T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Adana Vergi Dairesi Başkanlığı

(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)

 

Sayı     : B.07.1.GİB.4.01.17.02/498                                                                       25/02/2009

Konu  : Döviz cinsinden avanslarda

              kur değerlemesi

              V.U.K. Md.280, 281, 285

 

…………. KİMYEVİ MADDE VE PLASTİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

 

İlgi      : ………….. tarih ve …………. (genel evrak kayıt) sayılı dilekçeniz.

 

İlgi dilekçenizde, …………… Vergi Dairesi Müdürlüğünün ………….. vergi numaralı mükellefi olduğunuz, yurt içinde yerleşik bir firmaya yurt dışından mal teslimi konusunda hizmet verdiğiniz, bu hizmetlere ait döviz cinsinden ön avanslar aldığınız açıklanarak, geçici vergi dönemlerinde kapanmayan veya kısmi kapanan bu avanslar için değerleme yapılıp yapılmayacağı; yine aynı şekilde şirketiniz tarafından verilen döviz cinsinden avansların geçici vergi dönemlerinde kur değerlemesine tabi olup olmadığı konularında bilgi talep edilmektedir.

 

Bilindiği gibi; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 280’inci maddesinde, “Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

 

Yabancı paranın borsada rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tespit olunur.

 

Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir. Bunlardan vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar, bu Kanunun 281 ve 285’inci maddeleri uyarınca değerleme günü kıymetine irca edilebilir. Ancak senette faiz oranının yazılı olmadığı durumlarda değerleme gününde geçerli olan Londra Bankalar Arası Faiz Oranı (LİBOR) esas alınır.” denilmektedir.

 

Diğer taraftan, borsada rayici olmayan yabancı paraların 2008 yılı için yapılacak olan değerlemelerde esas alınacak kurlar 390 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde açıklanmış olup, 130 Sıra Nolu Vergi Usûl Kanunu Genel Tebliği ile 217 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere, değerleme günü itibariyle Maliye Bakanlığınca kur ilan edilmediği durumlarda T.C.Merkez Bankasınca ilan edilen kurların esas alınması gerektiği, bu şekilde yapılacak değerlemelerde efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kurunun (bulunmaması halinde döviz alış kurunun), döviz cinsinden yabancı paralar için ise döviz alış kurunun uygulanacağı belirtilmiştir.

 

217 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Geçici Vergiye Esas Kazancın Tespiti” başlıklı 3’üncü bölümünde; “…Geçici vergiye esas kazançların tespitinde, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ilişkin hükümlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Değerleme işlemleri ise geçici vergi döneminin kapandığı tarih itibariyle yapılacaktır.” açıklaması yapılmıştır.

 

 

 

Öte yandan, alıcı tarafından satıcıya verilen avanslar belirli bir malın teslimini veya belirli bir hizmetin yerine getirilmesini isteme hakkını temsil etmekte ve sonuç olarak emtianın veya hizmetin maliyetine dönüşmekte, emtianın/hizmetin toplam bedelinden ise mahsup edilmektedir. Satıcının alıcıdan aldığı avanslar da, gelecekte yapılacak mal ve hizmet teslimleri karşılığında bedellerinin peşin olarak tahsil edilmesidir. Teslim edilecek mal veya görülecek hizmetin bedelinden mahsup edilerek işlem yapılacaktır.

 

Buna göre, yabancı para cinsinden alınan veya verilen avanslar yabancı para cinsinden olan borç ve alacak hükmünde olduğundan, geçici vergiye esas kazançların tespitinde söz konusu avansların Vergi Usul Kanununun yukarıdaki hükümlerinin de dikkate alınarak değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir.

 

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

                                                                                        ………………..

                                                                                        Vergi Dairesi Başkanı