Sayı : B.07.1.GİB.4.01.16.02/ 391 24.02.2009

Konu : Çekici tipi araçlarda motorlu taşıtlar vergisi

197 sayılı MTV Kan. 1, 2 ve 6

Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik

Karayolları Trafik Yönetmeliği

.................................. TİC. LTD. ŞTİ.

İlgi : …..02.2009 tarih ve ….. evrak kayıt sayılı dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçeniz ile, …. Vergi Dairesinin ……………. vergi kimlik numarasında kayıtlı Kurumlar vergisi mükellefi olduğunuzu, uluslararası nakliyat işiyle iştigal ettiğinizi, şirketinizin aktifine kayıtlı bulunan çekici tipi araçların, motorlu araç trafik tescil belgelerinde “azami toplam ağırlığı” veya “azami yüklü ağırlığının” belirtilmediği, bu nedenle söz konusu araçların vergilendirilmesi açısından “Teknik Açıdan İzin Verilen Azami Yüklü Kütle” değerinin esas alınıp alınmayacağı hususunda bilgi talep edilmektedir.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun 5 ve 6’ncı maddelerinde yazılı tarifelerde yer alan;

a) Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve tescil edilmiş bulunan motorlu kara taşıtlarının” Motorlu Taşıtlar Vergisine tabi olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 6’ncı maddesinde; “(I) sayılı tarifede yazılı taşıtlar dışında kalan, motorlu kara taşıtlarının (II) sayılı tarifeye göre vergilendirileceği” belirtilmiş, (II) sayılı tarifenin 4’üncü bendinde de; “Kamyonet, kamyon, çekici ve benzerlerinin, azami toplam ağırlık ve yaş kriterlerine göre vergilendirileceği” hüküm altına alınmıştır. Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde de; Bu Kanunda kullanılan terimlerin açıklamalarına yer verilmiş, anılan maddenin 12’nci bendinde;

“Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu araçtır.” 16’ncı bendinde ise;

“Azami toplam ağırlık: Taşıtların karayollarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.” tanımına yer verilmiş, maddenin son bendinde de; “Bu verginin uygulanmasıyla ilgili diğer terimler Karayolları Trafik Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Türk Gümrük Tarife Cetveline göre tespit olunur.” denilmiştir.

Diğer taraftan, azami toplam ağırlık ve yaş kriterlerine göre motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulan çekici ve benzeri taşıtların vergilendirilmesinde; Motorlu Araç Tescil Belgesinde ve bu belgenin doldurulmasında esas alınan Karayolları Uygunluk Belgesinde (Teknik Belge) azami toplam ağırlık bilgilerine yer verilmemesinden dolayı yaşanan tereddütlere açıklık getirmek üzere; Gelir İdaresi Başkanlığından alınan 18.03.2008 tarih ve 6159-2/26377 sayılı yazıda, Azami toplam ağırlığın tespiti ile ilgili olmak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınan yazılarda; “Çekici ve römorkların ayrı araç olarak tanımlandığı, çekici araçların karayolu yapısında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için tespit edilen azami toplam ağırlığın belirlenmesinde, yarı römork veya römorktan çekici araca gelen düşey yükün dikkate alındığı, aracın römork ile birlikte çekebileceği yükün ise en az iki araçtan oluşan katar azami yüklü ağırlığını belirlediği belirtilerek, araç katarının birden fazla araçtan oluşması ve her aracın da ayrı ayrı vergilendirilmesi gerektiği düşünüldüğünden, vergilendirmede araç tescil belgelerinde belirtilen azami yüklü ağırlığın dikkate alınmasının uygun olacağı” açıklamasına yer verildiği,

Buna göre;

- Motorlu araç trafik ve tescil belgelerinde azami toplam ağırlıkları belirtilmeyen kamyonet, kamyon, çekici ve benzeri taşıtların vergilendirilmesinde "azami yüklü ağırlığı" değerinin dikkate alınması gerekmektedir.” şeklinde açıklama getirilmiştir.

Öte yandan, 18.07.1997 tarih ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Çekici ve Römorkların Tescili” başlıklı 42’nci maddesinde; “Çekici araçlar ile yüklü ağırlığı 750 kg.’ın üstündeki römork ve yarı römorklar (traktör römorkları hariç), bu Yönetmeliğin 29’uncu maddesindeki esas ve usullere uygun olarak ayrı ayrı tescil edilirler.

Çekici araçlar ile römork takacak araçların tescil belgelerine çekeceği römorkun taşıma sınırı yazılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve kullanımı bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanarak 21.10.2004 tarih ve 25620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğin” (AİTM) EK-1'in 6.6 maddesinde, “Teknik açıdan izin verilen azami yüklü kütle: Aracın konstrüksiyonu ve performansına dayalı olarak imalatçı tarafından bildirilen azami yüklü kütlesi anlamındadır.

Teknik açıdan izin verilen azami yüklü kütle, merkezi dingilli römorklar ve yarı-römorklar hariç olmak üzere, araç kategorisi belirlemekte kullanılır. Merkezi dingilli römorklar ve yarı-römorklarda ise, araç teknik açıdan izin verilen azami kütleye yüklendiğinde dingillere gelen yüke tekabül eden kütle uygulanır.” tanımı yer almaktadır.

Anılan yönetmeliğin “8-N Kategorisi Motorlu Araçlar” başlıklı bölümünde çekicinin tanımı yapılmış ve “8.3-“Çekici araç” (çekici), tamamen veya esasen römork çekmek için tasarlanmış ve imal edilmiş N1, N2 veya N3 kategorisi motorlu araç anlamındadır.” denilmiştir.

“Araç Kategorisi” başlıklı 1. maddenin “1.3- N Kategorisi Araçlar” alt başlığında da; araçlar, azami kütlelerine göre N1, N2 ve N3 kategorisine ayrılmış, anılan maddenin 1.3.4 bendinde; “1.3.4- Bir yarı römorku veya merkezi dingilli römorku çekmek için tasarlanmış bir çekici araçta, aracın sınıflandırmasında kullanılacak kütle; işler durumda çekicinin kütlesine, yarı römork veya merkezi dingilli römork tarafından çekici araca uygulanan azami statik düşey yüke tekabül eden kütle ve (uygulanabilirliği varsa) çekici araca yüklenebilecek azami kütlenin eklenmesiyle hesaplanır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu bağlamda, çekici ve römorklar ayrı araç olarak tanımlanmakta olup, çekici araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için tespit edilen azami toplam ağırlığının belirlenmesinde; yarı römork veya römorktan çekici araca gelen düşey yük dikkate alınmaktadır. Aracın römork ile birlikte çekebileceği yük azami toplam ağırlığını değil en az iki araçtan oluşan katar azami yüklü ağırlığını belirlemektedir.

Yukarıda yer alan hükümler uyarınca, motorlu araç trafik ve tescil belgesinde azami toplam veya azami yüklü ağırlığı belirtilmeyen çekici araçların, Seri Tadilat/Seri İmalat Araç Uygunluk Belgesinin 14.1 maddesinde belirtilen “Teknik Açıdan İzin Verilen Azami Yüklü Kütle”nin esas alınarak belirlenmesi ve söz konusu çekici araçların buna göre vergilendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, şirketinizin aktifine kayıtlı bulunan çekici tipi araçlardan, motorlu araç trafik tescil belgelerinde “azami toplam ağırlığı” veya “azami yüklü ağırlığı” belirtilmeyenlerin vergilendirilmesi açısından “Teknik Açıdan İzin Verilen Azami Yüklü Kütle” değerinin esas alınması mümkün bulunmaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.