Kanun hükümleri gereğince Devletçe
dağıtımı yapılan taşınmazlardan sit alanı olarak
belirlenmiş taşınmazların ilk malikleri ile
mirasçılarına, tapu kayıtlarında halen 3573 sayılı
Kanun kapsamında kaldığına dair şerh bulunan
taşınmazları satın alanlara ve 383 sayılı KHK
hükümleri gereğince Bakanlar Kurulu tarafından ilan
edilen özel çevre koruma bölgelerindeki 1. derece
doğal sit alanı olarak belirlenmiş taşınmazların
maliklerine ve bu tebliğin yürürlüğe girdiği
tarihten sonra tapu kaydında sit alanında kaldığına
dair şerh konulan taşınmazları şerh tarihinden sonra
satın alanlara belge düzenlenemez.
(5) Buna
göre;
a) 1/1000
ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin
inşaat yasağı getirilen I. ve II. derece arkeolojik
ve I. derece doğal sit alanında taşınmazı bulunan
maliklerin istemeleri halinde, Bakanlığımızca
düzenlenen ve taşınmazın bedelini gösteren örneği
(Ek-26) da yer alan belge verilecektir.
4916
sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 19/7/2003
tarihinden önce Kültür ve Turizm Bakanlığınca takas
programına alınan, ancak belge düzenlenmemiş
taşınmazlar için 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı
imar planı yapılmadan belge düzenlenemeyecektir.
b) I.
derece doğal ve I. ve II. derece arkeolojik sit
alanında kalan taşınmazlardan 1/1000 ölçekli onanlı
koruma amaçlı imar planlarında kesin inşaat yasağı
getirilmemiş olanlar için belge düzenlenmeyecektir.
c)
Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat
varlıklarının korunma alanlarında kalan
taşınmazlardan; imar planında meydan, yol, park,
yeşil alan, otopark, toplu taşıma istasyonu ve
terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış olanların
ilgili belediyelerce, sair kamu kurum ve
kuruluşlarının bakım ve onarımı ile görevli
oldukları veya kullandıkları taşınmazların ise
ilgili kurum ve kuruluşlarca kamulaştırılması
gerektiğinden, bu taşınmazlar için belge
düzenlenmeyecektir. Benzer şekilde, kıyıda kalan
taşınmazlar için de belge düzenlenmeyecek ve trampa
yapılmayacaktır.
ç)
Hazineye ait taşınmazların satış ihalelerine katılan
ve adına geçici satış ihalesi yapılan belge
sahipleri, bu belgeyi ihale bedelinin ödenmesinde,
ödeme aracı olarak kullanabileceklerdir.
d) Kültür
ve Turizm Bakanlığınca takas programına alınarak
belgeleri Bakanlığımıza gönderilen taşınmazlar için
2886 sayılı Kanunun 9 ve 13 üncü maddelerine göre
kıymet takdiri yapılacaktır. Kıymet takdirinde,
taşınmazın sit alanı ilan edilmemiş hali dikkate
alınacaktır.
e)
Düzenlenen bu belgeler, satış gelirleri özel ödenek
kaydedilen taşınmazlar için ödeme aracı olarak
kullanılamayacaktır. Bu taşınmazların satış
ihalelerine ilişkin şartname ve ilanlarında, bu
belgelerin ödeme aracı olarak kullanılamayacağı
belirtilecektir.
f) Satışı
yapılan taşınmazın bedelinin belge ile ödenmek
istenmesi halinde, ihale bedeline bakılmaksızın
geçici ihale kararı onay için Bakanlığa
gönderilecektir.
g)
Taşınmaz satış şartnamesinde, isteklilerce ihale
bedelinin belge ile karşılanmasının istenilmesi
halinde, bu hususu bir dilekçe ile ihale komisyonuna
bildirmesi gerektiği, belge ile ödeme talebinin daha
sonra yapılması halinde talep hakkında herhangi bir
işlem yapılmayacağı özel hüküm olarak
belirtilecektir.
XV. SON
HÜKÜMLER
(1) Satış
işlemlerinde, ayrıca aşağıda belirtilen hususlara da
uyulması gerekmektedir.
a) 1/1000
ölçekli uygulama imar planlarının yapılması
sırasında, planlamaya konu taşınmazlara ilişkin
olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüşler
alınmakta, plan notlarında açıklayıcı bilgiler ile
tapu kayıtlarında şerhler yer almaktadır. Hazineye
ait taşınmazların satış işlemlerinin daha kısa
sürede sonuçlandırılabilmesi için, 1/1000 ölçekli
uygulama imar planları yapılmış olan taşınmazlara
ilişkin plan notları ile tapu kaydında bulunan kayıt
ve şerhler doğrultusunda; gerekiyorsa ilgili kurum
ve kuruluşlardan görüş sorulacak, tapu kayıtlarında
şerh veya plan notlarında kısıtlayıcı bilgi
bulunmaması halinde satış işlemi, görüş sorulmadan
en kısa sürede sonuçlandırılacaktır.
b) Hazine
ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan ve
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu kapsamında kalan korunması gerekli taşınmaz
kültür varlıkları ile bunlara ait korunma sınırları
dahilindeki taşınmazların satışı, kiralanması,
tahsisi, devri, intifa-irtifak hakkı tesisi, hibe
edilmesi, terki v.b. konular, anılan Kanunun 13 ve
14 üncü maddeleri kapsamında değerlendirilmek üzere
Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirilerek görüş
alınmaktadır. Diğer taraftan, 4916 sayılı Kanunun 6
ncı maddesi ile 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde
değişiklik yapılarak "Hazineye ait taşınmazların
değerlendirilmesi ile ilgili işlemlerde Bakanlık
tarafından istenilen bilgi ve belgeler, kamu kurum
ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilir ve görüş
yazıları en geç iki ay içinde cevaplandırılır. Bu
süre içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş
verilmiş sayılır..." hükmüne yer verilmiştir.
Hizmetlerin süresi içerisinde yerine getirilebilmesi
için, Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatınca
Kültür ve Turizm Bakanlığına iletilecek talep
yazılarımız ekinde, aşağıda belirtilen belgeler
bulundurulacaktır:
•
Taşınmazın tapu kaydı örneği,
•
Taşınmazın yerinin işaretli olduğu, ilgili belediye
ve kadastro müdürlüğünce onaylı 1/1000 veya 1/5000
ölçekli kadastral harita örneği ile 1/1000, 1/5000,
1/25000 ölçekli planlar,
• Taşınmaz
ve çevresini gösteren onaylı fotoğrafların asılları
veya renkli fotokopileri.
Talep
yazılarında, taşınmazların hangi amaçla kullanılmak
üzere (satış, tahsis, kiralama v.b.) talep edildiği
belirtilecektir.
Yukarıda
belirtilen bilgi ve belgeler, Hazine taşınmazının
değerlendirilmesine yönelik işlem, Defterdarlığın
yetkisinde ise ilgili Defterdarlıkça Kültür ve
Turizm Bakanlığı taşra teşkilatına; yetkinin
Bakanlığımız merkez teşkilatına ait olması durumunda
anılan Bakanlığa iletilmek üzere Bakanlığımıza
(Milli Emlak Genel Müdürlüğü) gönderilecektir.
4916
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde görüş verilmesi için
belirlenen iki aylık süre, bu belgelerin
Bakanlığımızca tamamlanarak Kültür ve Turizm
Bakanlığına iletildiği tarihten itibaren geçerli
olacaktır.
Ayrıca;
meskun veya mücavir saha dışında yapılacak
incelemeler için, araç temin edilmesi hususunda
gereken titizliğin gösterilmesi gerekmektedir.
c)
Hazineye ait taşınmazların değerlendirilmesine
yönelik ifraz, tevhit, tespit, tescil, cins tashihi,
yer gösterme ve aplikasyon işlemleri ile mahkeme
kararlarının infazı sırasında ilgili kuruluşlarca
İdareden herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.
Talep edilmesi durumunda, ilgili kurumlar nezdinde
gerekli işlemler yapılmak üzere durum Bakanlığa
intikal ettirilecektir.
ç) İhale
komisyonları, gerektiğinde basın ve yayın
organlarının satış işlemlerini izlemesi de dahil
olmak üzere, ihalenin rekabet ve açıklık ilkelerine
uygun şekilde yapılmasını sağlayan her türlü tedbiri
alacaktır. Onaylanan ihale kararları, kamuoyunu
bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile
ayrıca yayınlanacaktır.
d)
Hazineye ait taşınmazların satış ve devir işlemleri
ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi,
resim ve harçtan muaftır. Satışı yapılan
taşınmazlar, satış tarihini takip eden yıldan
itibaren beş yıl süre ile emlak vergisine tabi
tutulmayacaktır.
e)
İhaleden yasaklama kararı verilen kişiler, başkaları
adına ihaleye giremeyecektir.
f) Türk
vatandaşlığından kendi istekleri ile çıkmış olan
kişiler, İçişleri Bakanlığı tarafından verilmiş ve
kişinin vatandaşlık haklarından aynen yararlanmaya
devam edeceklerine dair belgeyi ibraz etmeleri
durumunda ihaleye katılabileceklerdir.
g)
Tebliğin X uncu Bölümünde bahsedilen durumların
tespit edilmesi halinde, tespit tarihinden
(sözleşmenin feshini gerektiren durumlarda
sözleşmenin feshi tarihinden) itibaren, bir ay
içerisinde (Ek-22) de yer alan formun doldurularak
Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir.
ğ) Özel
çevre koruma bölgelerinde bulunan Hazinenin özel
mülkiyetindeki taşınmazların Özel Çevre Koruma
Kurumu Başkanlığına tahsisli olup olmadığına
bakılmaksızın satışına ilişkin işlemler, Başkanlığın
görüşleri alınmak suretiyle Bakanlığımızca
yapılacaktır.
Ancak,
özel çevre koruma bölgelerinde yer almakla birlikte,
uygulama imar planları onaylanmış alandaki Hazinenin
özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışına
ilişkin işlemler, plan kararlarına uyulması şartıyla
Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığının görüşü
alınmadan sonuçlandırılacaktır.
h) 4070,
4071 ve 4072 sayılı Kanunlara göre satılan
taşınmazların satış bedeline ilişkin peşinatın
tahsil edilmesinden sonra, (Ek-19) da yer alan form
aylık olarak doldurulacak, il ve ilçe genelinde
satılan taşınmazların adedi, yüzölçümü ve satış
bedelinin toplamları ilde birleştirilmek suretiyle,
ocak ve temmuz aylarında Bakanlığa tek liste halinde
gönderilecektir.
ı) Bu
Genel Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde, 2886
sayılı Devlet İhale Kanununa, Hazine Taşınmazlarının
İdaresi Hakkında Yönetmeliğe ve sair mevzuat
hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
XVI.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL TEBLİĞLER VE GENELGELER
Aşağıdaki
genel tebliğler ve genelgeler yürürlükten
kaldırılmıştır.
1. 37 sıra
sayılı Milli Emlak Genel Tebliği.
2. 98 sıra
sayılı Milli Emlak Genel Tebliği.
3. 150
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
4. 163
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
5. 173
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
6. 180
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
7. 183
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
8. 205
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
9. 206
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
10. 221
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
11. 240
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
12. 241
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
13. 254
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
14. 268
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
15. 274
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
16. 276
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
17. 278
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
18. 285
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
19. 286
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
20. 293
sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği
21.
1994/02 sıra sayılı Genelge
22.
1995/08 sıra sayılı Genelge
23.
1995/09 sıra sayılı Genelge
24.
1996/04 sıra sayılı Genelgenin satışa ilişkin
hükümleri
25.
1997/05 sıra sayılı Genelge
26.
2003/10 sıra sayılı Genelge
27.
2004/07 sıra sayılı Genelge
28.
2005/05 sıra sayılı Genelge
29.
2007/08 sıra sayılı Genelge
30.
2007/09 sıra sayılı Genelge
Tebliğ
olunur.
Ekleri İçin
Tıklayınız |