![]() |
|||||||
Maliye
Bakanlığından: TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ KATILIM ÖNCESİ
YARDIM ARACI (IPA) ÇERÇEVE ANLAŞMASI GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO:1)
Giriş
Avrupa Birliği’nin aday ve
potansiyel aday ülkelere ilişkin mali yardım mekanizması,
Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA-Instrument for Pre-Accession
Assistance) olarak yeniden düzenlenmiş ve tek bir hukuki
çerçeve içerisine dahil edilmiştir.
Bu
kapsamda, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki mali
işbirliği çerçevesinde Avrupa Birliği’nin 2007-2013 bütçe
dönemine ilişkin mali yardımlar için 11.7.2008 tarihinde
Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasında imzalanan “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Toplulukları Komisyonu
Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) ile Temin Edilen
Yardımın Uygulanması Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyetine
Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali Yardımlarıyla İlgili
İşbirliği Kuralları Hakkında Çerçeve Anlaşma”nın (IPA
Çerçeve Anlaşması), 3.12.2008 tarih ve 5824 sayılı Kanunla1 onaylanması
uygun bulunmuş, 19.12.2008 tarih ve 2008/14450 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı2 ekinde
yayımlanmış ve 21.1.2009 tarih ve 2009/14614 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı3 ile
24.12.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
1 - Amaç
Bu Tebliğin amacı, IPA Çerçeve
Anlaşması’nın 26. maddesinde yer alan vergi istisnalarına
ilişkin hükümlerin uygulama usul ve esaslarını, aynı
maddenin 3. fıkrasının verdiği yetki kapsamında
belirlemektir.
2 - Kapsam
Bu Tebliğ; Avrupa Birliği’nin
2007-2013 bütçe döneminde IPA Çerçeve Anlaşması ve bu
Anlaşmaya dayanarak Türkiye ile Avrupa Birliği arasında
imzalanan sektörel anlaşmalar veya finansman anlaşmaları ile
IPA kapsamındaki diğer Topluluk programları çerçevesinde ve
finansmanı Avrupa Birliği veya Türkiye-Avrupa Birliği ortak
finansmanı ile karşılanan Avrupa Birliği tarafından bu
amaçla yetkilendirilmiş Sözleşme Makamları ile Avrupa
Topluluğu (AT) Yüklenicisi arasında imzalanan sözleşmeleri
kapsamaktadır.
3 - Tanımlar
3.1. Sözleşme Makamı:
Avrupa Komisyonu ile Avrupa Komisyonu
tarafından Avrupa Birliği mali yardımlarını kullandırmakla
görevlendirilen ve Avrupa Topluluğu (AT) yüklenicisi ile AT
sözleşmesini imzalayan kurum veya kuruluşlardır.
3.2. Finansman
Anlaşması: IPA kapsamındaki bileşenler çerçevesinde,
herhangi bir mali yardım programı veya projesine ilişkin
olarak Avrupa Birliği katkısını onaylayan ve Avrupa
Komisyonu ile Türkiye arasında imzalanan yıllık veya birden
çok yılı kapsayan anlaşmalardır.
3.3. Sektörel
Anlaşma: Avrupa Komisyonu ve Türkiye arasında imzalanan
IPA Çerçeve Anlaşması veya finansman anlaşmalarında yer
almayan hükümleri düzenleyen belirli bir IPA bileşeni için
yapılan anlaşmalardır.
3.4. Avrupa
Topluluğu (AT) Yüklenicisi: AT Sözleşmesi kapsamında mal
tedarik eden ve/veya hizmet sunan ve/veya iş yapan ve/veya
hibe sözleşmesini yürüten gerçek veya tüzel kişidir. Ayrıca,
AT Yüklenicisi, bir konsorsiyum veya ortak teşebbüsteki
ortakları, yüklenicileri ve yerleşik eşleştirme danışmanları
olarak bilinen katılım öncesi danışmanları da kapsamaktadır.
3.5. Avrupa
Topluluğu (AT) Sözleşmesi: Avrupa Topluluğu veya Türkiye
veya hibe yararlanıcısı tarafından imzalanan ve bir
faaliyetin, muhtemel ortak finansmanını da içerecek şekilde,
IPA çerçevesinde finanse edilmesini sağlayan ve yasal olarak
bağlayıcılığı olan herhangi bir belgedir.
3.6. Tedarikçi:
AT Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisine mal tedarik eden
ve/veya hizmet sunan ve/veya iş yapan gerçek ya da tüzel
kişilerdir. AT Yüklenicisi ile bir AT Sözleşmesi
kapsamındaki mal, hizmet veya işleri temin etmek amacıyla
tedarik sözleşmesi imzalayan gerçek veya tüzel kişilerin,
tedarik sözleşmelerinde kendilerini farklı sıfatlarla
nitelendirmeleri bunların “Tedarikçi” vasfını değiştirmez.
3.7. Tedarik
Sözleşmesi: AT Yüklenicisi ile Tedarikçi arasında AT
Sözleşmesi kapsamındaki mal, hizmet ve işlerin tedariki
amacıyla imzalanan sözleşmelerdir.
3.8. Hibe
Yararlanıcısı: AT Sözleşmesi kapsamında nihai olarak
hibeden yararlanan gerçek veya tüzel kişilerdir.
3.9. Hibe
Yararlanıcısı Konumunda Olan AT Yüklenicisi: AT
Sözleşmesi kapsamında mal tedarik eden ve/veya hizmet sunan
ve/veya iş yapan ve/veya hibe sözleşmesini yürüten aynı
zamanda da hibeden doğrudan yararlanan gerçek veya tüzel
kişidir.
4 - IPA Çerçeve Anlaşması Kapsamındaki
Vergi İstisnaları ve Uygulaması
4.1. Vergi İstisnasına İlişkin
Genel Kural
IPA Çerçeve Anlaşması’nın
“Vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ve yükleri ve/veya eş
etkili vergilere ilişkin kurallar” başlıklı 26. maddesinin
ilk fıkrasında; “Sektörel Anlaşma ya da bir Finansman
Anlaşmasında başka bir şekilde belirtilmedikçe vergiler,
gümrük ve ithalat vergi ve yükleri ve/veya eş etkiye sahip
vergiler, Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında finanse
edilmeyecektir. Bu muafiyet, Türkiye Cumhuriyeti tarafından
sağlanan ortak finansmanı da kapsamaktadır” denilmektedir.
Buna göre, Avrupa Birliği veya
Türkiye ile Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen
sözleşmelerin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek
vergiler, gümrük ve ithalat vergi ve yükleri ve/veya eş
etkiye sahip vergiler, IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26.
maddesinde yer alan hükümlere göre mali yardımlardan finanse
edilmeyecektir.
4.2. İthalat İşlemlerinde Vergi
İstisnası ve Uygulaması
4.2.1. Anlaşma Hükümleri
IPA
Çerçeve Anlaşması’nın “Programların uygulanması ve
sözleşmelerin yerine getirilmesi için kolaylıklar
sağlanması” başlıklı 25/1-e maddesinde; “Katılım Öncesi
Yardım Aracı kapsamında gerçekleştirilen ithalatların,
vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ve/veya eş etkili
diğer vergilerden muaf tutulmaları”
hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca, aynı Anlaşmanın 26-2/a
maddesinde; “AT yüklenicileri tarafından yapılan tüm
ithalatın, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, Katma
Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi veya herhangi
bir diğer benzeri vergi, harç veya ücrete tabi olmaksızın
Türkiye Cumhuriyeti'ne girmesine izin verilir. Bu muafiyet,
sadece AT sözleşmesi kapsamında AT yüklenicisi tarafından
tedarik edilen mallar ve/veya verilen hizmetler ve/veya
yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata
uygulanacaktır. Türkiye Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen
vergi, gümrük vergisi veya harçlar ile ilgili herhangi bir
uyuşmazlık veya gecikmeye bakılmaksızın, sözleşme
hükümlerinde belirlendiği üzere ve sözleşmenin normal olarak
uygulanması için gerektiği gibi hemen kullanılmak üzere AT
yüklenicisine teslimi için giriş noktasından serbest
bırakılmasını sağlayacaktır” denilmektedir.
Söz konusu maddenin 2/f
maddesinde ise; “Hizmet ve/veya iş ve/veya hibe sözleşmeleri
ve/veya eşleştirme sözleşmelerinde veya anlaşmalarında
belirtilen görevleri yerine getirmek üzere yerel olarak
istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişiler (ve onların
birinci derecedeki aile üyeleri) tarafından kişisel
kullanımlarına yönelik olarak ithal edilen şahsi eşyalar ve
ev eşyaları, sözleşmenin sona ermesinden sonra Türkiye
Cumhuriyeti'nde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak
yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke içinde elden
çıkarılmaları kaydıyla gümrük vergileri, ithalat vergileri,
vergiler, yükler ve/veya eş etkiye sahip diğer vergilerden
muaf tutulacaktır” hükmüne yer verilmiştir.
4.2.2. İstisnanın
Uygulaması
IPA Çerçeve Anlaşması’nın
25/1-e ve 26/2-a maddelerine göre, AT Yüklenicisi tarafından
AT Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemleri, gümrük
veya ithalat vergileri, harçları, Katma Değer Vergisi (KDV),
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve diğer benzeri vergi ve
harçlardan istisnadır. Bu istisna, sadece AT Sözleşmesi
kapsamında AT Yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar
ve/veya verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin
olarak yapılan ithalata uygulanacaktır.
AT Yüklenicisi tarafından ithal
edilecek mallara ilişkin bilgileri içeren İthal Edilecek
Mallar Listesi’nin düzenlenmesi (EK-1/a) ve düzenlenen bu
listedeki malların AT Sözleşmesi kapsamında olduğunun hibe
yararlanıcısına onaylatılması ve bu liste ile birlikte vergi
idaresi tarafından kendisine verilen KDV İstisna
Sertifikası’nın örneğinin ilgili Gümrük İdaresine ibraz
edilmesi halinde, söz konusu listede yer alan mallar, gümrük
veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri
vergi ve harçlardan istisna olarak ithal edilebilecektir.
AT Yüklenicisinin aynı zamanda
hibe yararlanıcısı olması halinde İthal Edilecek Mallar
Listesi’nin Sözleşme Makamı tarafından onaylanması
gerekmektedir. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye
sınırları dışında olduğu durumda söz konusu İthal Edilecek
Mallar Listesi’nin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi)
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Yukarıda (b) bendinde yer alan
gerçek veya tüzel kişi AT Yüklenicileri, yukarıda belirtilen
belgelere ek olarak bu Tebliğ eki Taahhütnameyi de (EK-1/b)
Gümrük İdaresine ibraz edeceklerdir.
AT Sözleşmesi kapsamındaki
ithalatın vergisiz gerçekleşebilmesi için ilgili Gümrük
İdaresi tarafından düzenlenecek makbuzda, AT Sözleşmesine ve
IPA Çerçeve Anlaşması’na atıf yapılarak gümrük veya ithalat
vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve
harçlar hesaplanmayacak ve Gümrük İdaresi AT Yüklenicisinin
ibraz etmiş olduğu İthal Edilecek Mallar Listesi ile KDV
İstisna Sertifikası’nın birer örneğini muhafaza edecektir.
4.2.3. İthalat
İstisnası ile ilgili Özellikli Durumlar
AT Sözleşmesi kapsamında AT
Yüklenicisi tarafından yapılan ithalatın, sözleşme süresinin
sona ermesine rağmen, idari işlemlerden kaynaklanan çeşitli
sebeplerle (güvenlik, sağlık vb.) tamamlanamaması halinde;
- ithal edilen malların AT
Sözleşmesi süresi içerisinde Türkiye Cumhuriyeti gümrük
sahasına girmesi ve
- AT Yüklenicisinin yukarıda
belirtilen belgeleri yine aynı sürede tamamlayarak Gümrük
İdaresine ibraz etmesi,
şartları ile, ithalatın AT
Sözleşmesinde belirtilen sürenin bitiminden sonra
gerçekleşmiş olması halinde de söz konusu mallar, gümrük
veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri
vergi ve harçlardan istisna tutularak ithal edilebilecektir.
AT Yüklenicisi tarafından AT
Sözleşmesi süresi içinde ithal edilen bir ürünün garanti
süresi içerisinde ancak AT Sözleşmesi süresinin sona
ermesinden sonra aynı model ve vasıftaki yenisi ile
değiştirilmek üzere ihraç edilerek ilave bir bedel
ödenmeksizin yenisinin tekrar ithal edilmesi durumunda, bu
ithalat, ilk ithalat gibi değerlendirilerek, ilk ithalat
işlemine ait gümrük beyannamesi ve faturaya atıf yapılmak
suretiyle, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV
ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak
gerçekleştirilecektir.
AT Sözleşmesi kapsamında
yapılan ithalatın kredili olması ya da kredi kullanımı söz
konusu olduğunda bu kredili işlem dolayısıyla bir ek
yükümlülük olarak ithalat sırasında yürürlükte mevzuat
gereğince Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi
yapılacaktır. Bu nedenle ithalat işlemleri sırasında
ödenmesi gereken KKDF’ler, IPA Çerçeve Anlaşması kapsamında
istisna değildir.
Vergi idaresi tarafından AT
Yüklenicisine verilen KDV İstisna Sertifikası’nın bir başka
gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi mümkün değildir. Bu
nedenle, AT Yüklenicinin yapacağı ithalat işlemi sırasında,
söz konusu KDV İstisna Sertifikasını ya doğrudan kendisi ya
da kendi adına iş ve işlemlerde bulunmaya yetkili olan
gerçek veya tüzel kişiler aracılığı ile kullanacaktır.
İthalat işlemi sırasında ortaya çıkan KDV, ÖTV ve diğer
benzeri vergi ve harçlara ilişkin istisnadan sadece AT
Yüklenicisi yararlanabilecektir. AT Yüklenicisi dışında
başka gerçek veya tüzel kişilerin, yapacakları ithalat
dolayısıyla söz konusu vergi istisnalarından yararlanmaları
mümkün değildir.
Ayrıca, IPA Çerçeve
Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/f bendi gereğince, AT
Sözleşmeleri kapsamında yerel olarak istihdam edilenler
dışında kalan gerçek kişiler ve onların birinci derece aile
üyeleri tarafından kişisel kullanımlarına yönelik olarak
ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, AT Sözleşmesinin
sona ermesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte
bulunan mevzuata uygun olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da
ülke içinde elden çıkarılmaları kaydıyla gümrük vergileri,
ithalat vergileri, vergiler, yükler ve/veya eş etkiye sahip
diğer vergilerden istisna tutulacaktır.
İthalat işlemi sırasında
yukarıda belirtilenlerin yanı sıra diğer hususlarda
Türkiye’de yürürlükte bulunan vergi ve gümrük mevzuatına
ilişkin usul ve esaslar geçerli olacaktır.
4.3. Katma Değer Vergisi İstisnası ve
Uygulaması
4.3.1. Anlaşma Hükmü
IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26.
maddesinin 2/b maddesinde;
“AT yüklenicileri, AT sözleşmesi
kapsamında sunulan herhangi hizmet ve/veya tedarik edilen
mal ve/veya yapılan iş için KDV’den muaf tutulacaklardır.
Bir tedarikçi tarafından AT yüklenicisine temin edilen
mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler de KDV’den
muaf tutulacaktır. Bu muafiyet sadece AT sözleşmesi
kapsamında AT yüklenicisi tarafından teslim edilen mallar
veya sunulan hizmetler veya yapılan işler ile bağlantılı
olarak temin edilen mallara veya sunulan hizmetlere veya
yapılan işlere uygulanacaktır.
Bir AT yüklenicisi veya bu
Anlaşmada öngörüldüğü şekilde muafiyete hak kazanan AT
yüklenicisine mal teslim eden ve/veya hizmet sunan veya iş
yapan herhangi bir tedarikçi, bu Anlaşmada öngörüldüğü
şekilde KDV'den muaf olarak teslim ettiği mallar veya
sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak
ödediği KDV'yi, diğer işlemleri için tahsil ettiği KDV'den
indirme hakkına sahiptir. Eğer AT yüklenicisi veya tedarikçi
bu imkânı kullanamazsa, KDV'nin iadesine ilişkin Türk
mevzuatı kapsamında istenen gerekli belgelerle birlikte
vergi idaresine yazılı talepte bulunması halinde vergi
idaresinden doğrudan KDV iadesi alabilecektir”
hükmüne yer verilmektedir.
4.3.2. İstisnanın Uygulaması
4.3.2.1. KDV İstisna
Sertifikası Başvurusu Yapılacak Makam
KDV İstisna Sertifikası almak
üzere AT Yüklenicilerinden;
a) Türkiye’de yerleşik gerçek
kişiler için ikâmetgahı, tüzel kişiler için ise iş merkezi
(kayıtlı merkez) Vergi Dairesi Başkanlığı kurulu olan
illerde (EK-2) bulunanlardan imzaladıkları AT Sözleşmesinde
kendisine ayrılan bütçe payı 1 (bir) milyon Avro’dan (1
milyon Avro dahil) az olanlar ilgili Vergi Dairesi
Başkanlığı’na (İstanbul’da yerleşik AT Yüklenicileri
İstanbul’da kurulu Büyük Mükellefler Vergi Dairesi
Başkanlığı’nın mükellefi iseler buraya, değilseler İstanbul
Vergi Dairesi Başkanlığı’na), AT Sözleşmesinde kendisine
ayrılan bütçe payı 1 (bir) milyon Avro’dan fazla olanlar ise
Gelir İdaresi Başkanlığı’na,
b) Türkiye’de yerleşik gerçek
kişiler için ikâmetgahı, tüzel kişiler için ise iş merkezi
(kayıtlı merkez) Vergi Dairesi Başkanlığı kurulu olan
illerde (EK-2) bulunmayanlar Gelir İdaresi Başkanlığı’na,
başvuracaktır.
Başvuru üzerine AT
Yüklenicisine, uygun bulunması halinde özelge verilecektir.
AT Yüklenicisi bu özelge ile birlikte bağlı olduğu veya
kendisine özelgede bildirilen Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne
başvurarak örneği bu Tebliğin ekinde (EK-3) yer alan ve AT
Sözleşmesinde yazılı süre için geçerli ve kendisine ait
bütçe tutarı ile sınırlı olmak üzere Katma Değer Vergisi
(KDV) İstisna Sertifikası’nı alabilecektir.
c) Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikamet etmeyen gerçek
kişi AT Yüklenicileri (yerleşik eşleştirme danışmanları
dâhil) ile Türkiye’de işyeri veya sabit yerleri olmayan
tüzel kişi AT Yüklenicileri Gelir İdaresi Başkanlığı’na
başvuracaklardır. Başvurunun uygun bulunması halinde AT
Yüklenicisine Gelir İdaresi Başkanlığı’nca özelge ve ekinde
Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikası verilecektir.
AT Yüklenicisi tarafından KDV
İstisna Sertifikası için yapılacak başvuru için bu Tebliğ
ile belirlenen başvuru makamlarından başka makamlara başvuru
yapılması halinde, başvuru evrakları, başvurulan makam
tarafından doğru makama ivedilikle iletilecek ve bu durum
ayrıca AT Yüklenicisine yazı ile bildirilecektir.
Gelir İdaresi Başkanlığı veya
ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı’nca AT Yüklenicisine IPA
Çerçeve Anlaşması’nda belirlenen vergi istisnalarından bu
Tebliğle belirlenen usul ve esaslar dahilinde
yararlanabileceğine dair özelge verilecektir. Bu özelge ile
AT Yüklenicisinin IPA Çerçeve Anlaşması karşısındaki hukuki
durumu ortaya konularak, söz konusu Anlaşmada yer alan her
bir vergi istisnası için AT Yüklenicisinin ayrı ayrı özelge
başvurusu yapmasına gerek kalmayacaktır.
IPA Çerçeve Anlaşması’nın
26/3-b maddesi gereğince, vergi idaresi tarafından AT
Yüklenicisine, gerekli belgelerle eksiksiz olarak müracaat
ettiği tarihten itibaren 30 gün içinde KDV İstisna
Sertifikası’nın düzenlenip verilmesi gerekmektedir.
4.3.2.1.1. Eşleştirme Sözleşmelerinde
Görevli Kısa ve Orta Dönemli Uzmanların KDV İstisnasından
Yararlanmak için Yapacağı İşlemler
Avrupa Birliği veya Avrupa
Birliği-Türkiye ortak katkısı ile finanse edilen eşleştirme
projeleri kapsamında Sözleşme Makamı ile AT Yüklenicisi olan
Yerleşik Eşleştirme Danışmanı arasında imzalanan AT
Sözleşmesinin uygulaması sırasında görev alan, Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve Türkiye’de ikamet etmeyen
kısa veya orta vadeli uzmanlar, KDV istisnasından
yararlanmak için Gelir İdaresi Başkanlığı’na talep dilekçesi
ve Yerleşik Eşleştirme Danışmanı tarafından verilen “söz
konusu uzmanların isimleri ve görev sürelerini belirtir”
yazı ile başvuracaklardır. Aynı AT Sözleşmesi kapsamında
görevli uzmanlar, her birinin dilekçede imzası olmak
kaydıyla, tek bir dilekçe ile KDV istisnası talebinde
bulunabileceklerdir.
Bu başvuru üzerine,
tedarikçilere ibraz etmeleri için, kendilerine AT Sözleşmesi
kapsamında yaptıkları mal ve hizmet alımı ile işlerin katma
değer vergisinden istisna olduğu hususunda özelge
verilecektir. Söz konusu uzmanlar, tedarikçilere bu
özelgenin örneği ve Yerleşik Eşleştirme Danışmanına Gelir
İdaresi Başkanlığı’nca verilen KDV İstisna Sertifikası’nın
da bir örneğini ibraz edeceklerdir. Yerleşik Eşleştirme
Danışmanı, söz konusu özelge ve Sertifikanın örneklerini
“aslı gibidir” şeklinde onaylayacaktır.
4.3.2.1.2. Eşleştirme Sözleşmelerinde
Görevli Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanının KDV
İstisnasından Yararlanmak için Yapacağı İşlemler
Eşleştirme sözleşmesi
kapsamında Yerleşik Eşleştirme Danışmanlarına hizmet sunan
Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanı, IPA Çerçeve
Anlaşması uygulamasında tedarikçi konumundadır. Buna göre,
Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanı Eşleştirme sözleşmesi
çerçevesinde Yerleşik Eşleştirme Danışmanına sunacağı hizmet
sırasında bu Tebliğin 4.3.3 numaralı bölümünde belirlenen
usul ve esaslara uymak zorundadır.
4.3.2.2. KDV İstisna Sertifikası
Başvurusunda İstenilen Belgeler
4.3.2.2.1. Genel Olarak
İstenilen Belgeler
a)
Başvuru talep
dilekçesi: Dilekçede, KDV İstisna Sertifikası talebi
açıkça belirtilerek AT Yüklenicisi tarafından tarih, isim ve
unvan yazılarak imzalanmalı ve dilekçeye iletişim bilgileri
(adres, telefon, faks ve e-mail) yazılmalıdır (EK-4/a-b).
b)
Sözleşme, Ekleri ve
Bütçe örneği: Sözleşme Makamı ile imzalanan sözleşmenin
ve ekinde varsa bütçesinin bir örneğinin her sayfası,
Sözleşme Makamı veya AT Yüklenicisinin gerçek kişi olması
durumunda kendisi, tüzel kişi olması durumunda kurum
yetkilisi tarafından “aslının aynıdır” şeklinde ibare
konularak ve onaylayan kişinin isim ve unvanı ile tarih
yazılarak imzalanmalıdır.
Sözleşmenin tutarı, uygulamaya
başlama ve sona erme tarihi, değişiklik yapma usulleri vb.
hususlar sözleşmede yer almayıp eklerinde yer alıyorsa;
sözleşmenin yanı sıra, bu ekler ve hibelere ilişkin olarak
yapılan başvuruda yüklenici tarafından Sözleşme Makamına
verilen başvuru belgeleri de aynı şekilde onaylanarak
başvuru belgeleri arasına eklenmelidir.
Ayrıca, eşleştirme
sözleşmelerinde, Sözleşme Makamı tarafından işe başlama
tarihini belirtir “Bildirim (notification) Belgesi”nin bir
örneği, Yerleşik Eşleştirme Danışmanı tarafından “aslının
aynıdır” şeklinde onaylanmalıdır.
AT Yüklenicisinin, konsorsiyum
üyesi olarak AT Sözleşmesine ortak olması durumunda;
- konsorsiyum lideri ile
Sözleşme Makamı arasında imzalanan sözleşme ve eklerinin,
- konsorsiyum lideri ve ortak
arasında imzalanan ortaklık veya katılım anlaşmasının ve
eklerinin,
- her bir ortağa sözleşmeden
ayrılan bütçe payını gösterir bütçe tablosunun,
Sözleşme Makamı tarafından
onaylı örneklerinin ibrazı gereklidir.
c)
Bilgi Formunun Aslı:
Bu Tebliğ eki
“Bilgi Formu” (EK-5), hem AT
Yüklenicisi hem de Sözleşme Makamı yetkilisi tarafından
imzalanmalıdır. İmza atan kişilerin adı-soyadı ve unvanı ile
imza tarihi mutlaka yer almalı, Bilgi Formu’ndaki bilgiler
ile sözleşmedeki bilgiler aynı olmalıdır. Bilgi Formu’nda
eğer elle doldurulan bölümler varsa Sözleşme Makamı’nca
mutlaka paraflanması ve mühürlenmesi gerekmektedir. Bilgi
Formunda AT Yüklenicisini ilgilendirmeyen kısımlar varsa bu
bölümlere “Yok” ibaresi yazılmalıdır.
Konsorsiyum üyesi ortak AT
Yüklenicisi tarafından yapılacak başvuruda kendi adına
düzenlenmiş ve Sözleşme Makamınca onaylanmış Bilgi Formunun
bedel bölümünde, toplam sözleşme bedelinin yanı sıra
kendisine ayrılan bütçe payı da yer almak zorundadır.
4.3.2.2.2. Avrupa Komisyonu veya
Türkiye Cumhuriyeti Sınırları Dışındaki Topluluk Ajansları
ile İmzalanan AT Sözleşmelerinde İstenilen Belgeler
Avrupa Komisyonu (Avrupa
Komisyonu Türkiye Delegasyonu hariç) veya Avrupa Komisyonu
tarafından mali yardımlar kapsamında yetkilendirilen Türkiye
sınırları dışındaki Topluluk Ajansları veya kurum ve
kuruluşlar ile doğrudan imzalanan veya imzalanan bu tür
sözleşmelere ortak olarak katılım sağlanan durumlarda KDV
İstisna Sertifikası başvurusunda aşağıdaki belgelerin ibrazı
gerekmektedir.
a)
Başvuru talep dilekçesi: Dilekçede, KDV İstisna
Sertifikası talebi açıkça belirtilerek AT Yüklenicisi
tarafından tarih, isim ve unvan yazılarak imzalanmalı ve
dilekçeye iletişim bilgileri (adres, telefon, faks ve
e-mail) yazılmalıdır (EK-4/a-b).
b)
Sözleşme ve eklerinin örneği: AT Yüklenicisi; Sözleşme
Makamı ile tek başına AT Sözleşmesi imzalamışsa, bu
sözleşmenin; konsorsiyum ortağı ise konsorsiyum lideri ile
Sözleşme Makamı arasında imzalanan AT Sözleşmesi ile
ortaklık/katılım sözleşmesinin birer örneği AT Yüklenicisi
gerçek kişi olması durumunda kendisi, tüzel kişi olması
durumunda kurum yetkilisi tarafından “aslının aynıdır”
şeklinde ibare konularak ve onaylayan kişinin isim ve unvanı
ile tarih yazılıp imzalanarak başvuru belgeleri arasına
eklenmelidir.
Sözleşmenin tutarı, uygulamaya
başlama ve sona erme tarihi, değişiklik yapma usulleri vb.
hususlar sözleşmede yer almayıp eklerinde yer alıyorsa;
sözleşmenin yanı sıra, bu ekler ve hibelere ilişkin olarak
yapılan başvuruda yüklenici tarafından Sözleşme Makamına
verilen başvuru belgeleri de aynı şekilde onaylanarak
başvuru belgeleri arasına eklenmelidir.
c)
Bilgi Formunun aslı: Bu Tebliğ eki Bilgi Formu (EK-5),
AT Yüklenicisi gerçek kişinin kendisi veya tüzel kişi
kurumun üst düzey yetkilisi (Örneğin Üniversitelerde Rektör
veya Rektör Yardımcısı) tarafından imzalanmalıdır. Bilgi
Formunda imza atan kişilerin adı-soyadı ve unvanı ile imza
tarihi mutlaka yer almalıdır. Bilgi Formunun Sözleşme Makamı
tarafından onaylanacak bölümü boş bırakılacaktır. Bilgi
Formunda AT Yüklenicisini ilgilendirmeyen kısımlar varsa bu
bölümlere “Yok” ibaresi yazılmalıdır.
d)
Bütçe örneği: AT Sözleşmesinin toplam bedelinden AT
Yüklenicisine düşen payı gösteren sözleşme eki bütçe
tabloları veya kanıtlayıcı diğer resmi belgeler, AT
Yüklenicisi gerçek kişi olması durumunda kendisi, tüzel kişi
olması durumunda kurum yetkilisi tarafından “aslının
aynıdır” şeklinde ibare konularak ve onaylayan kişinin isim
ve unvanı ile tarih yazılarak imzalanmalıdır.
4.3.2.2.3. AT Sözleşmesindeki
Değişikliklerde İstenilen Belgeler ve Yapılacak İşlemler
Herhangi bir şekilde AT
Sözleşmesinin süresinde, bedelinde, işe başlama tarihinde,
AT Yüklenicisinin ve hibe yararlanıcısının unvanında, AT
sözleşmesinin konusu ve numarasında Sözleşme Makamı
tarafından değişiklik yapılması halinde, sözleşme süresi
halen devam ediyorsa, AT Yüklenicisi, mevcut KDV İstisna
Sertifikası’nı değiştirmek için;
a) değişikliğe ilişkin talep
dilekçesi,
b) değişiklik ile ilgili
Sözleşme Makamından alınmış kanıtlayıcı belgenin, AT
Yüklenicisi gerçek kişi olması durumunda kendisi, tüzel kişi
olması durumunda kurum yetkilisi tarafından “aslının
aynıdır” şeklinde ibare konularak ve onaylayan kişinin isim
ve unvanı ile tarih yazılarak imzalanmış bir örneği,
ile ilk KDV İstisna Sertifikası
başvurusu yaptığı makama (Gelir İdaresi Başkanlığı veya
Vergi Dairesi Başkanlığı) başvurması gerekmektedir.
KDV İstisna Sertifikası
doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınmış ise, AT
yüklenicisi yapacağı başvuruda, bir önceki KDV İstisna
Sertifikası’nın aslını da istenilen belgeler arasına
ekleyecektir. AT Yüklenicisinin başvurusunun uygun bulunması
halinde, kendisine yazı ekinde yeni KDV İstisna Sertifikası
düzenlenip verilecektir.
Gelir İdaresi Başkanlığı veya
Vergi Dairesi Başkanlığı’nca ilk KDV İstisna Sertifikası
başvurusu sonrasında verilen özelge doğrultusunda KDV
İstisna Sertifikası vergi dairesi müdürlüğünden alınmış ise,
AT Yüklenicisi, sözleşmedeki değişiklik talebinin uygun
bulunması sonrasında, bir önceki Sertifika’nın aslını, vergi
dairesi müdürlüğüne teslim edecek ve değişikliğe uygun yeni
KDV İstisna Sertifikası’nı buradan alabilecektir.
AT Sözleşmesinde değişiklik
yapılması durumunda (örneğin süre uzatımları) daha önce
verilen KDV İstisna Sertifikası’nın aslı vergi idaresine
teslim edilmeden, AT Yüklenicisine yeni KDV İstisna
Sertifikası verilmeyecektir.
AT Sözleşmesinin bedelinde
meydana gelecek değişikliklerde, sözleşme bedelinin 1 (bir)
milyon Avro’yu aşması durumunda, sözleşme bedeli düzeltilmiş
KDV İstisna Sertifikası ilk sertifikayı veren makam
tarafından verilecektir.
4.3.2.3. Vergi Dairesi Başkanlığı’nca
Yapılacak İşlemler
İstenilen belgelerle birlikte
KDV İstisna Sertifikası başvurusunda bulunan AT
Yüklenicisinin başvurusu, belgelerin eksik olması durumunda
dahi kabul edilecektir. Ancak, bu eksikler AT Yüklenicisine,
başvurunun Vergi Dairesi Başkanlığı’nın resmi kayıtlarına
giriş tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yazılı olarak
bildirilecektir.
Söz konusu başvuru belgeleri
incelendikten sonra eğer başvuru uygun bulunursa, AT
Yüklenicisine bir özelge verilerek, bağlı olduğu veya tespit
edilen vergi dairesi müdürlüğüne KDV İstisna Sertifikası
almak üzere başvuru yapması gerektiği bildirilecektir.
Ayrıca eş zamanlı olarak söz konusu Sertifikayı verecek
vergi dairesi müdürlüğüne de, bu konuyla ilgili talimat
yazısı yazılacak ve ekine AT Yüklenicisine verilen özelgenin
bir örneği konulacaktır.
AT Yüklenicisi tarafından
yapılan başvurunun red olunması halinde nedenleri yazı ile
bildirilecektir.
KDV İstisna Sertifikalarını
Vergi Dairesi Başkanlığı’na başvurmak suretiyle alan AT
Yüklenicilerinin IPA Çerçeve Anlaşması ve bu Tebliğ ile
ilgili görüş talepleri doğrudan ilgili Vergi Dairesi
Başkanlıkları’nca değerlendirilecektir. Bu kapsamda verilen
özelgelerin bir örneği, özelge tarihinden itibaren 15 gün
içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış
İlişkiler Daire Başkanlığı’na resmi yazı ile
gönderilecektir.
Bu Tebliğin yayımı tarihinden
itibaren Vergi Dairesi Başkanlıkları’na yapılacak başvurular
sonrasında vergi dairesi müdürlüğünce verilen KDV İstisna
Sertifikaları’na ilişkin olarak, takvim yılının üçer aylık
dönemleri itibariyle ve söz konusu dönemleri izleyen ayın
25. günü akşamına kadar ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı
tarafından ekteki tablo doldurularak (EK-6) Gelir İdaresi
Başkanlığı’nın avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik
posta adresine gönderilecektir.
4.3.2.4. Vergi
Dairesi Müdürlüğü’nce Yapılacak İşlemler
Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan
veya Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan AT Yüklenicileri ile
ilgili talimat yazısı alan vergi dairesi müdürlüğü, AT
Yüklenicisinin başvurması halinde, dilekçe ve eki özelge
örneği dışında hiçbir belge aramaksızın “Katma Değer Vergisi
İstisna Sertifikası”nı (EK-3) özelgedeki bilgiler
doğrultusunda eksiksiz olarak düzenleyip AT Yüklenicisine
imza karşılığı teslim edecek veya posta ile gönderecektir.
KDV İstisna Sertifikası’nı
düzenlemeden önce, AT Yüklenicisinin kimliğini ve adresini
teyit ile ilgili işlemler vergi dairesi müdürlüğünce
ivedilikle sonuçlandırılacaktır.
Vergi dairesi müdürlüğü,
düzenlediği KDV İstisna Sertifikası’nın bir örneğini, AT
Yüklenicisine verilme tarihinden itibaren 15 gün içinde
kendisine talimat yazısını gönderen makama (Gelir İdaresi
Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı) gönderecektir.
AT Yüklenicisinin, sözleşmenin
süresi içinde KDV İstisna Sertifikası almak üzere
başvurmaması halinde, bu durum yazı ile sözleşme süresinin
sona ermesinden itibaren 15 gün içinde kendisine talimat
yazısını gönderen makama bildirilecektir. Ancak, AT
Sözleşmesinin süresinin sona ermesinden sonra AT
Yüklenicisinin vergi dairesi müdürlüğüne başvuru yapması
durumunda, süre sona erdiği için KDV İstisna Sertifikası
düzenlenmeyip, AT Sözleşmesi süresi ile sınırlı olmak üzere
varsa yüklenilen KDV’lerin iadesinin bu Tebliğde belirlenen
usul ve esaslar dahilinde talep edilebileceğine dair AT
Yüklenicisine yazı verilecektir.
4.3.3. KDV İstisna Sertifikasının
Kullanılması
4.3.3.1.
2.000 TL’nin Üstündeki
Alımlarda
AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında, temin edeceği mal,
hizmet ve işler için tedarikçinin düzenlediği fatura bedeli
(KDV Hariç) 2.000 TL’nin üstünde ise; öncelikle tedarikçi
ile “tedarik sözleşmesi” yapacaktır. Söz konusu tedarik
sözleşmesinin, sözleşmeye konu mal, hizmet ve işlerin AT
Sözleşmesi kapsamında olduğunun hibe yararlanıcısı
tarafından “Bu
tedarik sözleşmesi ………. tarih ve ……..…. sayılı AT
Sözleşmesine dayanılarak yapılmıştır” şeklinde şerh
düşülerek onaylanması halinde bu mal teslimi, hizmet ifası
ve işlere KDV uygulanmayacaktır.
AT Yüklenicisinin aynı zamanda
hibe yararlanıcısı konumunda olduğu durumlarda söz konusu
tedarik sözleşmesinin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Tedarik sözleşmesi, sözleşme
taraflarının kimliklerini, sözleşmenin konusunu, bedelini ve
dayanağı olduğu AT Sözleşmesini açıkça ihtiva etmelidir.
Tedarikçi
ancak, hibe yararlanıcısı tarafından onaylanmış AT
Yüklenicisi ile yaptığı tedarik sözleşmesinin ve AT
Yüklenicisinde yer alan KDV İstisna Sertifikası’nın
kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu tedarik
sözleşmesi ve sertifikanın birer örneğini almak ve
düzenlediği fatura ve benzeri evrakta
“5824 sayılı Kanun’la
onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26/2.
maddesi gereğince, ……….. sayılı AT Sözleşmesi kapsamında KDV
hesaplanmamıştır” şeklinde atıf yapmak suretiyle KDV
hesaplamayacaktır.
Söz konusu sertifika ile katma
değer vergisi ödemeksizin mal ve hizmet alan, iş yaptıran AT
Yüklenicisi; unvanını, vergi kimlik numarasını, katma değer
vergisi ödemeksizin almış olduğu mal ve hizmetler ile
işlerin türünü, tutarlarını, fatura tarihi ile numaralarını
ve mal ve hizmet satın aldığı, iş yaptırdığı mükelleflerin;
unvanlarını, vergi kimlik numaralarını gösteren tabloyu
(EK-7) doldurarak takvim yılının üçer aylık dönemleri
itibariyle bu dönemleri izleyen ayın 25. günü akşamına kadar
KDV İstisna Sertifikası’nı aldığı makama bildirecektir.
4.3.3.2.
2.000 TL’nin Altındaki
Alımlarda
AT Yüklenicisi tarafından AT
Sözleşmesi kapsamında (KDV Hariç) 2.000 TL’nin altında
yapılacak her bir alım için, tedarikçi ile tedarik
sözleşmesi yapmak ve hibe yararlanıcısına onaylatmak şartı
aranmaksızın, KDV İstisna Sertifikası’nın örneğinin ibrazı
ile KDV istisnası kendiliğinden uygulanır.
Bu
kapsamda, AT yüklenicisi, takvim yılının üçer aylık
dönemleri itibariyle ve izleyen ayın 25. günü akşamına
kadar, KDV istisnasından yararlanarak yapmış olduğu
harcamalarla ilgili olarak
bildirim tablosunu (EK-8) hazırlayarak hibe yararlanıcısına,
“Bu tabloda yer alan harcamalar, …... sayılı AT sözleşmesi
kapsamında yapılmıştır” şeklinde şerh düşülerek
onaylattırmak suretiyle, KDV İstisna Sertifikası’nı alındığı
makama bildirecektir.
AT Yüklenicisinin aynı zamanda
hibe yararlanıcısı konumunda olduğu durumlarda söz konusu
tablonun;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Bu
kapsamda KDV’siz mal teslimi, hizmet ifası veya iş yapan
tedarikçi, kendilerine ibraz edilen sertifikanın bir
örneğini alarak muhafaza edecek ve düzenleyeceği fatura ve
benzeri evrakta “5824
sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve
Anlaşması’nın 26/2. maddesi gereğince, ……….. sayılı AT
Sözleşmesi kapsamında KDV hesaplanmamıştır” şeklinde
atıf yapmak suretiyle KDV hesaplamayacaktır.
4.3.4. Katma Değer Vergisi İadesi
4.3.4.1. KDV Mükellefi AT
Yüklenicisine KDV İadesi
4.3.4.1.1. Süresi Devam Eden AT
Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler
IPA Çerçeve Anlaşması
kapsamında bir AT Yüklenicisi veya bu Tebliğ’de öngörüldüğü
şekilde istisnaya hak kazanan bir AT Yüklenicisine mal
teslim eden ve/veya hizmet sunan ve/veya iş yapan herhangi
bir tedarikçi, bu Tebliğ’de öngörüldüğü şekilde KDV’den
istisna olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu hizmetler
veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak yüklendiği katma değer
vergisini diğer işlemleri için tahsil ettiği katma değer
vergisinden indirme hakkına sahiptir.
Bu düzenleme tam istisna
mahiyetinde olduğundan istisna kapsamına giren teslim ve
hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirim yoluyla
telafi edilememeleri halinde, AT Yüklenicisi ve/veya
tedarikçiye nakden veya mahsuben iade edilebilecektir.
Nakden veya mahsuben yapılacak iade işlemleri istisna
kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannameleri
ile birlikte verilecek iade talep dilekçesine dayanılarak
yapılacaktır.
AT Yüklenicisi tarafından
yapılacak iade başvurusunda aşağıdaki belgelerin ibrazı
gereklidir.
1) İade talep dilekçesi,
2) İndirilecek katma değer
vergisi listesi (AT Sözleşmesi kapsamında yapılan
faaliyetler ve dışındakiler için ayrı ayrı),
3) Katma Değer Vergisi İstisna
Sertifikası’nın bir örneği,
4) AT Sözleşmesi kapsamındaki
mal alım/satımı ile hizmet sunumu ve işlere ilişkin fatura
veya benzeri belgelerin aslı veya fotokopileri,
5) Yüklenilen katma değer
vergisi tablosu.
Yüklenilen KDV tablosunda, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi
Kanunu Genel Tebliği’nin4 1.1.3.1
bölümünde belirtilen bilgilere yer verilecektir.
İade için AT Yüklenicisi, kural
olarak KDV İstisna Sertifikası aldığı vergi dairesi
müdürlüğüne başvuracaktır. Doğrudan Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan KDV İstisna Sertifikası alan AT Yüklenicisi
öncelikle Gelir İdaresi Başkanlığı’na iade talebini
bildirecektir. Daha sonra Başkanlıkça kendisine yazı ile
bildirilen vergi dairesi müdürlüğüne iade için
başvuracaktır.
Tedarikçilerin AT Sözleşmesi
kapsamındaki KDV iade başvurularını yürürlükteki KDV
mevzuatı çerçevesinde bağlı oldukları vergi dairesi
müdürlüğüne yapması gerekmektedir. Fatura veya benzeri
belgedeki tutarın 2.000 TL’yi aşması durumunda tedarikçi, AT
Yüklenicisi ile yaptığı tedarik sözleşmesinin, bu Tebliğin
4.3.3.1 numaralı bölümündeki esaslar dahilinde, onaylı
örneğini ibraz etmek zorundadır.
Yıllara sari inşaat - taahhüt
işi yapan AT Yüklenicisi, bu inşaat - taahhüt işi ile ilgili
olarak yüklendiği ve ilgili dönemde verdiği KDV
beyannamesinde indiremediği katma değer vergisini, bu
Tebliğ’de belirtilen usul ve esaslar dahilinde iade
alabilecektir. Ancak 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nde belirtilen satış faturaları yerine, ilgili
vergilendirme döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş
belgeleri karşılığında Sözleşme Makamınca yapılan ödemeye
ilişkin verilen makbuzun (banka dekontu, tahsilat alındısı
vb.) yüklenilen KDV tablosuna eklenmesi yeterli olacaktır.
4.3.4.1.2. Süresi
Sona Eren AT Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler
AT Sözleşmesinin süresi sona
ermiş ise, öncelikle AT Yüklenicisi tarafından bu Tebliğin
4.3.2 numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar
doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili Vergi
Dairesi Başkanlığı’na KDV İstisna Sertifikası başvurusu
yapılacaktır. Başvurunun uygun bulunması halinde, AT
Sözleşmesinin süresinin geçmiş olması nedeniyle KDV İstisna
Sertifikası düzenlenmeyecek ancak, AT Yüklenicisine iade ile
ilgili gerekli işlemlerin yapılması için bir özelge
verilecektir. AT Yüklenicisi, bu kapsamdaki iade
başvurularında, kendisine verilen özelge örneği ile
birlikte, bu Tebliğin 4.3.4.1.1 numaralı bölümünde
belirtilen usul ve esaslara tabi olarak iade talebini
kendisine bildirilen vergi dairesi müdürlüğüne yapacaktır.
4.3.4.2. KDV
Mükellefi Olmayan AT Yüklenicisine KDV İadesi
KDV yönünden mükellefiyet kaydı
olmayan AT Yüklenicisi, IPA Çerçeve Anlaşması kapsamındaki
AT Sözleşmesi çerçevesinde tedarik ettiği mal, hizmet veya
işler nedeniyle ödediği ve Sözleşme Makamından tahsil
edemediği katma değer vergilerini aşağıdaki usul ve esaslara
uygun olarak iade alabilecektir.
4.3.4.2.1. Süresi
Devam Eden AT Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler
KDV mükellefiyeti bulunmayan AT
Yüklenicisi, yürüttüğü AT Sözleşmesi kapsamında daha önceden
KDV İstisna Sertifikası almamış ise; öncelikle bu Tebliğin
4.3.2 numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar
dahilinde KDV İstisna Sertifikası talebinde bulunarak KDV
İstisna Sertifikası’nı alması gerekmektedir.
KDV İstisna Sertifikası almak
için ilk başvurunun yapıldığı makam, AT Sözleşmesi
kapsamında yüklenilen KDV’lerin iadesinin yapılabilmesi için
AT Yüklenicisine bir özelge vererek iade başvurusunun
yapılacağı ildeki yetkili vergi dairesi müdürlüğüne (EK-9)
yönlendirecektir.
AT Yüklenicisi iade için,
özelgede belirtilen vergi dairesi müdürlüğüne, aşağıdaki
belgelerle birlikte başvuracaktır.
1) İade talep dilekçesi,
2) Sözleşme Makamı tarafından
AT sözleşmesi kapsamında yapılan harcamaya ait olduğu
onaylanmış yüklenilen KDV tablosu,
3) Mal ve hizmet alımları ile
yaptırılan işlere ilişkin fatura ve benzeri belgelerin aslı
veya onaylı örnekleri,
4) Sözleşme Makamı tarafından,
kendisine ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler
karşılığında yapılan ödemelere ilişkin makbuzların (banka
dekontu dahil) aslı veya onaylı fotokopisi,
5) Kendisine Gelir İdaresi
Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı’nca iade ile ilgili
verilen özelge örneği veya KDV İstisna Sertifikası’nın
onaylı fotokopisi,
6) Katma değer vergisinden
başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunması
halinde, bu vergi türünden dolayı borcu olup olmadığına dair
ilgili vergi dairesinden alınan yazı.
Yüklenilen KDV tablosunda, 84
Seri No’lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nin
1.1.3.1 bölümünde belirtilen bilgilere yer verilecektir.
Sözleşme Makamı, AT Yüklenicisine Avrupa Birliği fonundan
yapılan ödemenin KDV dahil olup olmadığı konusunda
yüklenilen KDV tablosuna şerh düşerek, yetkilinin ismi,
unvanı ve tarihi belirtilmek suretiyle onaylayacaktır. AT
Sözleşmesi ile ilgili olarak düzenlenmiş Yeminli Mali
Müşavir Raporu’nun bulunması halinde, Sözleşme Makamı bu
rapora dayanarak anılan tabloyu onaylayacaktır.
Bununla birlikte, Sözleşme
Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu tablonun;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan
harcamaların AT Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin
düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir Raporu’nun bir örneğinin de
eklenmesi gerekmektedir.
Aranılan belgelerin
fotokopilerinin verilmesi halinde, AT Yüklenicisi tarafından
bu fotokopilerin aslının aynısı olduğuna dair bir şerh
verilerek, varsa kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak
suretiyle onaylanması gerekir.
4.3.4.2.2. Süresi
Sona Eren AT Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler
KDV mükellefiyeti bulunmayan AT
yüklenicisinin yürüttüğü AT Sözleşmesinin süresi sona ermiş
ise, öncelikle AT Yüklenicisi tarafından bu Tebliğin 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda
Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi
Başkanlığı’na başvuru yapılacaktır. Başvurunun uygun
bulunması halinde, Sertifika düzenlenmeyecek ve iade ile
ilgili gerekli işlemlerin yapılması için AT Yüklenicisine
bir özelge verilerek yetkili vergi dairesi müdürlüğüne
yönlendirilecektir. AT Yüklenicisinin, bu kapsamdaki iade
başvurularında, kendisine verilen özelge örneği ile birlikte
bu Tebliğin 4.3.4.2.1 numaralı bölümünde belirtilen usul ve
esaslara tabi olarak iade talebi yerine getirilebilecektir.
4.3.4.3. KDV İadesi
için Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce Yapılacak İşlemler
KDV iadesi yapmakla
görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda
belirtilen belgelerle birlikte müracaat eden KDV mükellefi
olmayan AT yüklenicisine, öncelikle hiçbir vergi türünden
mükellefiyet kaydı bulunmaması halinde potansiyel bir vergi
kimlik numarası verilecektir. Eğer KDV dışında başka bir
vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi
kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir. Bu
Tebliğ eki (EK-9) ile belirlenen yetkili vergi dairesi
müdürlüğü, AT yüklenicisinin iade talebini, gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra, nakden veya mahsuben yerine
getirecektir.
KDV mükellefi olan AT
Yüklenicilerinin ve tedarikçilerin iade talepleri bağlı
oldukları vergi dairesi müdürlüğü tarafından
değerlendirilecektir.
Nakden veya mahsuben iade
talepleri, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nin mal ihracından doğan katma değer vergisinin
iadesindeki esaslar çerçevesinde azami 10 gün içerisinde
sonuçlandırılacaktır. İade işlemleri sırasında 84 Seri No’lu
Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “Özel Esaslar”
bölümündeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, bu Tebliğin
4.3.4.1.1 ve 4.3.4.2.1. numaralı bölümlerinde belirtilen
belgeler dışında herhangi bir belge istenilmeyecektir.
İade için Yeminli Mali Müşavir
Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda mal ihracı için
öngörülen limitler geçerli olacaktır. AT Sözleşmesinde yer
alan bedeli aşan harcamalara ait KDV ile AT Yüklenicisi
tarafından AT Sözleşmesi kapsamında ödenen ve Sözleşme
Makamından tahsil edilen KDV, AT Yüklenicisine iade
edilemez.
Vergi
Dairesi Müdürlüğü, IPA Çerçeve Anlaşma kapsamında AT
Yüklenicileri ve tedarikçilere yaptığı KDV iadelerine
ilişkin olarak hazırlanacak listeyi
(EK-13) takvim yılının üçer
aylık dönemleri itibari ile ve bu dönemleri takip eden ayın
15. günü akşamına kadar Gelir İdaresi Başkanlığı’na
göndermekle yükümlüdür.
4.3.5. KDV Açısından
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler ile İlgili Hususlar
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında teslim edeceği mallar veya sunacağı hizmetler
veya yapacağı işler ile bağlantılı olarak temin edeceği
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetleri, ancak söz konusu
kıymetlerin sadece AT Sözleşmesi kapsamında kullanılan
kıymetler olması ve bu kıymetlerin AT Sözleşmesinin sona
ermesi ile hibe yararlanıcısına bedelsiz tesliminin
öngörülmesi halinde, yukarıda yer alan esaslara göre KDV’siz
olarak temin edebilme imkânına sahiptir. Bu durumda AT
Yüklenicisinin tedarikçi ile yapacağı ve hibe yararlanıcısı
tarafından onaylanacak tedarik sözleşmesinde, bu kıymetin AT
Sözleşmesi sonunda hibe yararlanıcısına bedelsiz devir
olunacağı açıkça belirtilecektir.
Hibe yararlanıcısının aynı
zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu tedarik
sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır.
Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları
dışında olduğu durumda söz konusu listenin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Tedarikçi, AT Yüklenicisi ile
yapmış olduğu tedarik sözleşmesinin hibe yararlanıcısı
tarafından, hibe yararlanıcısı ile AT Yüklenicisinin aynı
olması durumunda ise Sözleşme Makamı veya yukarıda
belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir örneğini almak
suretiyle düzenlediği fatura ve benzeri evrakta AT
Sözleşmesine “5824 sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunan
IPA Çerçeve Anlaşması ve …… sayılı AT Sözleşmesi gereğince
KDV hesaplanmamıştır” şeklinde şerh düşerek KDV
hesaplamayacaktır.
Amortismana Tabi İktisadi
Kıymetlerin AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde
de kullanılacak olması halinde, AT Yüklenicisi söz konusu
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetleri başlangıçta KDV ödemek
suretiyle satın alacak ve yüklenilen KDV’yi diğer vergiye
tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirim konusu
yapacaktır. AT Sözleşmesinin sona ermesi ile, ödenen
KDV’nin, bu kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında kullanılma
süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman süresi
oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin 4.3.4 numaralı
bölümünde yer alan esaslara göre iade talep edecektir. Bu
durumda AT Yüklenicisi, tedarik sözleşmesini hibe
yararlanıcısına onaylattırırken, hibe yararlanıcısının bu
kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre
kullanılacağına dair bir şerh koymasını sağlayacaktır.
4.4. Özel Tüketim Vergisi İstisnası ve
Uygulaması
4.4.1. Anlaşma Hükmü
IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26.
maddesinin 2/d maddesinde; “AT yüklenicilerinin harcamaları
Özel Tüketim Vergisinden muaf tutulacaktır. Bu muafiyet
yalnızca, AT sözleşmesi kapsamında AT yüklenicisi tarafından
tedarik edilen mallar ve/veya sunulan hizmetler ve/veya
yapılan işler ile bağlantılı harcamalara uygulanacaktır”
denilmektedir.
4.4.2. İstisnanın
Uygulaması
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında ÖTV’ye tabi bir mal almak istediğinde öncelikle
KDV İstisna Sertifikası başvurusunu bu Tebliğin 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar dahilinde
yapmış olmak zorundadır.
4.4.2.1. ÖTV
Mükellefi Olmayanlardan Yapılan Alımlarda
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında ÖTV mükellefi olmayan tedarikçiden temin edeceği
özel tüketim vergisine tabi mallar için başlangıçta ÖTV
ödeyerek alış yapacaktır.
AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren
takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle bu kapsamda
satın aldığı malları, liste (EK-10) halinde hazırlayarak,
“Bu listede yer alan
ürünler ………….. sayılı AT Sözleşmesi kapsamındadır”
şeklinde şerh düşülerek hibe yararlanıcısına onaylattıracak
ve iade için istenilen belgeler arasına ekleyecektir.
Hibe yararlanıcısının aynı
zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda söz konusu Onaylı
ÖTV İçeren Mal Alım Listesi, Sözleşme Makamı tarafından AT
Sözleşmesi ile ilgili olarak düzenlenmiş Yeminli Mali
Müşavir Raporu’na dayanılarak onaylanacaktır.
Bununla birlikte, Sözleşme
Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan
harcamaların AT Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin
düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir Raporu’nun bir örneğinin de
eklenmesi gerekmektedir.
AT Yüklenicisi tarafından
istisna olmasına rağmen ödenen ÖTV’ler, bu Tebliğ’in 4.4.3
numaralı bölümdeki yer alan usul ve esaslar çerçevesinde
iade alınabilecektir.
4.4.2.2. ÖTV
Mükellefi Olanlardan Yapılan Alımlarda
AT Sözleşmesi kapsamında AT
Yüklenicisi tarafından ÖTV mükellefi olanlardan temin
edilecek malların ise tedarikçi ile tedarik sözleşmesi
yapılması ve bu sözleşme konusu malların AT Sözleşmesi
kapsamında olduğunun hibe yararlanıcısı tarafından
onaylanması halinde ÖTV ödenmeksizin tedarik edilmesi
mümkündür. ÖTV mükelleflerinden alımlarda yapılacak tedarik
sözleşmeleri için herhangi bir limit bulunmamaktadır.
Hibe yararlanıcısının aynı
zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu tedarik
sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır.
Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları
dışında olduğu durumda söz konusu sözleşmenin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Tedarikçi, ancak, AT Yüklenicisi ile yapmış olduğu tedarik
sözleşmesinin yukarıdaki usullerde onaylanmış halinin
kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu tedarik
sözleşmesinin bir örneğini almak suretiyle düzenlediği
fatura ve benzeri evrakta
“5824 sayılı Kanun’la
onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve Anlaşması ve …… sayılı
AT Sözleşmesi gereğince ÖTV hesaplanmamıştır” şeklinde
şerh düşerek ÖTV hesaplamayacaktır.
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında ÖTV mükellefinden ÖTV ödeyerek yaptığı alımlar
için ÖTV içeren mal alım listesini (EK-10) bu Tebliğin
4.4.2.1 numaralı bölümünde belirlenen şekilde onaylatarak ve
iade için istenilen belgeler arasına ekleyecektir.
4.4.3. AT Yüklenicisi Tarafından
Ödenen Özel Tüketim Vergisinin İadesi
4.4.3.1. KDV İstisna
Sertifikası Almış AT Yüklenicisine ÖTV İadesi
Daha önce AT Sözleşmesi
kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile işlerin katma değer
vergisinden istisna tutulması için Katma Değer Vergisi
İstisna Sertifikası almış bulunan AT Yüklenicisi, AT
Sözleşmesi kapsamındaki harcamaları dolayısıyla ödediği özel
tüketim vergilerini bu Tebliğin 4.4.3.3 numaralı bölümünde
belirtilen belgelerle birlikte, gerçek kişi için ikâmetgahı,
tüzel kişi için ise iş merkezinin (kayıtlı merkez) bulunduğu
ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi
müdürlüğüne başvurarak iade alabilecektir. Doğrudan Gelir
İdaresi Başkanlığı’nca KDV İstisna Sertifikası’nın verildiği
durumlarda ise, AT Yüklenicisi iade talebini, bu Tebliğ eki
listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüklerinden
herhangi birine yapabilecektir.
4.4.3.2. KDV İstisna
Sertifikası Almamış AT Yüklenicisine ÖTV İadesi
Daha önceden KDV İstisna
Sertifikası almamış olan AT Yüklenicisi, öncelikle, Sözleşme
Makamı ile imzaladığı sözleşmenin; IPA Çerçeve Anlaşması
kapsamında AT Sözleşmesi olduğunu ve kendisinin de AT
Yüklenicisi olduğunu teyit etmek zorundadır. Bunun için AT
Yüklenicisinin, bu Tebliğ’in 4.3.2.2 numaralı bölümünde
belirtilen belgelerle birlikte öncelikle bu Tebliğ’in 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen makamlara müracaatı
gerekmektedir. AT Yüklenicisine, müracaatının uygun
bulunması halinde, vergi idaresi tarafından bir özelge
verilecektir.
AT Yüklenicisi, verilen özelge
ve bu Tebliğ’in 4.4.3.3 numaralı bölümünde belirtilen diğer
belgelerle birlikte, iş ya da ikametgah adreslerinin
bulunduğu ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi
müdürlüğüne başvurarak iade alabileceklerdir. İş ya da
ikametgâh adresleri Türkiye’de bulunmayan AT Yüklenicileri
ise, iade talepleri için ekli listede (EK-9) isimleri
belirtilen vergi dairesi müdürlüklerinden herhangi birine
başvurabileceklerdir.
4.4.3.3. ÖTV İadesi
İçin İstenilen Belgeler
AT Yüklenicileri;
1) İade talep dilekçesi,
2) Gelir İdaresi Başkanlığı
veya Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan özelgenin veya KDV
İstisna Sertifikası’nın bir örneği,
3) Onaylı ÖTV İçeren Mal Alım
Listesi (EK-10),
4) ÖTV içeren mal alımlarına
ilişkin fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı
fotokopileri,
5) ÖTV içeren mal alımları
içerisinde yer alan kendileri tarafından hesaplanmış iade
edilecek ÖTV listesi,
ile birlikte vergi dairesine
iade için başvuracaklardır.
Aranılan belgelerin
fotokopilerinin verilmesi halinde, AT Yüklenicisi tarafından
bu fotokopilerin aslının aynısı olduğuna dair bir şerh
verilerek, varsa kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak
suretiyle onaylanması gerekir.
Sözleşme süresi devam eden AT
Yüklenicisi, ÖTV iade talebini, AT Sözleşmesinin başlangıç
tarihinden itibaren takvim yılının üçer aylık dönemleri
itibariyle yapacaktır. Sözleşme süresi sona eren AT
Yüklenicisi, ÖTV iade talebini sözleşmenin tamamlandığı
tarihten itibaren yapabilecektir.
4.4.3.4. ÖTV İadesi
için Vergi Dairesi Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler
ÖTV iadesi yapmakla
görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda
belirtilen belgelerle birlikte kendisine müracaat eden AT
Yüklenicisine, öncelikle hiçbir vergi türünden mükellefiyet
kaydı bulunmaması halinde, potansiyel bir vergi kimlik
numarası verilecektir. Eğer herhangi bir vergi türünden
mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik
numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir.
Vergi dairesi müdürlüğü gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra iade talebini nakden veya
mahsuben yerine getirecektir. Bu incelemede, ÖTV içeren mal
alımlarına ilişkin fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen
malların ÖTV Kanunu’na ekli listelerde yer alan mallar
olduğu ve mal alım bedeli içindeki ÖTV tutarının doğruluğu
tespit edilecektir. Bu tespitin; maktu vergi uygulanan (I)
sayılı listedeki mallar ile (III) sayılı listedeki alkollü
içkiler ve tütün mamulleri için miktar üzerinden maktu tutar
olarak hesaplanması mümkündür. Ancak verginin, ithalatta
veya üreticinin teslimindeki matrah üzerinden tabi olduğu
orana göre nispi olarak hesaplandığı (II) ve (IV) sayılı
listedeki mallar ile (III) sayılı listedeki malların nispi
vergi tutarları, gerekirse bu safhalar için vergi incelemesi
yapılmak suretiyle tespit edilebilecektir. Bu şekilde
hesaplanan ÖTV tutarlarının, ithalatta gümrük idaresine,
yurt içinde ise mükellefleri tarafından vergi dairesine
beyan edilip ödendiğinin de tespiti gerekmektedir. Bu
inceleme veya tespitin yeminli mali müşavirlerce
düzenlenecek rapor ile de ispatı mümkün bulunmaktadır.
Nakden veya mahsuben yapılacak
ÖTV iadeleri, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nin mal ihracından doğan katma değer vergisinin
iadesindeki esaslar çerçevesinde işlem görecektir. İade için
Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda
da mal ihracı için öngörülen limitler geçerli olacaktır. AT
Yüklenicisinin, bu Tebliğin 4.4.3.3 numaralı bölümünde
belirtilen belgelerin dışında belge ibraz etmelerine gerek
bulunmamaktadır.
İade başvurusu sırasında bu
Tebliğin 4.4.3.3. numaralı bölümünün (2) numaralı fıkrasında
AT Yüklenicisinden istenilen Gelir İdaresi Başkanlığı veya
Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan özelgenin veya KDV
İstisna Sertifikası’nın örneği, aslı görülmek suretiyle
Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği personel
tarafından tasdik edilecektir.
Vergi
Dairesi Müdürlüğü, IPA Çerçeve Anlaşma kapsamında AT
Yüklenicileri ve tedarikçilere yaptığı ÖTV iadelerine
ilişkin olarak hazırlanacak listeyi
(EK-14) takvim yılının üçer
aylık dönemleri itibari ile ve bu dönemleri takip eden ayın
15. günü akşamına kadar Gelir İdaresi Başkanlığı’na
göndermekle yükümlüdür.
4.4.4. ÖTV Açısından
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler ile İlgili Hususlar
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında ÖTV mükelleflerinden temin edeceği Amortismana
Tabi İktisadi Kıymetler için, ancak söz konusu kıymetlerin
sadece AT Sözleşmesi kapsamında kullanılacak kıymetler
olması ve bu kıymetlerin AT Sözleşmesi sonunda hibe
yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması halinde,
bu kıymetleri başlangıçta ÖTV ödemeksizin alabilecektir.
Bunun için tedarikçi ile tedarik sözleşmesi yapan AT
Yüklenicisi, söz konusu tedarik sözleşmesinde bu malların AT
Yüklenicisinin taraf olduğu AT Sözleşmesi kapsamında
olduğunu ve AT Sözleşmesinin sona ermesi ile AT Yüklenicisi
tarafından hibe yararlanıcısına bedelsiz olarak devir
edileceğini de hibe yararlanıcısına onaylattıracaktır.
Hibe yararlanıcısının aynı
zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu tedarik
sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır.
Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları
dışında olduğu durumda söz konusu listenin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
Tedarikçi, AT Yüklenicisi ile
yapmış olduğu tedarik sözleşmesinin hibe yararlanıcısı
tarafından, hibe yararlanıcısı ile AT Yüklenicisinin aynı
olması durumunda ise Sözleşme Makamı veya yukarıda
belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir örneğini almak
suretiyle düzenlediği fatura ve benzeri evrakta, AT
Sözleşmesine “5824 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan
IPA Çerçeve Anlaşması ve …… sayılı AT Sözleşmesi gereğince
ÖTV hesaplanmamıştır” şeklinde şerh düşerek ÖTV
hesaplamayacaktır.
Amortismana Tabi İktisadi
Kıymetlerin AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde
de kullanılacak olması halinde, AT Yüklenicisi söz konusu
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetleri başlangıçta ÖTV ödemek
suretiyle satın alacaktır. AT Sözleşmesinin sona ermesi ile,
ödenen ÖTV’nin, bu kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında
kullanılma süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman
süresi oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin 4.4.3
numaralı bölümünde yer alan esaslara göre iade talep
edecektir. Bu durumda AT Yüklenicisi, tedarik sözleşmesini
hibe yararlanıcısına onaylattırırken, hibe yararlanıcısının
bu kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre
kullanılacağına dair bir şerh koymasını sağlayacaktır.
4.4.5. ÖTV İstisnasından
Yararlanılarak İlk İktisabı Yapılan Araçların Üçüncü
Kişilere Devrinde ÖTV Uygulaması
ÖTV Kanunu’nun 15/2-a maddesi,
(II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan,
veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna
uygulananların, istisnadan yararlananlar dışındakilerce
iktisabında, ilk iktisaptaki matrah esas alınarak, adına
kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde
geçerli olan oran üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağını hükme
bağlamıştır. Bu hüküm uyarınca, ÖTV istisnasından
yararlanılarak ilk iktisabı yapılan kayıt ve tescile tabi
taşıt araçlarının, istisnadan yararlanan hibe
yararlanıcısına devri ile veraset yoluyla intikalleri hariç
olmak üzere, üçüncü kişiler tarafından iktisabında, söz
konusu araçları adına kayıt ve tescil ettirecek olan üçüncü
kişiler tarafından Kanun’un 15/2-a maddesi kapsamında ÖTV
beyanında bulunulmak suretiyle ÖTV tarhiyatı yapılacaktır.
Söz konusu aracın AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka
işlerde de kullanılacak olması nedeniyle başlangıçta ÖTV
ödemek suretiyle satın alınmış, ancak daha sonra sözleşme
kapsamında kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan ÖTV
tutarı iade edilmiş olması halinde, iade edilen tutarın
üçüncü kişiler tarafından beyan edilip ödenmesi
gerekmektedir.
4.5. Gelir ve Kurumlar Vergisi
İstisnası ve Uygulaması
4.5.1. Anlaşma Hükmü
IPA Çerçeve Anlaşmasının 26.
maddesinin 2/c maddesinde;
“Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye'de
ikamet etmeyen gerçek kişiler tarafından, Yararlanıcının
ortak finansman katkısı ve Topluluk tarafından finansmanı
sağlanan hizmet ve/veya iş ve/veya hibe ve/veya eşleştirme
sözleşmelerinin ifasından elde edilen gelirler Türkiye'de
gelir vergisine tabi tutulmaz.
Tüzel kişiler de, Türkiye'de iş
yeri veya sabit yerleri olmaması kaydıyla, yukarıdaki aynı
hükme tabi olacaklardır.
AT sözleşmelerinden kaynaklanan
kâr ve/veya gelir, bu kâr ve/veya geliri elde eden gerçek
ve/veya tüzel kişilerin Yararlanıcı tarafından onaylanan ve
bu kişilere uygulanabilir çifte vergilendirme anlaşmalarının
hükümleri uyarınca, Türkiye'de iş yeri veya sabit yerleri
var ise, Türkiye'nin vergi sistemine göre vergiye tabi
tutulacaktır.”
hükmü yer almaktadır.
4.5.2. İstisnanın
Uygulanması
IPA Çerçeve Anlaşması’na göre,
Avrupa Birliği veya Avrupa Birliği ve Türkiye ortak katkısı
ile finanse edilen AT Sözleşmelerinin yürütülmesi
çerçevesinde bu sözleşmelerde görev alan ve Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve Türkiye’de ikamet etmeyen
gerçek kişi AT Yüklenicilerinin bu sözleşmelerden elde
ettiği gelirler, gelir vergisine tabi değildir.
Aynı zamanda bu sözleşmeler
kapsamında bir AT Yüklenicisine bağlı olarak hizmet ifa eden
ve ücreti AT Sözleşmesi bütçesinden ödenen Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve Türkiye’de ikamet etmeyen
gerçek kişilerin de elde ettikleri gelirler, gelir vergisine
tabi değildir.
AT Sözleşmesini yürüten tüzel
kişi AT Yüklenicilerinin Türkiye'de iş yeri veya sabit
yerleri olmaması kaydıyla, AT Sözleşmesinin yürütülmesinden
dolayı elde ettikleri kurum kazancı, kurumlar vergisine tabi
değildir.
Bununla birlikte, AT
Sözleşmelerinden kaynaklanan kâr ve/veya gelir, bu kâr
ve/veya geliri elde eden gerçek ve/veya tüzel kişilerin,
Türkiye tarafından onaylanan ve bu kişilere uygulanabilir
çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının hükümleri
uyarınca, Türkiye'de iş yeri veya sabit yerlerinin bulunması
halinde, Türk vergi mevzuatı uyarınca vergiye tabi
tutulacaktır.
Buna göre, AT Sözleşmesi
kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan veya
Türkiye’de mukim olan gerçek kişiler ile Türkiye’de iş yeri
veya sabit yerleri olması kaydıyla tüzel kişilere AT
Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek
üzere hibe şeklinde sağlanan tutarlar, ticari kazanç
kapsamında gelir olarak kabul edilerek gelir vergisine;
kurumlar vergisi mükellefleri için de ticari kazancın bir
unsuru olarak kurum kazancına dahil edilerek kurumlar
vergisine tabi olacaktır.
4.6. Veraset ve İntikal Vergisi
İstisnası ve Uygulaması
4.6.1. Anlaşma Hükmü
IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26/2-e maddesinde;
“Katılım Öncesi Yardım Aracı
kapsamındaki proje ve/veya sözleşme ve/veya faaliyetlerden
faydalananlar, Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında ne
şekilde olduğuna bakılmaksızın kendilerine transfer edilen
mal ve/veya hak ve/veya sağlanan olanaklar ve/veya fonlar
ile ilgili olarak doğan ‘Veraset ve İntikal Vergisi’nden
muaf olacaklardır”
hükmü yer almaktadır.
4.6.2. İstisnanın
Uygulanması
Avrupa Birliği veya Türkiye ile
Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen AT
Sözleşmesi ile ilgili olarak herhangi bir şekilde
karşılıksız olarak kendilerine transfer edilen mal ve/veya
hak ve/veya sağlanan olanaklar ve/veya sağlanan fonlar
ilgili olarak hibe yararlanıcıları, veraset ve intikal
vergisinden veya bu vergi yerine ihdas edilecek vergiden
istisna tutulacaktır. Dolayısıyla söz konusu bu
transferlerle ilgili herhangi bir veraset veya intikal
vergisi beyanında bulunulmayacaktır.
4.7. Damga Vergisi ve Harç İstisnası
ve Uygulaması
4.7.1. Anlaşma Hükmü
IPA Çerçeve Anlaşması’nın
26/2-g maddesinde; “AT sözleşmeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nde
damga vergisine veya tescil harcına veya eş etkili diğer
herhangi bir yükümlülüğe tabi olmayacaktır. Bu muafiyet,
tedarik sözleşmeleri hariç, AT sözleşmeleri kapsamındaki
işlemler ve ilgili ödeme emirlerine de uygulanacaktır”
denilmektedir.
4.7.2. İstisnanın Uygulanması
4.7.2.1. Damga Vergisi
İstisnası Uygulaması
Avrupa Birliği veya Türkiye ile
Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme
Makamı ile AT Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğ’in
3.5 numaralı bölümünde tanımlanan AT Sözleşmesi, damga
vergisinden istisna tutulacaktır. Buna göre, Avrupa
Topluluğu veya Türkiye veya hibe yararlanıcısı tarafından
imzalanan ve bir faaliyetin, muhtemel ortak finansmanını da
içerecek şekilde, IPA çerçevesinde finanse edilmesini
sağlayan ve yasal olarak bağlayıcılığı olan her türlü belge
damga vergisinden istisna tutulacaktır. Ancak, AT
Yüklenicisi ile tedarikçi arasında düzenlenen tedarik
sözleşmesi damga vergisi istisnasından yararlanamayacaktır.
4.7.2.2. Harç
İstisnası Uygulaması
Avrupa Birliği veya Türkiye ile
Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme
Makamı ile AT Yüklenicisi arasında imzalanan AT Sözleşmesi
ve AT Sözleşmesi kapsamında yapılacak işlemler harca tabi
tutulmayacaktır. Ancak, AT Yüklenicisi ile tedarikçi
arasında düzenlenen tedarik sözleşmesi ile bu sözleşme
kapsamında yapılacak işlemler istisna kapsamında yer
almadığından, söz konusu işlemler harca tabi tutulacaktır.
4.8. Özel İletişim Vergisi İstisnası
ve Uygulaması
4.8.1. Anlaşma Hükmü
IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/i maddesinde;
“Yukarıda bahsedilen
vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ile yükler ve/veya eş
etkili vergilerden başka; aşağıda belirtilenler de muafiyet
kapsamındadır: Özel İletişim Vergisi” denilmektedir.
4.8.2. İstisnanın Uygulanması
AT Yüklenicisinin IPA Çerçeve
Anlaşması uyarınca imzalanan AT Sözleşmesi kapsamında olan
ve AT Sözleşmesi bütçesinden karşılanan özel iletişim
vergisinin konusuna giren harcamaları, AT Sözleşmesinin
süresi ile sınırlı olmak üzere, özel iletişim vergisinden
istisnadır. AT Yüklenicisi, öncelikle bu istisna kapsamına
giren harcamalara ilişkin özel iletişim vergisini
ödeyecektir. Ancak, AT Sözleşmesi kapsamında istisna olan
harcamalar dolayısıyla ödenen özel iletişim vergileri, AT
Yüklenicisine aşağıdaki usul ve esaslar dahilinde iade
edilecektir.
4.8.3. Ödenen Özel
İletişim Vergisinin İadesi
İstisna kapsamında olmasına
rağmen ödenen özel iletişim vergilerinin iadesi için, AT
Yüklenicisi, devam eden AT Sözleşmeleri için AT
Sözleşmesinin başladığı tarihten itibaren takvim yılı esas
alınarak üçer aylık dönemlerle, süresi biten AT Sözleşmeleri
için ise sürenin bittiği tarihten sonra KDV İstisnası
Sertifikası aldığı vergi dairesi müdürlüğüne, doğrudan Gelir
İdaresi Başkanlığı’nca KDV İstisna Sertifikası’nın verildiği
durumlarda ise bu Tebliğ eki listede (EK-9) yer alan vergi
dairesi müdürlüklerinden herhangi birine aşağıdaki
belgelerle başvurması gerekmektedir.
4.8.3.1. Özel
İletişim Vergisinin İadesi Başvurusunda İstenilen Belgeler:
1) İadesi Talep Dilekçesi,
2) Ödenen Özel İletişim
Vergilerine İlişkin Onaylı Liste,
3) Ödenen Özel İletişim
Vergisi’ne ait fatura veya fatura benzeri belgelerin
örnekleri,
4) Katma Değer Vergisi İstisna
Sertifikası ve/veya vergi idaresi tarafından bu kapsamda
verilen özelge örneği.
AT
Yüklenicisi, istisna olmasına rağmen ödediği özel iletişim
vergilerinin iadesi için öncelikle ödenen özel iletişim
vergileri ile ilgili fatura veya fatura benzeri belgelere
ilişkin olarak liste hazırlayacaktır. Söz konusu liste, hibe
yararlanıcısı tarafından
“Bu listede
belirtilen ve ekteki fatura veya fatura benzeri belgelerde
ayrıntısı yer alan harcamalar, AT Sözleşmesi kapsamında
yapılmış olup, AT Sözleşmesi bütçesinde bu konu için ayrılan
bedel aşılmamıştır” şerhi düşülmek suretiyle
onaylanacaktır.
Hibe yararlanıcısının aynı
zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu liste,
Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte,
Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda
söz konusu listenin;
a) genel bütçeli kamu kurum ve
kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması
halinde bu kurumların üst idari amiri;
b) bunlar dışındaki AT
Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile gerçek
kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde
ise tüzel kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya
vakıf başkanı, şirketlerde imzaya yetkili yönetici gibi);
tarafından onaylanması
gerekmektedir.
AT Sözleşmesi bütçesinde, özel
iletişim vergisi kapsamındaki harcamalar için bir bedel yer
almamışsa iade yapılamaz. Ayrıca, AT Sözleşmesi bütçesinde
bu konuda bir bedel yer almasına rağmen ibraz edilen fatura
ve benzeri belgeler toplamı bu bedeli aşması halinde, bu
bedeli aşan kısım için de iade yapılamaz.
4.8.3.2. Vergi
Dairesi Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler
Vergi dairesi müdürlüğü, daha
önce KDV İstisna Sertifikası vermiş olduğu AT
Yüklenicisinin, yukarıdaki bilgi ve belgelerle birlikte
ödenen özel iletişim vergilerinin iadesi için başvurması
halinde, yürürlükteki mevzuattaki usul ve esaslar dahilinde
iadesi ile ilgili iş ve işlemleri yapacaktır.
4.9. Motorlu Taşıtlar Vergisi
İstisnası ve Uygulaması
4.9.1. Anlaşma Hükmü
IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/i maddesinde,
“Yukarıda bahsedilen
vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ile yükler ve/veya eş
etkili vergilerden başka; aşağıda belirtilenler de muafiyet
kapsamındadır: Motorlu Taşıt Vergisi” hükmüne yer
verilmiştir.
4.9.2. İstisnanın Uygulaması
AT Yüklenicisinin, AT
Sözleşmesi kapsamında satın alarak adına trafik, belediye
veya liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığı’nca tutulan sivil
hava vasıtaları vb. sicillerinden ilgili olana kayıt ve
tescil ettirdiği ve bedelsiz olarak hibe yararlanıcısına
devredilmek şartı ile kara, deniz veya hava nakil
vasıtaları, AT Sözleşmesindeki süre ve şartlarla sınırlı
olmak üzere motorlu taşıtlar vergisinden (MTV) istisnadır.
AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi
kapsamında satın aldığı taşıtı öncelikle ilgili tescil
kuruluşunda adına kayıt ve tescil ettirecek ve sözleşme
süresince tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisini
ödeyecektir.
AT Sözleşmesi kapsamında alınan
araca ait AT Sözleşmesinin süresi içerisinde ödenen motorlu
taşıtlar vergisi, AT Sözleşmesinin süresi sona erdikten ve
söz konusu araç hibe yararlanıcısına devredildikten sonra,
bu Tebliğ’in 4.9.3 numaralı bölümünde belirtilen usul ve
esaslar dahilinde başvurulması halinde AT Yüklenicisine iade
edilecektir.
4.9.3. Ödenen
MTV’lerin İadesi
AT Yüklenicisi, ödediği
MTV’lerin sözleşme süresine isabet eden kısmının iadesi
için;
a) Talep dilekçesi,
b) KDV İstisna Sertifikası
alınması için yapılan başvuru sonrasında Gelir İdaresi
Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından
verilen özelgenin bir örneği,
c) Sözleşme Makamından taşıtın
AT Sözleşmesi kapsamında alındığı ve/veya kullanıldığına
dair alınan resmi yazının (EK-11) örneği,
d) AT Yüklenicisi tarafından
satın alınan ve MTV’si ödenen araca ilişkin Motorlu Araç
Tescil Belgesi’nin örneği ile bu aracın hibe yararlanıcısına
devredilmesinden sonra hibe yararlanıcısı adına düzenlenen
Motorlu Araç Tescil Belgesi’nin örneği,
ile birlikte MTV’nin tahsiline
yetkili vergi dairesi müdürlüğüne başvuracaktır. MTV’nin
tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğünün bulunmadığı
durumlarda KDV İstisna Sertifikasının alındığı vergi dairesi
müdürlüğüne başvurulacaktır.
Doğrudan Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan KDV İstisna Sertifikası alan AT
Yüklenicileri ise, iade başvurusu yapılmak istenen ildeki
MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğüne
başvuracaktır. MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi
müdürlüğünün bulunmadığı durumlarda ise, bu Tebliğ eki
listede (EK-9) belirtilen ve başvuru yapılmak istenen ilde
görevli vergi dairesi müdürlüğüne başvuracaktır.
Ödenen MTV’nin iadesi için bu
belgelerin dışında yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince
istenilen bilgi ve belgelerin bulunması halinde, AT
yüklenicisi bunları da ibraz etmekle yükümlüdür.
Söz konusu AT Sözleşmesinin
süresinin sona ermesine bağlı olarak AT Yüklenicisi adına
kayıt ve tescilli olup da mülkiyeti hibe yararlanıcısına
geçen taşıt, sözleşme süresinin bittiği tarihten itibaren
yürürlükteki MTV mevzuatı hükümleri gereğince motorlu
taşıtlar vergisine tabi tutulacaktır.
4.9.4. Vergi Dairesi
Müdürlüğü’nce Yapılacak İşlemler
IPA Çerçeve Anlaşması
kapsamındaki AT Sözleşmesi çerçevesinde satın alınan ve AT
Yüklenicisi adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar
kapsamında, sözleşme süresine isabet eden kısım için ödenen
MTV’nin iadesi için, AT Yüklenicisi tarafından yukarıdaki
belgelerle birlikte başvuru yapılan vergi dairesi müdürlüğü;
eğer KDV İstisna Sertifikasını düzenleyen vergi dairesi
müdürlüğü değil ise AT Sözleşmesinin süresinin sona erip
ermediğini KDV İstisna Sertifikası verilen birimden yazı ile
teyid almak zorundadır.
Başvuru yapılan vergi dairesi
müdürlüğü, ödenen MTV’nin iadesi ile ilgili işlemleri
yürürlükteki mevzuat hükümleri kapsamında yapacaktır.
5- 5303 Sayılı Kanun’
IPA Çerçeve Anlaşması’nın
“Giriş” kısmının (3) numaralı bölümüne göre, katılım öncesi
yardım aracı (IPA), daha önce var olan katılım öncesi
araçlarının yerini almakta ve Türkiye’ye mali yardım
yapılması hakkındaki 97/256/AT ve 1999/311/AT sayılı
Kararlar ile 2500/2001 sayılı Tüzükleri ortadan
kaldırmaktadır.
Ayrıca
“Genel Hükümler” başlıklı 1. bölümün 1. maddesinin (5)
numaralı bendinde de;
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Komisyon arasındaki 14
Mayıs 2004 tarihli Çerçeve Anlaşma, önceki katılım öncesi
araçları kapsamında kararlaştırılan ve üzerinde anlaşılan
tedbirler için, sözkonusu tedbirler ilgili Uygulama
Anlaşmaları ile belirlenen kurallara uygun olarak
tamamlanıncaya kadar, uygulanabilir olmaya devam edecektir”
denilmektedir.
Buna
göre, 22/2/2005 tarih ve 5303 sayılı Kanunla5 onaylanması
uygun bulunan ve 17/3/2005 tarih ve 2005/8636 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı6 ekinde
yayımlanan Çerçeve Anlaşma kapsamında finanse edilen
sözleşmelere, bu Anlaşmanın EK-A/8. maddesi ve 1, 2 ve 3
Sıra No’lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliğleri7 uygulanmaya
devam edecektir.
Bu Anlaşma kapsamındaki
sözleşmeler sona erene kadar, bu sözleşmelerle ilgili bütün
başvurular, eskiden olduğu gibi Gelir İdaresi Başkanlığı’na
yapılmaya devam edecektir.
6- Sözleşme
Makamlarının Yapacağı İşlemler
IPA
Çerçeve Anlaşması uygulamasının daha hızlı ve etkin bir
biçimde yürütülmesini teminen AT Yüklenicisi ile AT
Sözleşmesi imzalayan Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamları;
a) AT Yüklenicileri ile
imzalanan bütün AT Sözleşmelerine ait bilgileri, bir liste
halinde (EK-12) sözleşmenin imzalanmasını takip eden 15 gün
içerisinde avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik posta
adresine;
b) KDV İstisna Sertifikası
başvurusunda AT Yüklenicisinden istenilen Bilgi Formu’nu
onaylamakla yetkili kişi veya kişilerin isim, unvan ve imza
sirkülerini görevlendirme sonrasında ivedilikle resmi yazı
ile;
c) Gelir İdaresi Başkanlığı’na
listesi gönderilen AT Sözleşmelerinde meydana gelen süre,
bedel ve unvan gibi değişikliklerde, bu değişikliklerin
yapılmasını müteakip en geç 15 gün içerisinde resmi yazı
ile;
d) AT Sözleşmelerinde yazılı
şartların ihlali sebebi ile veya diğer herhangi bir sebeple
iptal edilen AT Sözleşmelerinin iptal gerekçesinin ve iptal
edilen bütçe bedelinin ayrıntılı olarak anlatıldığı yazı ve
eklerini, iptal işleminin gerçekleştiği tarihi takip eden 15
gün içerisinde resmi yazı ile;
Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa
Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa Birliği
Müdürlüğü’ne göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer
görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
7- Sorumluluk
7.1. AT Yüklenicilerinin
Sorumluluğu
AT Yüklenicilerinin bu Tebliğ
ile belirlenen bildirimleri yerine getirmemeleri halinde
adlarına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve
mükerrer 355. maddeleri gereğince özel usulsüzlük cezası
kesilecektir.
Söz konusu cezai işlemler,
yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda, KDV İstisna
Sertifikası’nın verildiği vergi dairesi müdürlüğünce, KDV
İstisna Sertifikasının doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’nca
verildiği durumlarda ise, Başkanlık talimatı üzerine yetkili
vergi dairesi müdürlüğünce yerine getirilecektir.
7.2. Türkiye’de
Yerleşik Sözleşme Makamlarının Sorumluluğu
IPA Çerçeve Anlaşması’nın 5/2-a
maddesinin ikinci paragrafına göre, Avrupa Komisyonu
Delegasyonu tarafından yönetilen projeler de dâhil olmak
üzere, Komisyon Türkiye’ye merkezi yönetim kapsamında
uygulanan programlar ve projelere ilişkin gerekli bilgiyi
sağlamakla yükümlüdür.
Söz konusu madde ve IPA Çerçeve
Anlaşması’nın 26/3-b maddesinin verdiği yetkiye istinaden,
Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamlarının, bu Tebliğin 6.
maddesinde belirtilen bildirimleri yerine getirmemeleri
halinde, Avrupa Birliği mali yardımlarına ilişkin vergi
istisnalarının uygulamasında aksaklıklar meydana
geleceğinden, bu bildirimlerle ilgili olarak, Gelir İdaresi
Başkanlığı’nın AT Yüklenicilerinin bu kapsamda yaptıkları
başvuruları (KDV İstisna Sertifikası, iade, süre uzatımı,
görüş sorma vb.) reddetme ve/veya verilmiş KDV İstisna
Sertifikaları’nı iptal etme hakkı saklıdır.
Tebliğ olunur. —————————————
1 7.12.2008
tarih ve 27077 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 24.12.2008
tarih ve 27090 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 10.2.2009
tarih ve 27137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4 23.11.2001
tarih ve 24592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
5 26/2/2005
tarih ve 25739 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
6
15/4/2005 tarih ve 25787 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
7 1
Sıra No’lu Türkiye - Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği 20/5/2005 tarih ve 25820 sayılı; 2 Sıra No’lu
Türkiye - Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği
20/4/2006 tarih ve 26145 sayılı ve 3 Sıra No’lu Türkiye -
Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği 29/8/2006
tarih ve 26274 sayılı Resmî Gazetelerde yayımlanmıştır. |
|||||||
|
Adana Vergi Dairesi Başkanlığı © 2008 |
|||||||